{"headword": "tuzilmaviy dasturlash", "key": "tuzilmaviy dasturlash", "entries": [{"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "244"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Mantiqan oddiy va tushunarli dasturlarni yaratishga qaratilgan dasturlash uslubiyati. Tuzilmaviy dasturlash dasturning mantiqiyligi va tushunarliligi, uning ishlab chiqilishi toʻgʻriligini isbotlashi va keyingi kuzatishni osonlashtirishi, shuningdek, uning ishonchliligini taʼminlashi haqidagi taxminga asoslangan. Tuzilmaviy dasturlashning oʻziga hos tamoyillari quyidagilardir: 1) pasayuvchi dasturlashda vazifa kichik dasturlar (tartibotlar yoki vazifalar) shaklida dasturlashtiruvchi bir necha oddiyroq qismlar yoki kichik vazifalarga boʻlinadi; 2) modulli dasturlashda nisbatan mustaqil kichik vazifalar alohida dasturiy modullar shaklida dasturlashtiriladi; 3) dasturlashda boshqarishning uchta tuzilmasidan foydalanish (ergashish, tanlash va takrorlash) mumkin, xohlagan algoritm harakatlar, tarmoqlanishlar va takrorlashlar ketma-ketligidan iborat boʻlib, ularni asosiy boshqarish tuzilmalari yordamida tasniflash mumkin; 4) boshqarishni shartsiz uzatishdan voz kechish va global oʻzgaruvchilardan foydalanishni kamaytirish mumkin; kichik dasturlar (tartibotlar yoki vazifalar)ni chaqirish yordamida barcha kichik vazifalar bir butun tuzilma dasturga bogʻlanadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "тузилмавий дастурлаш", "raw_meaning": "ингл: structural programming рус: структурное программирование Мантиқан оддий ва тушунарли дастурларни яратишга қаратилган дастурлаш услубияти. Тузилмавий дастурлаш дастурнинг мантиқийлиги ва тушунарлилиги, унинг ишлаб чиқилиши тўғрилигини исботлаши ва кейинги кузатишни осонлаштириши, шунингдек, унинг ишончлилигини таъминлаши ҳақидаги тахминга асосланган. Тузилмавий дастурлашнинг ўзига ҳос тамойиллари қуйидагилардир: 1) пасаювчи дастурлашда вазифа кичик дастурлар (тартиботлар ёки вазифалар) шаклида дастурлаштирувчи бир неча оддийроқ қисмлар ёки кичик вазифаларга бўлинади; 2) модулли дастурлашда нисбатан мустақил кичик вазифалар алоҳида дастурий модуллар шаклида дастурлаштирилади; 3) дастурлашда бошқаришнинг учта тузилмасидан фойдаланиш (эргашиш, танлаш ва такрорлаш) мумкин, хоҳлаган алгоритм ҳаракатлар, тармоқланишлар ва такрорлашлар кетма-кетлигидан иборат бўлиб, уларни асосий бошқариш тузилмалари ёрдамида таснифлаш мумкин; 4) бошқаришни шартсиз узатишдан воз кечиш ва глобал ўзгарувчилардан фойдаланишни камайтириш мумкин; кичик дастурлар (тартиботлар ёки вазифалар)ни чақириш ёрдамида барча кичик вазифалар бир бутун тузилма дастурга боғланади."}}]}