{"headword": "Трубадур", "key": "trubadur", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "314"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "фр. troubadour — кашф этиш, ихтиро этиш сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻzi sheʼr toʻqib, oʻzi muzika chalib ijro etuvchi kuychi-shoir. Trubadurlar poeziyasi Fransiyaning janubida XII—XIII asrlarda yuzaga kelgan. Dastlab trubadurlar hayot goʻzalliklarini, turmush quvonchlarini kuylab, insonni, uning muhabbatini ulugʻlaganlar. Ular kuylagan maʼshuqalar esa, odatda, turmushga chiqqan ayollardan iborat boʻlgan. Sevgini kuylovchi trubadurlar lirikasida xotinga itoatkorona xizmat qilish gʻoyasi ilgari surilgan. Keyinchalik trubadurlar ijodida dinga qarshi motivlar paydo boʻla boshladi. Shuning uchun ham bunday trubadurlarni cherkov taʼqib ostiga oldi. Trubadurlar oʻz ijodida turli sheʼriy shakllarni, rang-barang vaznlarni qoʻllagan holda xalq qoʻshiqlariga xos ayrim elementlarni qayta-qayta ishlab, sheʼrlar yaratganlar, ular asosan quyidagilardir: kansona — sevgi qoʻshiqlari, sirventa — siyosiy mavzudagi sheʼrlar, alba — oshiq-maʼshuqlarning vidolashish chogʻidagi tonggi qoʻshiq, serenada — tungi qoʻshiq, pastorella — choʻpon qizining ritsar bilan uchrashuvi va ularning munozarasidan iborat dialog shaklidagi sheʼr, tensona — ikki shoirning sevgi, poetik hamda falsafiy mavzulardagi", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Трубадур", "raw_meaning": "(фр. troubadour — кашф этиш, ихтиро этиш сўзидан) — трубадур. Ўзи шеър тўқиб, ўзи музика чалиб ижро этувчи куйчи-шоир. Трубадурлар поэзияси Франциянинг жанубида XII—XIII асрларда юзага келган. Дастлаб трубадурлар ҳаёт гўзалликларини, турмуш қувончларини куйлаб, инсонни, унинг муҳаббатини улуғлаганлар. Улар куйлаган маъшуқалар эса, одатда, турмушга чиққан аёллардан иборат бўлган. Севгини куйловчи трубадурлар лирикасида хотинга итоаткорона хизмат қилиш ғояси илгари сурилган. Кейинчалик трубадурлар ижодида динга қарши мотивлар пайдо бўла бошлади. Шунинг учун ҳам бундай трубадурларни черков таъқиб остига олди. Трубадурлар ўз ижодида турли шеърий шаклларни, ранг-баранг вазнларни қўллаган ҳолда халқ қўшиқларига хос айрим элементларни қайта-қайта ишлаб, шеърлар яратганлар, улар асосан қуйидагилардир: кансона — севги қўшиқлари, сирвента — сиёсий мавзудаги шеърлар, альба — ошиқ-маъшуқларнинг видолашиш чоғидаги тонгги қўшиқ, серенада — тунги қўшиқ, пасторелла — чўпон қизининг рицар билан учрашуви ва уларнинг мунозарасидан иборат диалог шаклидаги шеър, тенсона — икки шоирнинг севги, поэтик ҳамда фалсафий мавзулардаги"}}]}