{"headword": "urugʻ", "key": "urug", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻsimlikning murtak, oziq moddalari va qobiqdan iborat hosili; don, tuxum.", "examples": [{"text": "Sochilgan urugʻ unib chiqdi. Bemaza qovunning urugʻi koʻp.", "source": "Maqol"}, {"text": "Ter toʻkib, sochsang urugʻ, yer seni qoʻymas quruq.", "source": "Maqol"}, {"text": "Koʻklam-da ona-bola togʻ etagidagi qoʻriqqa chiqib, belkurak bilan yer agʻdarib, lalmi bugʻdoy ekishdi, lekin qurgʻoqchilik boʻlib, urugʻga ham chuv tushishdi.", "source": "P. Qodirov, Uch ildiz"}]}, {"order": 2, "text": "Jonivorlar, hasharotlarning jinsiy hujayrasi; tuxum.", "examples": [{"text": "Bir chugʻurchuq bir kunda oʻn mingtagacha hasharotni yeydi. Hasharot esa, yoʻq boʻlib ketmasligi uchun, millionlab tuxum qoʻyadi.", "source": "S. Nurov, Narvon"}]}, {"order": 3, "text": "Ipak qurti kapalagining tuxumi, qurt urugʻi.", "examples": [{"text": "Samarqand qurt urugʻi zavodi faqat oq pilla oʻraydigan ipak qurti urugʻlari tayyorlay boshladi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 4, "text": "Erkaklar jinsiy bezi ishlab chiqaradigan, jinsiy hujayralardan iborat suyuqlik; sperma, maniy.", "examples": []}, {"order": 5, "text": "Koʻpaytiradigan, koʻpayadigan, urchiydigan narsa.", "examples": [{"text": "Bolaligida uning miyasiga ilm urugʻi qadalsa, keyin sermeva daraxt boʻlib unib chiqqay.", "source": "M. Osim, Ibn Sino qissasi"}, {"text": "Nizomulmulk fitna urugʻini uzoqni moʻljallab, juda maxfiy sepmoqda.", "source": "Oybek, Navoiy"}]}, {"order": 6, "text": "(3-shaxs birlik shaklida: urugʻi) Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, shu soʻz anglatgan narsa yoki shaxs toifasi, koʻpligi maʼnosini bildiradi; zoti.", "examples": [{"text": "Boʻlsa boʻlar, boʻlmasa — xotinning urugʻi Hirotdan kelgan emas!", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Dunyoda kitob urugʻi borki, hammasini oʻqib boʻldim.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 7, "text": "Bir ota-bobodan, bir ajdoddan kelib chiqqan kishilar guruhi; avlod.", "examples": [{"text": "Bir urugʻidanmiz aloqalarimiz buzilmasin.", "source": "Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa"}, {"text": "Sulton Ahmadbek oraga odam qoʻygan. Butun urugʻlari bilan sizning marhamatingizga muntazir.", "source": "P. Qodirov, Yulduzli tunlar"}]}, {"order": 8, "text": "Ibtidoiy jamoa tuzumida: oʻzaro qon-qardosh boʻlgan kishilardan iborat dast-labki asosiy tashkilot, uyushma, jamoa.", "examples": [{"text": "Ilgari oqsoqollar boshchiligidagi har bir urugʻ oʻzini bir-biridan yuqori qoʻyar, bir-birining odatidan, tilidan kular edi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Shiroq, bizning urugʻdan. Oʻzi ertakchi, dostonchi dono chol.", "source": "M. Osim, Shiroq"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/urug‘"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "176"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻsimlikning murtak, oziq moddalari va qobiqdan iborat hosili; don, tuxum.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "УРУҒ", "raw_meaning": "TOHUM Ўсимликнинг муртак, озиқ моддалари ва қобиқдан иборат ҳосили; дон, тухум."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "630"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "семя", "examples": []}, {"order": 2, "text": "род", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "urugʻ", "raw_meaning": "1. семя, семена; 2. род, племя; ◊ ~-aymoq родня, родственники; ◊ ~i (или tuxumi) toshloqqa yoyilgan пренебр. родственников у него много, хоть отбавляй; anqoning ~i см. anqo."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "655"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "urug'", "raw_meaning": "n 1) seed; semen, sperm; 2) progeny; relatives, kin, clan; 3) tribe"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "176"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "urug‘", "raw_meaning": "Same m, Saatgut n"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "156"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Уруғ", "raw_meaning": "семья; род, племя; родственник family; house; tribe; kin; relative semence, graine; tribu, clan; parent 1) بَذْرٌ (بُذُورٌ)؛ 2) قَبِيلَةٌ (قَبَائِلُ) قَرِيبٌ (أَقْرِبَاءُ)"}}]}