{"headword": "ТРОЙНЫЕ СОЧЛЕНЕНИЯ", "key": "troynie sochleneniya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "503"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yer yuzasida uchta litosfera plitalari chegaralarining birikadigan nuqtasi. Plita chegaralarining birikish turiga koʻra U.yo.b.lar tasniflanadi. Hozirgi vaqtda U.yo.b.ning yetti turi ajratiladi: uch okean oʻrtaliq togʻ tizmalarini birlashishi (x-x-x), uch chuqur suvli novlarni birlashishi (j-j-j), ikkita nov va transform yoriqni birlashishi (j-j-r), togʻ tizmasi va ikkita transform yorigʻining birlashishi (x-r-r), nov va ikkita transform yorigʻining birlashishi (j-r-r), nov, togʻ tizmasi va transform yorigʻini birlashishing (j-x-r), ikkita togʻ tizmasi va novni birlashishi (x-x-j). Hozirgi vaqtda ushbu turlarning hammasi yaqqol namoyonlangan va faoldir. Ayrim joylarda qadimiy U.yo.b. uchraydi (mas., shimoliy Potsifika). Hozirda Yer yuzasida mavjud boʻlgan oltita yirik okean oʻrtaliq togʻ tizmalari x-x-j turidagi U.yo.b. zonasiga yaqin joyda tugaydi. Novlar tugaydigan joylardagi U.yo.b. turli-tuman boʻlib, quyidagi turlarni oʻz ichiga oladi: j-j-j, j-j-r, j-j-x, x-x-j. Transform yoriqlar tugagan joylardagi U.yo.b. turlari quyidagicha: r-r-x, j-j-r, x-j-r. U.yo.b. turidagi strukturalar turgʻun boʻlmay vaqt davomida plitalarning oʻzaro taʼsiriga bogʻliq holda oʻzgarib turadi, koʻpincha ularning chegaralarini ham oʻzgartirib yuboradi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТРОЙНЫЕ СОЧЛЕНЕНИЯ — Уч ёқлама бирикиш", "raw_meaning": "Ер юзасида учта литосфера плиталари чегараларининг бирикадиган нуқтаси. Плита чегараларининг бирикиш турига кўра У.ё.б.лар таснифланади. Ҳозирги вақтда У.ё.б.нинг етти тури ажратилади: уч океан ўрталиқ тоғ тизмаларини бирлашиши (х-х-х), уч чуқур сувли новларни бирлашиши (ж-ж-ж), иккита нов ва трансформ ёриқни бирлашиши (ж-ж-р), тоғ тизмаси ва иккита трансформ ёриғининг бирлашиши (х-р-р), нов ва иккита трансформ ёриғининг бирлашиши (ж-р-р), нов, тоғ тизмаси ва трансформ ёриғини бирлашишинг (ж-х-р), иккита тоғ тизмаси ва новни бирлашиши (х-х-ж). Ҳозирги вақтда ушбу турларнинг ҳаммаси яққол намоёнланган ва фаолдир. Айрим жойларда қадимий У.ё.б. учрайди (мас., шимолий Поцифика). Ҳозирда Ер юзасида мавжуд бўлган олтита йирик океан ўрталиқ тоғ тизмалари х-х-ж туридаги У.ё.б. зонасига яқин жойда тугайди. Новлар тугайдиган жойлардаги У.ё.б. турли-туман бўлиб, қуйидаги турларни ўз ичига олади: ж-ж-ж, ж-ж-р, ж-ж-х, х-х-ж. Трансформ ёриқлар тугаган жойлардаги У.ё.б. турлари қуйидагича: р-р-х, ж-ж-р, х-ж-р. У.ё.б. туридаги структуралар турғун бўлмай вақт давомида плиталарнинг ўзаро таъсирига боғлиқ ҳолда ўзгариб туради, кўпинча уларнинг чегараларини ҳам ўзгартириб юборади."}}]}