{"headword": "turtmoq", "key": "turtmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Gavda (tana)ning biror aʼzosi (qismi) bilan teginmoq, tegmoq.", "examples": [{"text": "Turtib yubormoq.", "source": ""}, {"text": "Polvon odamlarni itarib, turtib oʻtdi.", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}, {"text": "Toʻrt kun avval, ertalab mashina turtib ketdi.", "source": "O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv"}]}, {"order": 2, "text": "Shunday harakat — eʼtiborni tortuv-chi, ishora qiluvchi, undovchi belgi sifatida.", "examples": [{"text": "Qayragʻoch tagidagi soʻrida oldiga choynak qoʻyib, yolgʻiz oʻzi xayol surib oʻtirgan ustani koʻrib, hamrohimni turtib qoʻydim.", "source": "S. Ahmad, Xazina"}, {"text": "Aravakashning ichki holatini sezib turgan Badia chidab turolmay, darhol otasini turtdi: — Suv beraymi, ota?", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "— Qaytanga ikki non-xoʻr kamayadi, — dedi Bayonqul aka va etigining uchi bilan oyogʻimni turtdi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 3, "text": "Eʼtiborni tortuvchi, ogohlantiruvchi gap-soʻz, xatti-harakat qilmoq.", "examples": [{"text": "Karimqul ponsad hojini turtmak maqsadida: — Kengashli ish tarqamas, deganlar. Hoji akamiz oʻylashib javob bersinlar-chi, axir! — deb qoʻydi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Yigʻilish joyida oʻtdi. U kishilarni ancha turtib, changini qoqib qoʻydi xotirjamlikka berilib ketganlarning koʻzini ochib qoʻydi.", "source": "H. Tursunqulov, Hayotim qissasi"}]}, {"order": 4, "text": "Xoʻrlamoq, kamsitmoq, yerga urmoq.", "examples": [{"text": "Birovni nohaq turtish, xoʻrlash yaramaydi. Urgandan turtgan yomon.", "source": "Maqol"}]}, {"order": 5, "text": "“Ketmoq”, “oʻtmoq”, “qoʻymoq” feʼllari bilan birga kelib (boshqa narsalar qatorida), qayd qilmoq, taʼkidlamoq maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Biz yuqorida ham turtib oʻtgan edikki, Otabek na Yusufbek hojiga, na Oʻzbek oyimga va na Hasanaliga Margʻilondan tez qaytib kelish sababini aytmagan.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "biror narsa yozish niyatlari boʻlsa, xolamning oʻzbek ayollariga mutlaqo yot boʻlgan mana shu yovvoyilik odatlarini ibrat uchun qalamlari uchida bir turtib oʻtsalar.", "source": "N. Safarov, Xadicha Ahrorova"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/turt"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "170"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qisqa muddatli keskin zarb bermoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТУРТМОҚ", "raw_meaning": "İTMEK, DÜRTMEK, DİRSEKLEMEK Қисқа муддатли кескин зарб бермоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "619"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "turtib chiqarmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "turtmoq", "raw_meaning": "толкать, подталкивать; turtib chiqarmoq выталкивать."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "651"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "turtmoq", "raw_meaning": "v push, shove; tirsagi bilan ~ nudge smb., elbow"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "176"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "túrtiw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TURTMOQ", "raw_meaning": "1. túrtiw, tiyiw, nuqıw, iyteriw; 2. awıs. eskertiw; 3. awıs. qorlaw, kemsitiw, jerge urıw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "171"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "stoßen vt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "turtmoq", "raw_meaning": "stoßen vt, sich herumstoßen, sich herumtreiben"}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "170"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "U meni (kimni?) tirsagi bilan (nima bilan?) turtdi.", "source": ""}, {"text": "She joged me (whom?) with the elbow (what...with?).", "source": ""}, {"text": "Sie stieß mich (men?) mit dem Ellenbogen (womit?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "туртмоқ", "raw_meaning": "Бли ТК БК + билан: У мени (кимни?) тирсаги билан (нима билан?) туртди. толкнуть ВП ТП: Она толкнула меня (кого?) локтем (чем?). to jog smb. with smth.: She joged me (whom?) with the elbow (what...with?). stoßen A mit D: Sie stieß mich (men?) mit dem Ellenbogen (womit?)."}}]}