{"headword": "uzmoq", "key": "uzmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kuch bilan tortib, yulqib, butundan ajratmoq, butunni qismga boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Hoʻkiz bir siltab, arqonni uzib yubordi.", "source": ""}, {"text": "Joʻra poshsha boʻynidan marvarid marjonini chiqardi-da, ipini shart-shart uzib, marvaridlarni kigizga toʻkdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Dutorchi dutorning qulogʻini jahl bilan qattiq burab, torini uzib yubordi.", "source": "A. Qahhor, Qanotsiz chittak"}, {"text": "Ziyodaxon, zuvala uzar ekan, hazilomuz javob berdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 2, "text": "Palak, novda yoki tupidan ajratib olmoq, kesmoq.", "examples": [{"text": "Qovun uzmoq. Pomidor uzmoq. Uzum uzmoq. Olma uzmoq.", "source": ""}, {"text": "Gulga termilib oʻtirishni emas, oʻsha gulni uzib, iskab yurishni yoqtiradi.", "source": "S. Siyoyev, Otliq ayol"}]}, {"order": 3, "text": "Kesib, qirqib, joyidan boʻlak qilmoq.", "examples": [{"text": "Qilich bilan boshini uzmoq.", "source": ""}, {"text": "Gluxovning ikkala oyogʻini naq sonidan snaryad uzib ketdi.", "source": "T. Rustamov, Mangu jasorat"}]}, {"order": 4, "text": "Turgan, yopishgan joyidan ajratmoq, xoli qilmoq.", "examples": [{"text": "Bu xarsangni yerdan uzib boʻlmaydi. Tandirdan non uzmoq.", "source": ""}, {"text": "Japaq qizchani bagʻridan zoʻrgʻa uzib, otilib tashqariga chiqdi.", "source": "A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi"}, {"text": "Yunus tizzalarini ogʻriq kemirib yeb tashlayotgan boʻlsa ham, boshini yostiqdan uzib, qimirlatib qoʻydi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}]}, {"order": 5, "text": "Davom qildirmaslik; toʻxtatmoq, kesmoq.", "examples": [{"text": "Gapni uzmoq. Suhbatni uzmoq.", "source": ""}, {"text": "[ Saodat:] Qoʻrqmasim ham bormi, oʻzingga ehtiyot boʻl, xatingni uzma.", "source": "N. Safarov, Saodatning qissasi"}, {"text": "Boʻy yetgan qiz, hozir sen bilan aloqani uzgan, uzmasa ham, boʻshashtirgan boʻlar edi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 6, "text": "Qarzni toʻlamoq, evazini bermoq (qaytarmoq).", "examples": [{"text": "[Gʻofir:] Shuncha qarzim bor ekanmi? Men buni qanday uzaman, boy ota? Hamza,", "source": "Boy ila xizmatchi"}, {"text": "Olgan omonatini batamom uzdimi?", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "yurtdan yegan oshlarini uzish niyatida toʻy taraddudiga tushdi.", "source": "S. Ahmad, Xazina"}]}, {"order": 7, "text": "Qattiq tishlamoq yoki chaqmoq; tishlab yoki chaqib yaralamoq.", "examples": [{"text": "Itning ishi — uzmoq, Yomonning ishi — buzmoq.", "source": "Maqol"}, {"text": "Atrof-da gʻuv-gʻuv pashsha: oyoqlarga yopishadi, burun kataklariga suqiladi, quloqni uzadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 8, "text": "Qattiq taʼsir qilib azob bermoq, ogʻritmoq, achishtirmoq (issiq, sovuq, zarb, gap-soʻz va shu kabilar haqida).", "examples": [{"text": "Qizilqumda qish izgʻirini badanni uzib ola boshlagan kezda, kechagi student trassaga kelib, kolonna mexanigi boʻlib ishga tushgan edi.", "source": "H. Nazir, Oʻtlar tutashganda"}, {"text": "Shudgor, qizigan misday, oyoqni jizillatib uzib oladi.", "source": "F. Gʻulom, Tirilgan murda"}, {"text": "Pishiq oʻrilgan charm qamchin bilan Yoʻlchining ochiq koʻkragini va boʻynini uzib oldi", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "oʻrtoq Debilov shu gaplari bilan Farmonqul akani bir uzib oldi.", "source": "S. Mahkamov, Shogird"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/uz"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "174"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kuch bilan tortib boʻlmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Palak, poya yoki novdasidan ajratib olmoq.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Qarzni toʻlamoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "УЗМОҚ", "raw_meaning": "KOPARMAK 1.Куч билан тортиб бўлмоқ. 2.Палак, поя ёки новдасидан ажратиб олмоқ. 3.Қарзни тўламоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "633"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "qarzni uzmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "uzmoq", "raw_meaning": "1. отрывать, срывать, порывать, обрывать, прерывать; снимать; 2. прекращать; qarzni ~ погасить долг; ◊ umid ~ потерять надежду; uzib ulamoq (букв. оборвать и завязать) разг. неодобр. говорить без умолку; повторять одно и то же; ворчать; брюзжать."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "657"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "uzmoq", "raw_meaning": "v tear off, pick (gul)"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "186"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "úziw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "kesiw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "toqtatıw", "examples": []}, {"order": 4, "text": "qarzın tólew", "examples": []}, {"order": 5, "text": "tislew", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": []}, {"order": 7, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "UZMOQ", "raw_meaning": "1. úziw, julıw, ajıratıw; 2. kesiw, qırqıw, qıyıw; 3. toqtatıw, dawam ettirmew; 4. qarzın tólew; 5. tislew, shaǵıw; 6. awıs. azap beriw, awırtıw, ashıtıw."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "177"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "abreißen vt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "uzmoq", "raw_meaning": "abreißen vt, herunterreißen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "177"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "U oʻzining yomon doʻstlari bilan (kim bilan?) oʻz munosabatlarini (nimani?) uzdi?", "source": ""}, {"text": "He has broken his relations (what?) to his bad friends (whom...to?).", "source": ""}, {"text": "Er hat seine Beziehungen (was?) mit seinen schlechten Freunden (mit wem?) gebrochen.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "б) узмоқ БК + билан Бли ТК: У ўзининг ёмон дўстлари билан (ким билан?) ўз муносабатларини (нимани?) узди?", "raw_meaning": "порвать ВП с ТП: Он порвал свои отношения (что?) со своими плохими друзьями (с кем?). to break smth. to smb.: He has broken his relations (what?) to his bad friends (whom...to?). brechen mit D: Er hat seine Beziehungen (was?) mit seinen schlechten Freunden (mit wem?) gebrochen."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "272"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tear", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "узмоқ", "raw_meaning": "tear, rend; break, sever, pull out, pluck. муносабатларни узмоқ break off relations; фирма билан муносабатларни узмоқ sever one's connection with a company."}}]}