{"headword": "toʻngʻiz", "key": "tongiz", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yovvoyi choʻchqa, qobon; umuman, choʻchqa.", "examples": [{"text": "Yer ovloq boʻlsa, toʻngʻiz tepaga chiqar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Eshak — ishi bilan, toʻngʻiz — tishi bilan.", "source": "Maqol"}, {"text": "Uning Tursunboyning", "source": ""}, {"text": "qamish chaylasi oldidan oʻrdaklar uchadi, yaqinginasidan toʻngʻizlar oʻtadi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}, {"text": "Qamish oʻrmonlarning bir xildagi salobatli shovullashi bilan toʻlgan jimjitlik toʻngʻiz ovchilarining goho uzoqlarda gumburlagan miltiqlari tovushidan buziladi, xolos.", "source": "A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi"}, {"text": "Biznikilar: Karam shoʻrva ichmaymiz, toʻngʻiz goʻshti soladi, deyishgan edi, goʻsht-yogʻni ham oʻz qoʻlimizga beradigan boʻlishdi.", "source": "I. Rahim, Chin muhabbat"}]}, {"order": 2, "text": "Tarbiya koʻrmagan, nodon yoki vijdonsiz odam haqida; shu hayvonga nisbatli haqoratni bildiradi.", "examples": [{"text": "Muhtaram kabin otamizga! Siz bilan meni qorongʻi zindonlarga tushirib, dor ostlarigacha tortgan Homid ismli bir toʻngʻizni, nihoyat, ikki yillik sargardonlik soʻngida tuproqqa qorishtirishga muvaffaq boʻldim.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "— Ket, toʻngʻiz, ket, tavba qilish zamoni oʻtdi — der edi xalq.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "— Anavi toʻngʻizning xirillab uxlashiga havasim kelyapti, — u Gʻavvosni koʻrsatdi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 3, "text": "Muchal yil hisobida oʻn ikkinchi yil nomi.", "examples": [{"text": "Uning yil — toʻngʻiz.", "source": ""}, {"text": "Hay, Shukur kampir, muchalingiz toʻngʻiz boʻlib, safar oyining oʻn birida tugʻilganmisiz, nima balo, sira el boʻlmaysiz-a?", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/to‘ng‘iz"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "172"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yovvoyi choʻchqa, qobon.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЎНҒИЗ", "raw_meaning": "DOMUZ Ёввойи чўчқа, қобон."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "624"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to'ng'iz", "raw_meaning": "свинья; кабан; ~dan bir tuk погов. ирон. щетинка с кабана; соотв. с паршивой овцы хоть шерсти клок; ~ yili год свиньи (двенадцатый год двенадцатилетнего животного цикла)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "652"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to'ng'iz n zool.", "raw_meaning": "pig, swine; wild sow; hog; axta ~ boar; erkak ~ hog, boar; urg'ochi ~ (wild) sow"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "180"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "dońız", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TO‘NG‘IZ", "raw_meaning": "dońız."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "173"}, "pos": "", "labels": ["zool."], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "to‘ng‘iz", "raw_meaning": "zool. 1. Schwein n; Eber (erkagi) m, Sau (urg‘ochisi) f; 2. (yovvoyi) Wildschwein n"}}]}