{"headword": "ТРАНСФОРМНЫЕ ОКРАИНЫ", "key": "transformnie okraini", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "499"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sof koʻrinishda uchramaydigan va kam tarqalgan, kontinental chekka turi. Transform divergent chekka va transform konvergent chekka turlariga boʻlinadi. Transform divergent chekkalar hozirgi vaqtda Afrikaning Atlantika chekkasiga, Gvineya koʻrfazining shimoliy qirgʻoqlariga toʻgʻri keladi. Bu joyda Afrika qitʼasi Atlantikaning ekvator yoriqlar zonasi bilan qirqilgan. Bu yerda T.ch.ning oʻziga xos xususiyatlari toʻliq namoyonladi, yaʼni: tor shelf, tor va juda qiya kontinental yonbagʻir mavjud, uning asosi kontinental va okean oraligʻidagi poʻstning keskin tektonik chegarasi bilan mos tushadi, ular oraligʻida oʻtish poʻstining boʻlmasligi, kontinental etaklarning kuchsiz rivojlanishi kuzatiladi. Kontinent-okean chegarasidagi yoriqlar boʻylab vertikal tashlama-uzilma va gorizontal siljimalar rivojlangan. Shuningdek, ulardan biroz qisqaroq chekkalar Shimoliy Amerikadagi Nyufaundlend doʻngligining janubiy qismida, Janubiy Afrikaning janubi-sharqiy qismida va Folklend yassi togʻliklarining janubiy qismida uchraydi. Oxirgi ikki chekkalar juda yirik Folklend-Agulyas yorigʻining mavjudligi bilan bogʻliq. Hind okeanida Madagaskar orolining sharqiy chegaralari, Arabiston yarimorolining janubi-sharqiy chegaralari, Avstraliyaning shimoli-garbiy va janubiy qismlarining ayrim uchastkalari ham transform xususiyatga ega. Transform konvergent chekkalar Shimoliy Amerikaning Tinch okean chekkalarining ikki qismida — shimolda Kanadaning qarshisida va Alyaskaning janubi-sharqida namoyonlanadi, bu yerda chekkalarning bunday xususiyati Koroleva Sharlotta arxipelagi (bir biriga yaqin orollar guruhi) boʻylab va Kaliforniya qarshi-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТРАНСФОРМНЫЕ ОКРАИНЫ", "raw_meaning": "Трансформ чеккалар — соф кўринишда учрамайдиган ва кам тарқалган, континентал чекка тури. Трансформ дивергент чекка ва трансформ конвергент чекка турларига бўлинади. Трансформ дивергент чеккалар ҳозирги вақтда Африканинг Атлантика чеккасига, Гвинея кўрфазининг шимолий қирғоқларига тўғри келади. Бу жойда Африка қитъаси Атлантиканинг экватор ёриқлар зонаси билан қирқилган. Бу ерда Т.ч.нинг ўзига хос хусусиятлари тўлиқ намоёнлади, яъни: тор шельф, тор ва жуда қия континентал ёнбағир мавжуд, унинг асоси континентал ва океан оралиғидаги пўстнинг кескин тектоник чегараси билан мос тушади, улар оралиғида ўтиш пўстининг бўлмаслиги, континентал этакларнинг кучсиз ривожланиши кузатилади. Континент-океан чегарасидаги ёриқлар бўйлаб вертикал ташлама-узилма ва горизонталь силжималар ривожланган. Шунингдек, улардан бироз қисқароқ чеккалар Шимолий Америкадаги Ньюфаундленд дўнглигининг жанубий қисмида, Жанубий Африканинг жануби-шарқий қисмида ва Фолкленд ясси тоғликларининг жанубий қисмида учрайди. Охирги икки чеккалар жуда йирик Фолкленд-Агульяс ёриғининг мавжудлиги билан боғлиқ. Ҳинд океанида Мадагаскар оролининг шарқий чегаралари, Арабистон яриморолининг жануби-шарқий чегаралари, Австралиянинг шимоли-гарбий ва жанубий қисмларининг айрим участкалари ҳам трансформ хусусиятга эга. Трансформ конвергент чеккалар Шимолий Американинг Тинч океан чеккаларининг икки қисмида — шимолда Канаданинг қаршисида ва Алясканинг жануби-шарқида намоёнланади, бу ерда чеккаларнинг бундай хусусияти Королева Шарлотта архипелаги (бир бирига яқин ороллар гуруҳи) бўйлаб ва Калифорния қарши-"}}]}