{"headword": "ulus", "key": "ulus", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "11-12-asrlarda moʻgʻullar davlatida maʼlum bir noʻyonga (moʻgʻul asilzodasiga) qarashli yerlarda unga tobe holda koʻchmanchilik bilan hayot kechiruvchi katta-kichik oilalar, urugʻlar guruhi", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Moʻgʻullar istilosi davrida bosib olingan hududlardan Chingizxon farzandlariga boʻlib berilgan mulklar, keyincha-lik mustaqil davlatlarning nomi.", "examples": [{"text": "Chigʻatoy ulusi. Joʻji ulusi.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "El, xalq, xaloyiq; odamlar.", "examples": [{"text": "Navoiy ona vatani, oʻz ulusi, oʻz tilini jondan sevar edi.", "source": "A. Qayumov, Sheʼriyat sultoni"}, {"text": "Ey mullam, ulusning dardi koʻp, qay birini aytayin.", "source": "Oybek, Navoiy"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/ulus"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "618"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Millet.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ULUS", "raw_meaning": "МИЛЛАТ, УЛУС Millet."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "350"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ulus, qishloq", "examples": [{"text": "Berü kel uluš känd ičindä tiril", "source": "QBN, 283₁₁; QBN, 3837; 142b11"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ULUŠ", "raw_meaning": "ulus, qishloq – селение – village. Berü kel uluš känd ičindä tiril – Bu yoqqa kelib shahar va qishloqlar ichida yasha– Иди сюда, живи в селениях и городах – Come here, live in villages and cities (QBN, 283₁₁; QBN, 3837; 142b11)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "360"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ulush", "examples": [{"text": "Neräk gänč urur-sen bu altun kümüš, seŋär teggüsi-ul eki böz ülüš", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ÜLÜŠ", "raw_meaning": "ulush – доля – part. Neräk gänč urur-sen bu altun kümüš, seŋär teggüsi-ul eki böz ülüš – Bu oltin-kumushlarni, boyliklarni nima uchun yig'moqdasan? Senga tegadigan ulush –ikki parcha bo'z – К чему копишь это золото и серебро? Всеравнонатвоюдолювыпадутдвакускабязи – Why are you storing gold and silver? All the same, your part istwo pieces of calico (QBN, 113₁₀; QBN, 1405; 57b10)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "182"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ULUS", "raw_meaning": "ulıs, xalıq."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "154"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Улус", "raw_meaning": "народ; страна people; country, tribe peuple; Etat شَعْبٌ (شُعُوبٌ)، بِلَادٌ"}}]}