{"headword": "tuzatmoq", "key": "tuzatmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Saranjom-sarishta qilmoq, tartibga solmoq.", "examples": [{"text": "Nuri xoʻrsindi, sochlarini, gʻijim roʻmolini tuzatdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Mastura opa ana shu xayollar bilan uyga kirib yo tarelkaning oʻrnini almashtirar, yo stulni tuzatib qoʻyardi.", "source": "R. Fayziy, Shohi darparda"}, {"text": "Vodoprovod oʻtkazamiz, deb qazib ketishgan edi, bir yil boʻldi, tuzatmaydilar.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 2, "text": "Buzilgan, ishdan chiqqan narsani tiklamoq, foydalanishga, ishlatishga yaroqli holga keltirmoq.", "examples": [{"text": "Kecha bir kampir televizorni qoldirayotib, tezroq tuzatib beringlar deb iltimos qilgan.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}, {"text": "Tegirmoni buzilib ketgan ekan, tuzatdi.", "source": "A. Qahhor, Asror bobo"}, {"text": "Loaqal oʻn besh soʻm turadigan qovunni toʻrt yarim soʻmga sotsin, buni ham birovning aravasini tuza-tishga toʻlasin.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Bartaraf qilmoq, toʻgʻrilamoq.", "examples": [{"text": "Xatoni oʻzlari qilib, tuzatishni sizdan talab qilsalar, insofdanmi axir!", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}, {"text": "Aybni oʻzim qildim, oʻzim tuzatishim kerak!", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 4, "text": "Nuqson-kamchiliklarni yoʻqotib yaxshilamoq, durustlamoq.", "examples": [{"text": "Talaffuzni tuzatmoq. Ahvolni tuzatmoq.", "source": ""}, {"text": "Kichik bir master boʻlib chiqardi otin, Tuzatdi kundan-kunga roʻzgʻor hayotin.", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Mayli, sizlar yashanglar, zamonni tuzatinglar.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "— Kamchilikni tuzatish mumkin! — Albatta mumkin, Toʻlqinjonni ham tuzatish mumkin.", "source": "F. Musajonov, Huri"}]}, {"order": 5, "text": "Kasallikdan, xastalikdan xalos qilmoq, davolamoq, shifolamoq, shifo bermoq, kasalini aritib sogʻaytirmoq.", "examples": [{"text": "Ibn Sinoga kasalning joni chiqmagan boʻlsa, bas ekan, tuzatar ekan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 6, "text": "Gap bilan boplamoq, qattiq izza qilmoq, uyaltirmoq.", "examples": [{"text": "Yuzma-yuz turib, Shayxullo domullani shunday tuzatdiki, yer yorilsa, kirib ketguday boʻldi.", "source": "Sh. Toshmatov, Tongdagi koʻlanka"}]}, {"order": 7, "text": "Tuzamoq 1.", "examples": [{"text": "Hanifa ayvonning tax-monidagi yangi koʻrpachalarni xontaxta atrofiga yozdi, dasturxon tuzatdi", "source": "H. Gʻulom, Feruza"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/tuzat"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "168"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Saranjom-sarishta qilmoq, tartibga solmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Buzilgan, ishdan", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТУЗАТМОҚ", "raw_meaning": "DÜZELTMEK 1.Саранжом-саришта қилмоқ, тартибга солмоқ. 2.Бузилган, ишдан"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "620"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tuzatmoq", "raw_meaning": "1. исправлять, поправлять; xatolarni ~ исправлять ошибки; 2. чинить, ремонтировать."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "651"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "xatolarni tuzatmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tuzatmoq", "raw_meaning": "v correct, tidy, arrange, fix; xatolarni ~ correct mistakes, reform, repair"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "178"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "dúzetiw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "tártipke salıw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "durıslaw", "examples": []}, {"order": 4, "text": "sawalıw", "examples": []}, {"order": 5, "text": "uyaldırıw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TUZATMOQ", "raw_meaning": "1. dúzetiw, ońlaw; 2. tártipke salıw; 3. durıslaw, jaqsılaw; 4. sawalıw, táwir bolıw; 5. uyaldırıw, qısındırıw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "172"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "verbessern vt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tuzatmoq", "raw_meaning": "verbessern vt; reparieren vt; wiedergutmachen vt; xatolarni ~ die Fehler verbessern"}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "168"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Men hamma xatolarni (nimani?) tuzatdim.", "source": ""}, {"text": "I have corrected all the mistakes (what?).", "source": ""}, {"text": "Ich habe alle Fehler (was?) korrigiert.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "566. а) тузатмоқ Бли ТК:", "raw_meaning": "Мен ҳамма хатоларни (нимани?) тузатдим. исправлять ВП: Я исправил все ошибки (что?). to correct smth.: I have corrected all the mistakes (what?). korrigieren A: Ich habe alle Fehler (was?) korrigiert."}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "168"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Uning oʻzi velosipedni (nimani?) tuzatib oldi.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "б) тузатмоқ Бли ТК:", "raw_meaning": "Унинг ўзи велосипедни (нимани?) тузатиб олди. починить ВП: Он сам починил велосипед (что?)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "266"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "cure", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "даволамоқ"}, {"kind": "sinonim", "target": "соғайтирмоқ"}], "extra": {"raw_word": "тузатмоқ I", "raw_meaning": "(син. даволамоқ, соғайтирмоқ) cure, treat."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "266"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "таъмирламоқ"}, {"kind": "sinonim", "target": "туғриламоқ"}, {"kind": "sinonim", "target": "яхшиламоқ"}, {"kind": "sinonim", "target": "камкустини (нуқсонини) йуқотмоқ"}, {"kind": "sinonim", "target": "камчилигига бархам бермоқ"}], "extra": {"raw_word": "тузатмоқ II", "raw_meaning": "(син. таъмирламоқ, туғриламоқ, яхшиламоқ, камкустини (нуқсонини) йуқотмоқ, камчилигига бархам бермоқ) repair, improve, repair, mend, reform, redress, make amends."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "148"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Тузатмоқ", "raw_meaning": "править; чинить; лечить to mend; to alter; to cure; to treat corriger; réparer, guérir, soigner; arranger, mettre en ordre صَحَّحَ"}}]}