{"headword": "tushunmoq", "key": "tushunmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror gap, ish-harakat, imo-ishora va shu kabilarning maʼno, mazmunini anglamoq.", "examples": [{"text": "Hamma gaplaringizga tushundim, juda toʻgʻri.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Sherali uzoqdan bir yerga toʻplab qoʻyilgan ketmonlarni koʻrgach, gap nimadaligini tushundi.", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}, {"text": "— Bu holni qandoq tushunmoq kerak, — Meʼmor shogirdining koʻzlariga qaradi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 2, "text": "Haqiqiy holni anglamoq, bilmoq, unga baho bermoq.", "examples": [{"text": "Oʻz mavqeyini yaxshi tushunmoq. Vaziyatni tushunib ish koʻrmoq.", "source": ""}, {"text": "Endi, kelin, oʻzing tushunasan, yurtda ocharchilik, oshi halolga boqadi-da oʻgʻling.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "— Men sizning ahvolingizni tushunaman, — deb gap boshlagan edi, ayol shartta kesdi", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 3, "text": "Narsalarning sifat darajasi yoki belgisini yaxshi farqlay olmoq, ajrata bilmoq, farqiga bormoq; tilini bilmoq.", "examples": [{"text": "Darhaqiqat, paxtani tushuna oladigan, yerni biladigan tajribali raissan.", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}, {"text": "Ertasiga ot ogʻrib qolsa boʻladimi! Kapalagim uchib ketdi. Yaxshiki, mendan boʻlak hech kim payqamadi. Xoʻjayinim otni tariqcha tushunmaydi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/tushun"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "171"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror gap, ish-harakat va sh.k.ning tub mohiyatini, sababini bilmoq, fahmlamoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТУШУНМОҚ", "raw_meaning": "ANLAMAK Бирор гап, иш-ҳаракат ва ш.к.нинг туб моҳиятини, сабабини билмоқ, фаҳмламоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "623"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "u hammasiga tushundi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tushunmoq", "raw_meaning": "понимать, уразуметь; вникать; u hammasiga tushundi он всё понял; gapga tushunmaydigan odam (букв. человек, не понимающий, когда ему говорят) несговорчивый человек; человек, с которым каши не сваришь; упрямый; упрямец; gapga tushunadigan odam понимающий тебя человек, соглашающийся с тобой; человек, с которым можно всё уладить."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "652"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tushunmoq v", "raw_meaning": "understand, comprehend, realize"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "179"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "túsiniw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TUSHUNMOQ", "raw_meaning": "túsiniw, uģıw, uģınıw, ańlaw, ańgarıw, biliw; parıqlay biliw."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "172"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tushunmoq", "raw_meaning": "verstehen vt; begreifen vt; noto‘g‘ri ~ falsch verstehen"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "172"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Men buni (nimani?) tushuna olmayman.", "source": ""}, {"text": "I cannot understand it (what?).", "source": ""}, {"text": "Ich kann es (was?) nicht begreifen.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "577. тушунмоқ", "raw_meaning": "Бли ТК: Мен буни (нимани?) тушуна олмайман. понять РП: Я не могу понять этого (чего?). to understand smth.: I cannot understand it (what?). begreifen A: Ich kann es (was?) nicht begreifen."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "268"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "birovning ahvoliga tushunmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "тушунмоқ", "raw_meaning": "understand, realize, comprehend; бировнинг аҳволига тушунмоқ put oneself in somebody's place."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "150"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Тушунмоқ", "raw_meaning": "понимать to understand; to be aware (of) comprendre فَهِمَ (يَفْهَمُ)، أَدْرَكَ، وَعَى (يَعِي)، دَرَى (يَدْرِي)"}}]}