{"headword": "uzatmoq", "key": "uzatmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qoʻlidagi biror narsani boshqa bir shaxsga bermoq, qoʻl choʻzib tutqizmoq, birovga tutmoq.", "examples": [{"text": "Choy uzatmoq. Gul uzatmoq.", "source": ""}, {"text": "Raʼno kitobni sekingina yopib, Anvarga uzatdi.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Tamila unga soʻrgʻich kiygizilgan sutli shishani uzatdi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Yuzini roʻmol bilan toʻsgan bir ayol derazadan osh uzatdi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}]}, {"order": 2, "text": "Pora (pora tarzidagi narsa) bermoq.", "examples": [{"text": "Unga biror narsa uzatmasangiz, ishingiz bitmaydi.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Biror tomonga yoʻnaltirmoq, choʻzmoq, yozmoq; rostlamoq (oyoqni, qoʻlni).", "examples": [{"text": "Sherali dum-dumaloq qoʻlini Karimga uzatdi. S. Karomatov, Oltin qum. U ikkala oyogʻini uza-tib, oʻzini uyqu ixtiyoriga topshirdi.", "source": "F. Musajonov, Himmat"}]}, {"order": 4, "text": "Irgʻitib, tepib, ikkinchi oʻyinchiga oʻtkazmoq, yetkazib bermoq; oshirmoq (toʻp, shayba va shu kabilarni).", "examples": [{"text": "bir-birlarining qarshi hujumlarini mustahkamlab, toʻpni qisqa va aniq uzatib oʻynar edilar.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Maʼlum joygacha birgalashib bormoq, kuzatmoq.", "examples": [{"text": "Uni elektr chiroqli stolba tagigacha uzatib, soʻng xayrlashdi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Usta Olim Otabekni koʻchagacha uzatib chiqdi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 6, "text": "Biror manzilga yoʻllamoq, joʻnatmoq.", "examples": [{"text": "Ona bugun uzatadi oʻz oʻgʻlini frontga.", "source": "H. Olimjon"}, {"text": "Mengboy tanishlarini uzatdi, yana Gʻaffor bilan bufetga qaytib kirdi.", "source": "Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa"}]}, {"order": 7, "text": "Yetkazmoq, yetkazib bermoq.", "examples": [{"text": "Xabarlarni uzatmoq, Elektr tokini uzatmoq.", "source": ""}]}, {"order": 8, "text": "Turmushga chiqarmoq, erga bermoq.", "examples": [{"text": "Qiz bola ota-onaga omonat, uzatib tinchiy!", "source": "S. Zunnunova, Yangi direktor"}, {"text": "Siz uzatishni xohlamasangiz ham, balki u erga tegishni xohlab qolgandir.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Kelin qilsang — yoʻqdan qil, qiz uzatsang — borga qil.", "source": "Qanotli soʻzlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/uzat"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "174"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qoʻlidagi biror narsani boshqa bir shaxsga bermoq, qoʻl choʻzib tutqizmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Turmushga chiqarmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "УЗАТМОҚ", "raw_meaning": "1.VERMEK, İLETMEK 2.KOCAYA VERMEK, KIZ UZATMAK 1.Қўлидаги бирор нарсани бошқа бир шахсга бермоқ, қўл чўзиб тутқизмоқ. 2.Турмушга чиқармоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "632"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "uzatmoq", "raw_meaning": "1. протягивать, передавать; 2. провожать; 3. выдавать замуж; ◊ uzatgan oyogʻini yigʻmaydi неодобр. он ничего не хочет делать; он лежебока; он палец о палец не ударит; uzatsa qoʻli yetadi он"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "656"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "kitobni uzatib yuboring", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "uzatmoq", "raw_meaning": "v pass; kitobni uzatib yuboring pass me the book; qiz ~ marry the daughter"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "186"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "uzatıw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "para beriw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "sozıw", "examples": []}, {"order": 4, "text": "ılaqtırıp, tewip, basqa oyınshıǵa ótkeriw, jetkiziw (sport oyınlarında)", "examples": []}, {"order": 5, "text": "shıǵarıp salıw", "examples": []}, {"order": 6, "text": "jetkiziw", "examples": []}, {"order": 7, "text": "turmısqa shıǵarıw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "UZATMOQ", "raw_meaning": "1. uzatıw, qol sozıw, uslatıw; 2. awıs. para beriw; 3. sozıw; 4. ılaqtırıp, tewip, basqa oyınshıǵa ótkeriw, jetkiziw (sport oyınlarında); 5. shıǵarıp salıw, atlandırıw, jiberiw; 6. jetkiziw, jetkeriw; 7. turmısqa shıǵarıw, kúyewge beriw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "177"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "reichen vt", "examples": [{"text": "qoʻlini uzatmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "uzatmoq", "raw_meaning": "reichen vt, qo‘lini ~ die Hand reichen, austrecken vt, überreichen, übergeben vt"}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "177"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "U narvonda turardi, xotini esa unga (kimga?) asbobni (nimani?) uzatardi:", "source": ""}, {"text": "He was standing on the ladder, and his wife handed him (whom?) the instrument (what?).", "source": ""}, {"text": "Er stand auf der Leiter, und seine Frau reichte ihm (wem?) das Werkzeug (was?) zu.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "594. а) узатмоқ ЖК ТК: У нарвонда турарди, хотини эса унга (кимга?) асбобни (нимани?) узатарди:", "raw_meaning": "подать ДП ВП: Он стоял на лестнице, а жена подавала ему (кому?) инструмент (что?). to hand smb. smth.: He was standing on the ladder, and his wife handed him (whom?) the instrument (what?). zureichen D A: Er stand auf der Leiter, und seine Frau reichte ihm (wem?) das Werkzeug (was?) zu."}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "177"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Iltimos, menga (kimga?) tuzni (nimani?) uzatib yuboring! / bering!", "source": ""}, {"text": "Please hand me (whom?) the salt (what?).", "source": ""}, {"text": "Reichen Sie mir (wem?) bitte das Salz (was?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "б) узатмоқ ЖК Бли ТК: Илтимос, менга (кимга?) тузни (нимани?) узатиб юборинг! / беринг!", "raw_meaning": "передать ДП ВП: Передайте мне (кому?), пожалуйста, соль (что?). to hand smb. smth.: Please hand me (whom?) the salt (what?). reichen D A: Reichen Sie mir (wem?) bitte das Salz (was?)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "356"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sudramoq, tortmoq", "examples": [{"text": "Uzatma išïŋ sen", "source": ""}, {"text": "Uzatma išïŋ sen", "source": "(QBN, 178₃)"}, {"text": "Uzatma išïŋ sen", "source": "(QBN, 178₃)"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "UZAT=", "raw_meaning": "sudramoq, tortmoq – тянуть, медлить – drag. Uzatma išïŋ sen– ishingni sudrama – Не затягивай дело – Do not delay the matter (QBN, 178₃)."}}]}