{"headword": "umumjahon oʻrgimchak toʻri (UOʻT)", "key": "umumjahon orgimchak tori uot", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь информационно-коммуникационных технологий", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "249"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Internetdagi resurslarni izlash va ulardan foydalanish uchun gipermatn tizimi. UOʻT ushbu tarmoqdagi kompyuterlarda saqlanayotgan barcha maʼlumotlarni, ularni bogʻlovchi gipermurojaatlar tizimi orqali koʻrib chiqish imkonini yaratuvchi Internet xizmatlari majmuini taqdim etadi. UOʻTning apparat taʼminoti asosini butun dunyoda joylashgan va Internetda birlashgan koʻplab kompyuterlar tashkil etadi. UOʻTning axborot asosini veb-hujjatlar deb atalgan, ushbu kompyuterlar xotirasida saqlanayotgan gipermatnga asoslangan hujjatlar tashkil etadi. Veb-hujjatlardagi ishoratlar orqali foydalanuvchi boshqa hujjatlarga oʻtishi mumkin. UOʻT Internetdagi kompyuterlar fayllar va hujjatlarni uzatish protokollaridan foydalanganligi sababli, ushbu atama odatda umumjahon kompyuterlar tarmogʻini ham, axborotning oʻzini ham bildiradi. Veb-hujjatlardan foydalanish mijoz-server arxitekturasi asosida amalga oshiriladi. Serverdan hujjatni olish uchun uning hammabop resurs koʻrsatkichi (q: URL) deb ataladigan tarmoqdagi manzili qoʻllaniladi. UOʻT mijoz va serverlari oʻzaro muloqotda boʻlgan til va qoidalar gipermatnli axborot uzatish protokoli (HTTP, q: gipermatnli axborot uzatish protokoli) tomonidan belgilanadi. HTTP matn, tasvir, tovushlarga ega gipermedia maʼlumotlarini soʻrash, qabul qilish va aks ettirish imkonini beradi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "умумжаҳон ўргимчак тўри (УЎТ)", "raw_meaning": "ингл: world wide web (WWW) рус: всемирная паутина Интернетдаги ресурсларни излаш ва улардан фойдаланиш учун гиперматн тизими. УЎТ ушбу тармоқдаги компьютерларда сақланаётган барча маълумотларни, уларни боғловчи гипермурожаатлар тизими орқали кўриб чиқиш имконини яратувчи Интернет хизматлари мажмуини тақдим этади. УЎТнинг аппарат таъминоти асосини бутун дунёда жойлашган ва Интернетда бирлашган кўплаб компьютерлар ташкил этади. УЎТнинг ахборот асосини веб-ҳужжатлар деб аталган, ушбу компьютерлар хотирасида сақланаётган гиперматнга асосланган ҳужжатлар ташкил этади. Веб-ҳужжатлардаги ишоратлар орқали фойдаланувчи бошқа ҳужжатларга ўтиши мумкин. УЎТ Интернетдаги компьютерлар файллар ва ҳужжатларни узатиш протоколларидан фойдаланганлиги сабабли, ушбу атама одатда умумжаҳон компьютерлар тармоғини ҳам, ахборотнинг ўзини ҳам билдиради. Веб-ҳужжатлардан фойдаланиш мижоз-сервер архитектураси асосида амалга оширилади. Сервердан ҳужжатни олиш учун унинг ҳаммабоп ресурс кўрсаткичи (қ: URL) деб аталадиган тармоқдаги манзили қўлланилади. УЎТ мижоз ва серверлари ўзаро мулоқотда бўлган тил ва қоидалар гиперматнли ахборот узатиш протоколи (HTTP, қ: гиперматнли ахборот узатиш протоколи) томонидан белгиланади. HTTP матн, тасвир, товушларга эга гипермедиа маълумотларини сўраш, қабул қилиш ва акс эттириш имконини беради."}}]}