{"headword": "Toza uglevodorodli gazlar", "key": "toza uglevodorodli gazlar", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "532"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "metan miqdoriga qarab quruq (95—97% metandan iborat) va yogʻli (metandan tashqari, ogʻir uglevodorodlar — etan, propan, butan va b.) turlarga boʻlinadi. Gaz ishlari amaliyotida 1m³ gazdan 50—100 g. gazli benzin olinsa, bunday gazlar yogʻli hisoblanadi. quruq gazlarga botqoqlik gazi (100% metandan iborat), neft uyumlari bilan bogʻliq boʻlmagan gaz uyumlari gazlari va koʻmir havzalarining metanli gazlari mansub. Bunday gazlar 85 dan 99% gacha metandan iborat. Yogʻli gazlar neft va gazkondensatli uyumlarda uchraydi. Ogʻir uglevodorodlar miqdori 40% gacha boʻlishi mumkin. Uglevodorodli gazlarda odatda karbonat angidrid gazi va azot boʻladi, ularning miqdori goho juda koʻp. Uglevodorodli gazlarda CO₂ 6—7% gacha, azot 3% gacha ishtirok etishi mumkin. Ammo, baʼzi bir uglevodorodli gazlarda CO₂ miqdori 35% gacha, N₂ — 45% gacha boradi. Bunday gazlarning uglevodorodli qismi toza metandan va shuningdek, ogʻir uglevodoroddan iborat boʻladi. Azotli gazlarda 2% ortiqroq kislorod ham uchraydi. Goho uglevodorodli gazlarda vodorod sulfidi 5—6% dan 15% gacha kuzatiladi. Uglevodorodli gazlardagi vodorod sulfidi koʻpincha uning uyum kesimida gips boʻlganda uchraydi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Тоза углеводородли газлар", "raw_meaning": "метан миқдорига қараб қуруқ (95—97% метандан иборат) ва ёғли (метандан ташқари, оғир углеводородлар — этан, пропан, бутан ва б.) турларга бўлинади. Газ ишлари амалиётида 1м³ газдан 50—100 г. газли бензин олинса, бундай газлар ёғли ҳисобланади. қуруқ газларга ботқоқлик гази (100% метандан иборат), нефть уюмлари билан боғлиқ бўлмаган газ уюмлари газлари ва кўмир ҳавзаларининг метанли газлари мансуб. Бундай газлар 85 дан 99% гача метандан иборат. Ёғли газлар нефть ва газконденсатли уюмларда учрайди. Оғир углеводородлар миқдори 40% гача бўлиши мумкин. Углеводородли газларда одатда карбонат ангидрид гази ва азот бўлади, уларнинг миқдори гоҳо жуда кўп. Углеводородли газларда CO₂ 6—7% гача, азот 3% гача иштирок этиши мумкин. Аммо, баъзи бир углеводородли газларда CO₂ миқдори 35% гача, N₂ — 45% гача боради. Бундай газларнинг углеводородли қисми тоза метандан ва шунингдек, оғир углеводороддан иборат бўлади. Азотли газларда 2% ортиқроқ кислород ҳам учрайди. Гоҳо углеводородли газларда водород сульфиди 5—6% дан 15% гача кузатилади. Углеводородли газлардаги водород сульфиди кўпинча унинг уюм кесимида гипс бўлганда учрайди."}}]}