{"headword": "tortmoq", "key": "tortmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror yeridan ushlab, tutib, oʻziga tomon surmoq yoki surishga harakat qilmoq.", "examples": [{"text": "Eshikni tortib ochmoq. Qoʻlidan tortib turgʻizib qoʻymoq.", "source": ""}, {"text": "Sidiqjon tutning ostida otning boshini tortib: — Tut yemaymizmi? — dedi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Anzirat kampir quti oʻchib, oʻrnidan turdi, Bashoratning yoniga kelib, uning boshini koʻkragiga tortdi.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}, {"text": "[Gavhar] Talʼat bilan yuzma-yuz turgan Mansurning koʻlidan ushlab tortdi", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 2, "text": "Orqasiga tirkalgan, qoʻshilgan va shu kabilar holatdagi narsani kuch bilan olgʻa yurgizmoq, yurgizib olib bormoq.", "examples": [{"text": "teplovoz soʻnggi marta qichqirib, sostavni tortib ketdi.", "source": "H. Gʻulom, Feruza"}, {"text": "Hoʻkiz kallasini egib, omochni tortishga urinar, qoʻshchi esa hadeb qistardi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Kichkinagina mashinasini tortib yurgan bola Muhiddinni oʻziga jalb qildi.", "source": "R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi"}]}, {"order": 3, "text": "Ichiga kuch bilan yoʻnaltirmoq, yuritmoq.", "examples": [{"text": "Komiga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Qaʼriga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Nishonov papirosini tutatib, yaxshilab tortib oldi-da, stol ustiga engashdi.", "source": "S. Zunnunova, Yangi direktor"}, {"text": "Muqaddam flakondagi dorini shprisga tortib oldi-da, ignasini yuqoriga koʻtardi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 4, "text": "Biror nuqta (joy)dan boshqasi oraligʻiga oʻtkazmoq, yuritmoq.", "examples": [{"text": "Zulfiqor, boboning koʻlidan teshani olib, [qoziqni] yana ham mustahkamladi-da, Meʼmorga qarab: — Endi ustiga mix qoqib, kanop tortaversak boʻladimi? — deb soʻradi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Bir necha kun ilgari aloqachilar sim tortib yurib, Davronni uchratishgan edi.", "source": "T. Rustamov, Mangu jasorat"}]}, {"order": 5, "text": "Atrofidan tarang qilib oʻtkazmoq, bogʻlamoq.", "examples": [{"text": "Hotam esa otining ayil-pushtanini qaytadan tortdi", "source": "M. Hazratqulov, Jurʼat"}, {"text": "Qarshisida koʻkragidan qayish tortgan, qizil shapka kiygan militsioner turibdi.", "source": "Guldasta"}]}, {"order": 6, "text": "Biror narsani, uning sirtini, ochiq joyni toʻsmoq, berkitmoq.", "examples": [{"text": "Betiga niqob tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Bir tomonda dorbozlar dor tikadi, qoʻgʻirchoqbozlar chodirxayol pardasini tortadilar.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}, {"text": "Haligi xotin qisilgandanmi, uyalgandanmi, boshidagi oq doka roʻmolini yuziga tortib, qoʻya ber deganday qilib, boshini silkitdi.", "source": "Oydin, Fonar tagida"}]}, {"order": 7, "text": "Oʻziga qaratmoq, moyil qilmoq, jalb etmoq.", "examples": [{"text": "Diqqatni oʻziga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Quyosh, toza havo, keng, tiniq zangori osmon koʻzlarni beixtiyor tortadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Toʻlqinjon shu kungacha Hurini sira qiziqtirmagan edi. Garchi Toʻlqinjon chiroyli boʻlsa ham, qizni oʻziga tortmasdi.", "source": "F. Musajonov, Huri"}, {"text": "Olib kirilgan choy ham sovib qolar, allaqanday oʻlchovlar — uchburchaklar xayolini tortib ketardi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 8, "text": "Biror ishga aralashtirmoq, qotishtirmoq, jalb etmoq.", "examples": [{"text": "Ishga tortmoq. Oʻqishga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Shahidbek mulla Abdurahmonni soʻzga tortdi: — Nima lavozimatdalar, taqsirim?", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Bunday qilaman, — labini qimirlatib, oʻz-oʻziga shivirladi Yoʻlchi, — avval shunday odamlarni tortamanki, oʻzimga qanday ishonsam, ularning diliga shunday ishongan boʻlay.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ular orasidan bizni qoʻllab-quvvatlayman, deganlarini xizmatga torting.", "source": "K. Yashin, Hamza"}]}, {"order": 9, "text": "Oʻzini, kimsa yoki narsani biror joyga, holatga olmoq.", "examples": [{"text": "Bundan oʻzini tortmoq. Doʻstini chetga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Matpanoning biqinida turgan qalandar unga boshdan-oyoq razm soldi, oʻzini sal chetga tortdi.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}, {"text": "Kichik ofitser ham, soldatlar ham ulardan oʻzlarini tortishdi.", "source": "Mirmuhsin, Chodrali ayol"}, {"text": "Bir kuni kechqurun, yotar mahalda ayamni chetga tortib shivirladim.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 10, "text": "Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanganda, urmoq maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Tigʻ tortmoq. Tarsaki tortmoq.", "source": ""}, {"text": "[Dadam] Oldimga keldilar-u, shapaloq bilan tortib yubordilar.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}, {"text": "Otliq bor kuchi bilan dehqonning yuz-koʻzi aralash qamchi tortib yubordi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 11, "text": "Ulashmoq, tarqatmoq, qoʻymoq (mehmonlarga ovqat).", "examples": [{"text": "Mehmonlarga osh tortmoq. Patnis tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Norinni tortib boʻlgandan keyin Anorgul hamma tovoq-qoshiqlarni toza qilib yuvib oldi.", "source": "Oydin, Hazil emish"}, {"text": "Taomning ustidan qizlar tortadi Beklarga opkelib qovurma goʻshtni.", "source": "Alpomish"}]}, {"order": 12, "text": "Tarozida ogʻirligini oʻlchamoq.", "examples": [{"text": "Qovunni tortib koʻrmoq.", "source": ""}, {"text": "Tortib berganda, oʻzinglar qarab turganmidinglar? Nima endi kam deb, betinglarni yulasizlar?", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Bir oydan keyin qoʻyni tortib koʻraman, qoʻy semirmasligi kerak (debdi xon).", "source": "Chalpak yoqqan kun"}]}, {"order": 13, "text": "Chizmoq, chiziq shaklida iz solmoq; qazimoq.", "examples": [{"text": "Chiziq tortmoq. Reja tortmoq. Joʻyak tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Meʼmor oʻz chodiri yonida yelkasiga peshmatini solib kitob oʻqir, tosh bostirib qoʻygan yaxlit qogʻozni olib, chiziqlar tortar, xayol surar edi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Togʻa vaʼdasida turib, kanaldan ariq tortib kelishga odam yubormasa, ishimiz chatoq boʻladi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 14, "text": "Tegirmonda donni unga aylantirmoq.", "examples": [{"text": "Un tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Tegirmonchi: — Ertaga keling, afandi, bugʻdoyingizni tortib qoʻyaman, — debdi.", "source": "M. Hazratqulov, Jurʼat"}]}, {"order": 15, "text": "Kamaytirmoq, ozaytirmoq; cheklab qoʻymoq.", "examples": [{"text": "Puldan bir oz tortib qoʻymoq.", "source": ""}, {"text": "— Mol degani iymasa, tanasi yayramaydi, Tanasi yayramasa, sutini tortadi, — dedi Adol xola.", "source": "A. Mirahmedov, Oʻt yuraklar"}]}, {"order": 16, "text": "Oʻziga singdirmoq, shimmoq.", "examples": [{"text": "Chuqur suvni tortib ketibdi. Guruch suvini tortibdi.", "source": ""}]}, {"order": 17, "text": "Zarralar, jismlar oʻrtasidagi joziba kuchi tufayli oʻz tomoniga surmoq.", "examples": [{"text": "Magnit temirni tortadi.", "source": ""}]}, {"order": 18, "text": "Biologik, jismoniy tuzilish yoki maʼnaviy jihatdan tugʻganlariga, tugʻishganlariga oʻxshamoq.", "examples": [{"text": "Qazisan, qartasan — axir aslingga tortasan.", "source": "Maqol"}, {"text": "Sen kimga tortding-a? Ota-onamiz qoʻydan ham yuvosh odamlar edi-ku!", "source": "Yo. Xaimov, M. Rahmonov, Hayot-mamot"}, {"text": "— Buningiz shahzodalarga munosib, — dedi Oysha xola sekingina Sanam otinga oʻgirilib. — Onasiga tortdi.", "source": "Sh. Toshmatov, Erk qushi"}, {"text": "Otangga tortib, xotin kishini xoʻrlasang agar, senga bergan oq sutim harom boʻladi, oʻgʻlim, bilib qoʻy shuni!", "source": "S. Anorboyev, Mehr"}]}, {"order": 19, "text": "Boshdan kechirmoq, chekmoq; his qilmoq, sezmoq.", "examples": [{"text": "Azob tortmoq. Tashvish tortmoq. Dard tortmoq. Xijolat tortmoq.", "source": ""}, {"text": "[Valixoʻja tutaqib:]", "source": ""}, {"text": "Uchastkani sen qil-u, jabrini men tortaymi?", "source": "N. Safarov, Hayot maktabi"}, {"text": "Roʻzgʻordan shunday tanglik tortdikki, gapirsam, balki ishonmaysiz.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 20, "text": "Oʻzi birikib kelgan soʻz bildirgan holat-vaziyatni egallamoq maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Ingichka tortmoq. Yoʻgʻon tortmoq. Baquvvat tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Qurbon ota ancha dadil tortdi.", "source": "S. Nurov, Narvon"}, {"text": "Momaqaldiroq guldurab, u hushyor tortdi.", "source": "Yoshlik"}, {"text": "Darhaqiqat, kuz havosi musaffo boʻlib, sumbula suvi tiniq tortadi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 21, "text": "Koʻngil, dil kabi soʻzlar bilan qoʻllanib, ixtiyor etmoq, xohlamoq maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Yoʻldan oʻtayotib, koʻnglim tortib, bir koʻray dedim sizni.", "source": "S. Nurov, Narvon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/tort"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror yeridan ushlab, tutib, oʻziga tomon surmoq yoki surishga harakat qilmoq.", "examples": [{"text": "Eshikni tortib ochmoq. Qoʻlidan tortib turgʻizib qoʻymoq.", "source": ""}, {"text": "Sidiqjon tutning ostida otning boshini tortib: — Tut yemaymizmi? — dedi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Anzirat kampir quti oʻchib, oʻrnidan turdi, Bashoratning yoniga kelib, uning boshini koʻkragiga tortdi.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}, {"text": "[Gavhar] Talʼat bilan yuzma-yuz turgan Mansurning koʻlidan ushlab tortdi", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 2, "text": "Orqasiga tirkalgan, qoʻshilgan va shu kabilar holatdagi narsani kuch bilan olgʻa yurgizmoq, yurgizib olib bormoq.", "examples": [{"text": "teplovoz soʻnggi marta qichqirib, sostavni tortib ketdi.", "source": "H. Gʻulom, Feruza"}, {"text": "Hoʻkiz kallasini egib, omochni tortishga urinar, qoʻshchi esa hadeb qistardi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Kichkinagina mashinasini tortib yurgan bola Muhiddinni oʻziga jalb qildi.", "source": "R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi"}]}, {"order": 3, "text": "Ichiga kuch bilan yoʻnaltirmoq, yuritmoq.", "examples": [{"text": "Komiga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Qaʼriga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Nishonov papirosini tutatib, yaxshilab tortib oldi-da, stol ustiga engashdi.", "source": "S. Zunnunova, Yangi direktor"}, {"text": "Muqaddam flakondagi dorini shprisga tortib oldi-da, ignasini yuqoriga koʻtardi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 4, "text": "Biror nuqta (joy)dan boshqasi oraligʻiga oʻtkazmoq, yuritmoq.", "examples": [{"text": "Zulfiqor, boboning koʻlidan teshani olib, [qoziqni] yana ham mustahkamladi-da, Meʼmorga qarab: — Endi ustiga mix qoqib, kanop tortaversak boʻladimi? — deb soʻradi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Bir necha kun ilgari aloqachilar sim tortib yurib, Davronni uchratishgan edi.", "source": "T. Rustamov, Mangu jasorat"}]}, {"order": 5, "text": "Atrofidan tarang qilib oʻtkazmoq, bogʻlamoq.", "examples": [{"text": "Hotam esa otining ayil-pushtanini qaytadan tortdi", "source": "M. Hazratqulov, Jurʼat"}, {"text": "Qarshisida koʻkragidan qayish tortgan, qizil shapka kiygan militsioner turibdi.", "source": "Guldasta"}]}, {"order": 6, "text": "Biror narsani, uning sirtini, ochiq joyni toʻsmoq, berkitmoq.", "examples": [{"text": "Betiga niqob tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Bir tomonda dorbozlar dor tikadi, qoʻgʻirchoqbozlar chodirxayol pardasini tortadilar.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}, {"text": "Haligi xotin qisilgandanmi, uyalgandanmi, boshidagi oq doka roʻmolini yuziga tortib, qoʻya ber deganday qilib, boshini silkitdi.", "source": "Oydin, Fonar tagida"}]}, {"order": 7, "text": "Oʻziga qaratmoq, moyil qilmoq, jalb etmoq.", "examples": [{"text": "Diqqatni oʻziga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Quyosh, toza havo, keng, tiniq zangori osmon koʻzlarni beixtiyor tortadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Toʻlqinjon shu kungacha Hurini sira qiziqtirmagan edi. Garchi Toʻlqinjon chiroyli boʻlsa ham, qizni oʻziga tortmasdi.", "source": "F. Musajonov, Huri"}, {"text": "Olib kirilgan choy ham sovib qolar, allaqanday oʻlchovlar — uchburchaklar xayolini tortib ketardi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 8, "text": "Biror ishga aralashtirmoq, qotishtirmoq, jalb etmoq.", "examples": [{"text": "Ishga tortmoq. Oʻqishga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Shahidbek mulla Abdurahmonni soʻzga tortdi: — Nima lavozimatdalar, taqsirim?", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Bunday qilaman, — labini qimirlatib, oʻz-oʻziga shivirladi Yoʻlchi, — avval shunday odamlarni tortamanki, oʻzimga qanday ishonsam, ularning diliga shunday ishongan boʻlay.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ular orasidan bizni qoʻllab-quvvatlayman, deganlarini xizmatga torting.", "source": "K. Yashin, Hamza"}]}, {"order": 9, "text": "Oʻzini, kimsa yoki narsani biror joyga, holatga olmoq.", "examples": [{"text": "Bundan oʻzini tortmoq. Doʻstini chetga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Matpanoning biqinida turgan qalandar unga boshdan-oyoq razm soldi, oʻzini sal chetga tortdi.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}, {"text": "Kichik ofitser ham, soldatlar ham ulardan oʻzlarini tortishdi.", "source": "Mirmuhsin, Chodrali ayol"}, {"text": "Bir kuni kechqurun, yotar mahalda ayamni chetga tortib shivirladim.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 10, "text": "Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanganda, urmoq maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Tigʻ tortmoq. Tarsaki tortmoq.", "source": ""}, {"text": "[Dadam] Oldimga keldilar-u, shapaloq bilan tortib yubordilar.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}, {"text": "Otliq bor kuchi bilan dehqonning yuz-koʻzi aralash qamchi tortib yubordi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 11, "text": "Ulashmoq, tarqatmoq, qoʻymoq (mehmonlarga ovqat).", "examples": [{"text": "Mehmonlarga osh tortmoq. Patnis tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Norinni tortib boʻlgandan keyin Anorgul hamma tovoq-qoshiqlarni toza qilib yuvib oldi.", "source": "Oydin, Hazil emish"}, {"text": "Taomning ustidan qizlar tortadi Beklarga opkelib qovurma goʻshtni.", "source": "Alpomish"}]}, {"order": 12, "text": "Tarozida ogʻirligini oʻlchamoq.", "examples": [{"text": "Qovunni tortib koʻrmoq.", "source": ""}, {"text": "Tortib berganda, oʻzinglar qarab turganmidinglar? Nima endi kam deb, betinglarni yulasizlar?", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Bir oydan keyin qoʻyni tortib koʻraman, qoʻy semirmasligi kerak (debdi xon).", "source": "Chalpak yoqqan kun"}]}, {"order": 13, "text": "Chizmoq, chiziq shaklida iz solmoq; qazimoq.", "examples": [{"text": "Chiziq tortmoq. Reja tortmoq. Joʻyak tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Meʼmor oʻz chodiri yonida yelkasiga peshmatini solib kitob oʻqir, tosh bostirib qoʻygan yaxlit qogʻozni olib, chiziqlar tortar, xayol surar edi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Togʻa vaʼdasida turib, kanaldan ariq tortib kelishga odam yubormasa, ishimiz chatoq boʻladi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 14, "text": "Tegirmonda donni unga aylantirmoq.", "examples": [{"text": "Un tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Tegirmonchi: — Ertaga keling, afandi, bugʻdoyingizni tortib qoʻyaman, — debdi.", "source": "M. Hazratqulov, Jurʼat"}]}, {"order": 15, "text": "Kamaytirmoq, ozaytirmoq; cheklab qoʻymoq.", "examples": [{"text": "Puldan bir oz tortib qoʻymoq.", "source": ""}, {"text": "— Mol degani iymasa, tanasi yayramaydi, Tanasi yayramasa, sutini tortadi, — dedi Adol xola.", "source": "A. Mirahmedov, Oʻt yuraklar"}]}, {"order": 16, "text": "Oʻziga singdirmoq, shimmoq.", "examples": [{"text": "Chuqur suvni tortib ketibdi. Guruch suvini tortibdi.", "source": ""}]}, {"order": 17, "text": "Zarralar, jismlar oʻrtasidagi joziba kuchi tufayli oʻz tomoniga surmoq.", "examples": [{"text": "Magnit temirni tortadi.", "source": ""}]}, {"order": 18, "text": "Biologik, jismoniy tuzilish yoki maʼnaviy jihatdan tugʻganlariga, tugʻishganlariga oʻxshamoq.", "examples": [{"text": "Qazisan, qartasan — axir aslingga tortasan.", "source": "Maqol"}, {"text": "Sen kimga tortding-a? Ota-onamiz qoʻydan ham yuvosh odamlar edi-ku!", "source": "Yo. Xaimov, M. Rahmonov, Hayot-mamot"}, {"text": "— Buningiz shahzodalarga munosib, — dedi Oysha xola sekingina Sanam otinga oʻgirilib. — Onasiga tortdi.", "source": "Sh. Toshmatov, Erk qushi"}, {"text": "Otangga tortib, xotin kishini xoʻrlasang agar, senga bergan oq sutim harom boʻladi, oʻgʻlim, bilib qoʻy shuni!", "source": "S. Anorboyev, Mehr"}]}, {"order": 19, "text": "Boshdan kechirmoq, chekmoq; his qilmoq, sezmoq.", "examples": [{"text": "Azob tortmoq. Tashvish tortmoq. Dard tortmoq. Xijolat tortmoq.", "source": ""}, {"text": "[Valixoʻja tutaqib:]", "source": ""}, {"text": "Uchastkani sen qil-u, jabrini men tortaymi?", "source": "N. Safarov, Hayot maktabi"}, {"text": "Roʻzgʻordan shunday tanglik tortdikki, gapirsam, balki ishonmaysiz.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 20, "text": "Oʻzi birikib kelgan soʻz bildirgan holat-vaziyatni egallamoq maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Ingichka tortmoq. Yoʻgʻon tortmoq. Baquvvat tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Qurbon ota ancha dadil tortdi.", "source": "S. Nurov, Narvon"}, {"text": "Momaqaldiroq guldurab, u hushyor tortdi.", "source": "Yoshlik"}, {"text": "Darhaqiqat, kuz havosi musaffo boʻlib, sumbula suvi tiniq tortadi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 21, "text": "Koʻngil, dil kabi soʻzlar bilan qoʻllanib, ixtiyor etmoq, xohlamoq maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Yoʻldan oʻtayotib, koʻnglim tortib, bir koʻray dedim sizni.", "source": "S. Nurov, Narvon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/tort"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "167"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror yeridan ushlab, tutib oʻziga tomon surmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Boshidan kechirmoq, his qilmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТОРТМОҚ", "raw_meaning": "1.ÇEKMEK 2.TARTMAK, TERAZİYE KOYMAK 1.Бирор еридан ушлаб, тутиб ўзига томон сурмоқ. 2.Бошидан кечирмоқ, ҳис қилмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "612"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(букв. загнать с престола в гроб)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tortmoq", "raw_meaning": "(букв. загнать с престола в гроб) низвергать, свергать; прогонять, уничтожать."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "649"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tortmoq", "raw_meaning": "v 1) draw, drag, pull; 2) weigh; 3) snatch out (qo'ldan tortib olmoq); 4) wear; yuzga niqob ~ wear a mask"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "173"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": []}, {"order": 7, "text": "", "examples": []}, {"order": 8, "text": "", "examples": []}, {"order": 9, "text": "", "examples": []}, {"order": 10, "text": "", "examples": []}, {"order": 11, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TORTMOQ", "raw_meaning": "1. tartıw, jiljıtıw; 2. baylaw, tartıp baylaw; 3. qızıqtırıw, ózine tartıw, ózine qaratıw; 4. aralastırıw, qosıw; 5. urıw; 6. bólisiw, tarqatıw, úlestiriw; 7. ólshew; 8. sızıw; qazıw; 9. sheklew, azaytıw; 10. sińiw; 11. basınan ótkeriw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "169"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tortmoq", "raw_meaning": "1. ziehen vt, spannen vt, anziehen vt, schleppen vt; 2. (tarozida) wiegen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "264"}, "pos": "", "labels": ["син."], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "weigh", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "оғирлигини ўлчамоқ"}], "extra": {"raw_word": "тортмоқ (син. оғирлигини ўлчамоқ) III", "raw_meaning": "weigh."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "264"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "тортмоқ I", "raw_meaning": "prosecute."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "264"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "тортмоқ II", "raw_meaning": "pull, draw, tow, drawl."}}]}