{"headword": "tushirmoq", "key": "tushirmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tushmoq feʼlining orttirma nisbati.", "examples": [{"text": "Yertoʻlaga tushirmoq. Tramvaydan tushirib qoʻymoq. Amaldan tushirib yubormoq. Poyezddan tushirib yubormoq. Pardani tushirmoq. Chuv tushirmoq. Arzonga tushirmoq. Qoʻlga tushirmoq. Penitsillin isitmani tushiradi.", "source": ""}, {"text": "Muhtaram qayin otamizga! Siz bilan meni qorongʻi zindonlarga tushirib, dor ostlarigacha tortgan Homid ismli bir toʻngʻizni, nihoyat, ikki yillik sargardonlik soʻngida, yordamchilari bilan tuproqqa qorishtirishga muvaffaq boʻldim.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Tanasi ikki qulochga sigʻmaydigan bir tup sada tevarakka tangaday oftob tushirmaydi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Boʻtaboy aka avval yaxshi gapirdi, keyin shovqin solib, brigadirlikdan tushiramiz, dedi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Elmurod hammani mukofotga taqdim etganda, oʻzini tushirib qoldirgan edi.", "source": "Shuhrat, Shinelli yillar"}]}, {"order": 2, "text": "Ortilgan yukni yerga olib qoʻymoq, yukdan boʻshatmoq.", "examples": [{"text": "Yuk tushirmoq. Qurilish materiallarini vagondan tushirmoq.", "source": ""}, {"text": "[Yoʻlchi] Boyning doʻkoni oldiga oʻnlarcha, yuzlarcha toy gazlamani tushirib yerdan shipga qadar taxlar, yana aravani minib joʻnar edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Biror narsa bilan urmoq, solmoq (odatda qattiq, zalvorli narsa bilan boʻladigan zarb haqida).", "examples": [{"text": "Musht tushirmoq. Tosh bilan tushirmoq.", "source": ""}, {"text": "U [Rohila] bor kuchini toʻplab turib, avtomatning qoʻndogʻi bilan asirning quloq chekkasiga sharaqlatib tushirdi, A. Muhiddin va", "source": "H. Tojiboyev, Otash qalbli qiz"}, {"text": "Matpano soʻyil bilan bitta itning kallasiga tushirdi.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}]}, {"order": 4, "text": "S. t. Ishtaha bilan yemoq, ichmoq; yeb-ichib qoʻymoq. || Bir kosa shoʻrvani tushirdim.", "examples": [{"text": "Yigitlar dasturxonlar yoniga oʻtirdilar-da, sharoblarni noʻsh qilib goʻshtlarni tushira ketdilar.", "source": "M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi"}, {"text": "Zunnunqori toʻrtta nonni choy bilan paqqos tushirib, endi holvaytarga ishtaha saqlab turgan edi, bir kishi chaqirib keldi.", "source": "S. Abdulla, Mavlono Muqimiy"}, {"text": "Xola, koʻnglimdagini sezganday, bir kosa joʻxori goʻja olib chiqib, oldimga qoʻydi. Yarimta zogʻora non bilan tushirib oldim.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 5, "text": "Oʻqib yoki ogʻzaki, yodaki aytib tamomlamoq, tugatmoq.", "examples": [{"text": "Dostonni oʻqib tushirmoq.", "source": ""}, {"text": "Samad boʻqoq indamay, chetga burilib ketdi. Shukur soʻfi shom namozi uchun takbir tushira boshladi.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Zayniddin qoʻliga olgan kitobni tushirmaguncha qoʻymasdi.", "source": "M. Osim, Sehrli soʻz"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/tushir"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "622"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "спускать", "examples": [{"text": "bayroqni tushirmoq", "source": ""}, {"text": "pardani tushirmoq", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "ссаживать", "examples": [{"text": "otdan tushirmoq", "source": ""}, {"text": "kampirni zinadan tushirib qoʻymoq", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "низводить", "examples": [{"text": "taxtdan tushirmoq", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "ронять", "examples": [{"text": "stakanni tushirib yubordi", "source": ""}]}, {"order": 5, "text": "разгружать", "examples": [{"text": "mashinadan mol tushirmoq", "source": ""}]}, {"order": 6, "text": "поймать", "examples": [{"text": "qopqonga tushirmoq", "source": ""}]}, {"order": 7, "text": "в сочетании с именами образует сложные глаголы", "examples": [{"text": "otib (urib) tushirmoq", "source": ""}, {"text": "asir tushirmoq", "source": ""}, {"text": "ishga tushirmoq", "source": ""}, {"text": "obroʻsini tushirmoq", "source": ""}, {"text": "suratga tushirmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tushirmoq", "raw_meaning": "понуд. от tushmoq 1. спускать, опускать; bayroqni ~ спустить флаг; pardani ~ опустить занавес; 2. ссаживать; помогать спуститься; otdan ~ ссадить с лошади; kampirni zinadan tushirib qo‘ymoq помочь старухе спуститься по лестнице; 3. низводить; смещать; taxtdan ~ свергать с престола; 4. ронять; stakanni tushirib yubordi он уронил стакан; 5. разгружать; сгружать; mashinadan mol ~ сгрузить товары с машины; 6. поймать; qopqonga ~ поймать в капкан; 7. в сочетании с именами образует сложные глаголы; otib (urib) ~ сбивать (что-л.); asir ~ взять в плен; ishga ~ пустить в ход, в работу; obro‘sini ~ подрывать авторитет; suratga ~ фотографировать."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "652"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tushirmoq v", "raw_meaning": "let down, lower, let out, unchain, drop"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "178"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TUSHIRMOQ", "raw_meaning": "1. túsiriw; 2. urıw, mushlaw, salıp qalıw; 3. awıs. jew, zor ishtey menen jew, ishiw; 4. tamamlaw, tawısıw."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "172"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tushirmoq", "raw_meaning": "hinunterlassen vt, herablassen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "170"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Ular yuk mashinasidan /vagondan (qayerdan?) yashiklarni (nimalarni?) tushirardilar.", "source": ""}, {"text": "They were unloading the cases (what?) from a lorry/ from a car (what...from?).", "source": ""}, {"text": "Sie luden die Kisten (was?) vom Lastauto / von einem Wagen (wovon?) ab.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "574. а) туширмоқ", "raw_meaning": "ЧК Бли ТК: Улар юк машинасидан /вагондан (қаердан?) яшикларни (нималарни?) туширардилар. выгрузить ВП с РП /из РП: Они выгружали ящики (что?) с грузовика/ из вагона (откуда?). to unload smth. from smth.: They were unloading the cases (what?) from a lorry/ from a car (what...from?). abladen A von D: Sie luden die Kisten (was?) vom Lastauto / von einem Wagen (wovon?) ab."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "170"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Meni (kimni?) koʻchaning muyulishida tushiring.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "б) туширмоқ", "raw_meaning": "Бли ТК: Мени (кимни?) кўчанинг муюлишида туширинг. высадить ВП: Высадите меня (кого?) на углу улицы."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "268"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "narxni tushirmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "туширмоқ", "raw_meaning": "bring down, knock down; нархни туширмоқ beat down the price."}}]}