{"headword": "УСЛОВНЫЙ РЕФЛЕКС", "key": "uslovniy refleks", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь психологических терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "179"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "maʼlum shartlarda, hayvonlar yoki odamlarning individual tajribasida hosil qilinadigan refleks. Sh. r. hosil boʻlishining asosiy sharti organizm uchun dastlabki indeferent qoʻzgʻovchi bilan shartsiz qoʻzgʻovchining vaqt jihatidan toʻgʻri kelishidir. Natijada katta yarim sharlar qobigʻida bu ikkala qoʻzgʻovchi punktlari oʻrtasida muvaqqat bogʻlanishlar hosil boʻladi. Shuning uchun ham avvalgi indeferent qoʻzgʻovchi shartli qoʻzgʻovchiga aylanib, organizmda shartsiz qoʻzgʻovchi hosil qilgan reaksiyani oʻzi hosil qilaveradi. Sh. r. ni hosil qilish organi bosh miya yarim sharlari qobigʻidir. Miya qobigʻisiz Sh. r. hosil boʻlmaydi, hosil qilinganlari ham yoʻqoladi", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "см.", "target": "Рефлекс"}], "extra": {"raw_word": "УСЛОВНЫЙ РЕФЛЕКС", "raw_meaning": "шартли рефлекс; маълум шартларда, ҳайвонлар ёки одамларнинг индивидуал тажрибасида ҳосил қилинадиган рефлекс. Ш. р. ҳосил бўлишининг асосий шарти организм учун дастлабки индеферент қўзғовчи билан шартсиз қўзғовчининг вақт жиҳатидан тўғри келишидир. Натижада катта ярим шарлар қобиғида бу иккала қўзғовчи пунктлари ўртасида муваққат боғланишлар ҳосил бўлади. Шунинг учун ҳам аввалги индеферент қўзғовчи шартли қўзғовчига айланиб, организмда шартсиз қўзғовчи ҳосил қилган реакцияни ўзи ҳосил қилаверади. Ш. р. ни ҳосил қилиш органи бош мия ярим шарлари қобиғидир. Мия қобиғисиз Ш. р. ҳосил бўлмайди, ҳосил қилинганлари ҳам йўқолади (қ. Рефлекс)."}}]}