{"headword": "tuzmoq", "key": "tuzmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Barpo etmoq, vujudga keltirmoq, yaratmoq.", "examples": [{"text": "Armiya tuzmoq. Komissiya tuzmoq. Jamiyat tuzmoq. Partiya tuzmoq.", "source": ""}, {"text": "Temur tuzgan saltanatning vorisligi Shohruxdan keyin Ibrohim Sultonga oʻtishiga umid bogʻlashardi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 2, "text": "Tarkibiy qismlardan yaxlit narsa yaratmoq, tarkib etmoq, tartib qilmoq.", "examples": [{"text": "Jumla tuzmoq. Roʻyxat tuzmoq. Ertangi ishga bugun reja tuz.", "source": "Maqol"}, {"text": "Biz nutqimiz-da ayrim soʻzlarni oʻzaro biriktirib, gap tuzamiz va fikrimizni bayon qilamiz.", "source": "Oʻzbek tili darsligi"}]}, {"order": 3, "text": "Turli material, maʼlumot va shu kabilarni yigʻib va maʼlum tartibda joylashtirib, yaxlit bir holga keltirmoq; yaratmoq.", "examples": [{"text": "Toʻplam tuzmoq. Ikki tilli lugʻat tuzmoq. Darslik tuzmoq.", "source": ""}, {"text": "Ular Avazning koʻhna, yangi gʻazallarini tartibga solib, bir devon tuzmoqchi boʻladi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 4, "text": "Rasmiy ravishda kelishib, biror hujjat yozmoq.", "examples": [{"text": "Dalolatnoma tuzmoq.", "source": ""}, {"text": "[Mirzakarimboy] Oʻgʻli Hakimboyvachchaning paxta savdosi yuzasidan oʻris firmalari bilan yaqinda tuzgan shartnomasi ustida oʻylab koʻzlarini yana mahkamroq yumdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ikkala hukmdor yarash bitimi tuzubdurlar.", "source": "M. Osim, Ibn Sino qissasi"}]}, {"order": 5, "text": "Uyushtirmoq; qurmoq, qilmoq.", "examples": [{"text": "Ular yuksak oilalarning oʻgʻillari. Ularning kissalarida oltin-kumush moʻl. Ular kechalar shirin suhbatlar tuzadilar.", "source": "Oybek, Navoiy"}, {"text": "Gʻalaba munosabati bilan Muzaffar mirzo katta ziyofat tuzdi.", "source": "Oybek, Navoiy"}]}, {"order": 6, "text": "Ayn. tuzatmoq 2.", "examples": [{"text": "Buzilgan ishni botir tuzar. Maqol. Ota buzsa, bola tuzar.", "source": "Maqol"}]}, {"order": 7, "text": "Tuzamoq.", "examples": [{"text": "Elda qolgan kattalar Toʻlgʻonning oldida dasturxonni tuzib, olib ketib xizmat qilib turdi.", "source": "Oysuluv"}, {"text": "Erlarga oʻxshab, mundoq bir oz chaqchaqlashib oʻtirsangiz nima qiladi. Ne-ne umid bilan dasturxon tuzgan edim.", "source": "Shuhrat, Jannat qidirganlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/tuz"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Barpo etmoq, vujudga keltirmoq, yaratmoq.", "examples": [{"text": "Armiya tuzmoq. Komissiya tuzmoq. Jamiyat tuzmoq. Partiya tuzmoq.", "source": ""}, {"text": "Temur tuzgan saltanatning vorisligi Shohruxdan keyin Ibrohim Sultonga oʻtishiga umid bogʻlashardi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 2, "text": "Tarkibiy qismlardan yaxlit narsa yaratmoq, tarkib etmoq, tartib qilmoq.", "examples": [{"text": "Jumla tuzmoq. Roʻyxat tuzmoq. Ertangi ishga bugun reja tuz.", "source": "Maqol"}, {"text": "Biz nutqimiz-da ayrim soʻzlarni oʻzaro biriktirib, gap tuzamiz va fikrimizni bayon qilamiz.", "source": "Oʻzbek tili darsligi"}]}, {"order": 3, "text": "Turli material, maʼlumot va shu kabilarni yigʻib va maʼlum tartibda joylashtirib, yaxlit bir holga keltirmoq; yaratmoq.", "examples": [{"text": "Toʻplam tuzmoq. Ikki tilli lugʻat tuzmoq. Darslik tuzmoq.", "source": ""}, {"text": "Ular Avazning koʻhna, yangi gʻazallarini tartibga solib, bir devon tuzmoqchi boʻladi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 4, "text": "Rasmiy ravishda kelishib, biror hujjat yozmoq.", "examples": [{"text": "Dalolatnoma tuzmoq.", "source": ""}, {"text": "[Mirzakarimboy] Oʻgʻli Hakimboyvachchaning paxta savdosi yuzasidan oʻris firmalari bilan yaqinda tuzgan shartnomasi ustida oʻylab koʻzlarini yana mahkamroq yumdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ikkala hukmdor yarash bitimi tuzubdurlar.", "source": "M. Osim, Ibn Sino qissasi"}]}, {"order": 5, "text": "Uyushtirmoq; qurmoq, qilmoq.", "examples": [{"text": "Ular yuksak oilalarning oʻgʻillari. Ularning kissalarida oltin-kumush moʻl. Ular kechalar shirin suhbatlar tuzadilar.", "source": "Oybek, Navoiy"}, {"text": "Gʻalaba munosabati bilan Muzaffar mirzo katta ziyofat tuzdi.", "source": "Oybek, Navoiy"}]}, {"order": 6, "text": "Ayn. tuzatmoq 2.", "examples": [{"text": "Buzilgan ishni botir tuzar. Maqol. Ota buzsa, bola tuzar.", "source": "Maqol"}]}, {"order": 7, "text": "Tuzamoq.", "examples": [{"text": "Elda qolgan kattalar Toʻlgʻonning oldida dasturxonni tuzib, olib ketib xizmat qilib turdi.", "source": "Oysuluv"}, {"text": "Erlarga oʻxshab, mundoq bir oz chaqchaqlashib oʻtirsangiz nima qiladi. Ne-ne umid bilan dasturxon tuzgan edim.", "source": "Shuhrat, Jannat qidirganlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/tuz"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "169"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Barpo etmoq, vujudga keltirmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТУЗМОҚ", "raw_meaning": "KURMAK, HAZIRLAMAK Барпо этмоқ, вужудга келтирмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "621"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "plan tuzmoq", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "hukumat tuzmoq", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "", "examples": [{"text": "shartnoma tuzmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tuzmoq", "raw_meaning": "1. составлять; plan ~ составить план; 2. формировать; организовывать; образовывать; hukumat ~ формировать правительство; 3. заключать, составлять; shartnoma ~ заключать договор."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "651"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tuzmoq", "raw_meaning": "v organize; form, compose"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "178"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "dúziw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "qurıw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TUZMOQ", "raw_meaning": "1. dúziw, jaratıw, shólkemlestiriw; 2. qurıw, uyımlastırıw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "172"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "zusammenstellen vt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tuzmoq", "raw_meaning": "zusammenstellen vt, zusammensetzen vt; bilden vt; erstellen vt; reja ~ einen Plan erstellen; jadval ~ eine Tabelle zusammenstellen"}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "169"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "U gapni (nimani?) notoʻgʻri tuzgan.", "source": ""}, {"text": "He constructs the sentence (what?) wrong.", "source": ""}, {"text": "Er bildet den Satz (was?) falsch.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "567. тузмоқ Бли ТК: У гапни (нимани?) нотўғри тузган.", "raw_meaning": "строить ВП: Он неправильно строит фразу (что?). to construct smth.: He constructs the sentence (what?) wrong. bilden A: Er bildet den Satz (was?) falsch."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "266"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "тузмоқ", "raw_meaning": "place, make, work out, amount to, be, draw up, form, constitute, compose, make up, put together; битим тузмоқ drive (make) a bargain; руйхат тузмоқ make out a list; суғурта шартномасини тузмоқ place cover; шартнома тузмоқ draw up an agreement."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "148"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Тузмоқ", "raw_meaning": "составлять to compose; to compile; to make organiser, établir, composer شَكَّلَ، جَمَعَ"}}]}