{"headword": "toʻsh", "key": "tosh", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Gavdaning boʻyin bilan qorin oʻrtasidagi old qismi; koʻkrak.", "examples": [{"text": "Toʻshni toʻshga qoʻymoq.", "source": ""}, {"text": "[Zebo] Oynaga qarab, oʻzini tuzatdi. Durrachasi bilan toʻshiga yopishgan koʻylagini sal koʻtarib yelpidi.", "source": "Shuhrat, Shinelli yillar"}, {"text": "Bolam, deb bosayin toʻshima, Kelgin, bolam, chaqqon qoshima.", "source": "Rustamxon"}, {"text": "Ayting, nima qilay?? Qizingizni toʻshiga tortgan nomard meni masxaralamaydimi?", "source": "S. Ahmad, Hukm"}]}, {"order": 2, "text": "Mol va qushlarning koʻkrak qismi, koʻkragi.", "examples": [{"text": "Dala-tuzni suv olsa, qoʻngʻir gʻozning toʻshidan.", "source": "Maqol"}, {"text": "Tagidagi qoʻngʻir ot qishloq koʻchasidan toʻshiga tuproq sachratib yoʻrtib boryapti.", "source": "M. Mansurov, Yombi"}]}, {"order": 3, "text": "Hayvon va parrandalarning koʻkrak oldi goʻshti, qovurgʻalardan qolgan qismi.", "examples": [{"text": "Norinbop toʻsh. Tuzlangan qoʻy toʻshi.", "source": ""}, {"text": "Afandi gʻozning toʻshini olib aytdi: — Men xizmatdagi qulman shu ham boʻladi.", "source": "Latifalar"}, {"text": "Laganda samarqandcha mayiz palov boʻlib, osh ustiga toʻsh va qazi qoʻyilgan.", "source": "A. Ubaydullayev, Hayot oqimi"}]}, {"order": 4, "text": "Biror narsaning koʻkrakka oʻxshash, koʻkrakka nisbatlanuvchi, koʻkrakli yeri; siyna, bagʻir.", "examples": [{"text": "Ona tuproq toʻshiga inson qoʻli bilan ilk chigit donalari qadaldi.", "source": "Sh. Gʻulomov, Yorqin ufqlar"}, {"text": "Seni oʻrab olgan togʻlar toʻshiga Toʻlin oy yoymoqda kumush kokilin.", "source": "Zulfiya"}]}, {"order": 5, "text": "Tengqur; doʻst, oʻrtoq.", "examples": [{"text": "Yetimda ne qilar teng bilan toʻshlar.", "source": "Ravshan"}, {"text": "Topib oʻynagil, ey bola, Oʻzingning teng-u toʻshingni.", "source": "Tohir va Zuhra"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/to‘sh"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "167"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qattiq, moʻrt togʻ jinslarining umumiy nomi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТОШ", "raw_meaning": "TAŞ Қаттиқ, мўрт тоғ жинсларининг умумий номи."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "173"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Gavdaning boʻyin bilan qorin oʻrtasidagi old qismi; koʻkrak.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЎШ", "raw_meaning": "GÖĞÜS Гавданинг бўйин билан қорин ўртасидаги олд қисми; кўкрак."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "616"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "камень", "examples": []}, {"order": 2, "text": "гиря (весов)", "examples": [{"text": "osti tosh, usti tosh, oʻrtasida chandir bosh", "source": ""}, {"text": "tosh tushgan yeriga ogʻir", "source": ""}, {"text": "tosh bilan otguncha, osh bilan ot!", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tosh", "raw_meaning": "1. камень; 2. гиря (весов); ~ yo‘l шоссейная дорога, шоссе; osti ~, usti ~, o‘rtasida chandir bosh загадка снизу камень, сверху камень, посередине - бугристая голова (Черепаха); ~ tushgan yeriga og‘ir посл. камень бывает тяжел, куда он падает, т.е. если случится беда с кем-нибудь или в какой-либо семье, то вся тяжесть горя испытывается только ими; ~ bilan otguncha, osh bilan ot! посл. ты не камень бросай, а едой угощай; ◊ ~ kelsa kemirib, suv kelsa simirmoq камень повстречается - он и камень сгрызет, река повстречается - он и воды ее выпьет (и проскочит) соотв. он пройдет сквозь огонь и воду; ~ ingni ter (букв. собирай свои камешки) иди своей дорогой, занимайся своими делами, ступай вон; ~ boylamoq (букв. привязать камень) говорится в тех случаях, когда долго не закипает самовар, медленно варится в котле и т.п."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "627"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "грудь", "examples": []}, {"order": 2, "text": "склон (горы)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "сверстник", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to'sh", "raw_meaning": "1. грудь, грудинка; 2. склон (горы); 3. фольк. сверстник, товарищ, друг; подруга."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "371"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "[tɔʃ]", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tosh", "raw_meaning": "[tɔʃ] bema'ni (bo'lmag'ur, bekor) gap, safsata"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "654"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to'sh", "raw_meaning": "n chest, breast, bosom, bust; keng ~ broad chest, breast; tovuq ~i pigeon-chest"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "174"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TOSH", "raw_meaning": "- 1. tas; 2. awıs. qattı, qap-qattı; 3. awırlıq, salmaq."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "182"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tós (súyek)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TO‘SH", "raw_meaning": "tós (súyek)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "170"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tosh", "raw_meaning": "Stein m; ~ko‘mir Steinkohle f"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "174"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Brust f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to‘sh", "raw_meaning": "anat. Brust f, Busen m"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "264"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "qimmatbaho tosh", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "тош", "raw_meaning": "stone; қимматбаҳо тош precious stone."}}]}