{"headword": "tizim", "key": "tizim", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ip, sim va shu kabilarga terilgan narsa; shoda.", "examples": [{"text": "Bir tizim marvarid. Bir tizim marjon. Bir tizim pomidor qoqi. Bir tizim qalampir.", "source": ""}, {"text": "Biz ishni choʻzmaslik uchun har quvurni alohida emas, ikki-uchtasini bir tizim qilib burab olar edik.", "source": "P. Qodirov, Erk"}]}, {"order": 2, "text": "Bir soha, muassasa va shu kabilarga oid yoʻnalish, ish-faoliyat kabilar majmui.", "examples": [{"text": "Bank tizimi. Xalq taʼlimi tizimi. Xavfsizlik tizimi.", "source": ""}, {"text": "Mehnat vazirligi tizimida ishlayotganingizga ham ancha boʻlibdi. Tizim va uning joylardagi boʻlimlarida xo-tin-qizlarning faoliyati qanday? — Tizimimizda ishlayotgan xotin-qizlarning olib borayotgan ishlari yaxshi.", "source": "Mehnat"}, {"text": "Mamlakatimizning tashqi iqtisodiy munosabatlarida muhim oʻrin egallagan tashqi savdo tizimidagi tub oʻzgarishlar sust amalga oshirilmoqda.", "source": "Fan va turmush"}]}, {"order": 3, "text": "Oʻzaro bogʻliq va uzviy tartibda boʻlgan narsa, hodisalar birligi, majmui.", "examples": [{"text": "Barcha boʻgʻindagi davlat idoralari faoliyatining huquqiy asosi boʻlib xizmat qiladigan qonunlar tizimini barpo etish lozim.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 4, "text": "Oʻzaro bogʻliq qismlardan tashkil toptan tuzilma, ijtimoiy, siyosiy va boshqalar jihatdan tuzilish shakli.", "examples": [{"text": "Ular, bizga maʼlum sabablarga koʻra, Markaz deb ataluvchi eski tizimdan nihoyatda bezillab qolishgan.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Jumhuriyatlarda bugun mutlaqo bir-biriga oʻxshamaydigan turli xil ijtimoiy-siyosiy tizimlar vujudga kelmoqda.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Biror ish-faoliyatni tashkil etish, amalga oshirishning shakl va tartib-qoidalari majmui.", "examples": [{"text": "Baholashning reyting tizimiga oʻtildi.", "source": "Maʼrifat"}, {"text": "mehnat unum-dorligini taʼminlovchi omillarning muntazam tizimini yaratish tarafdorimiz.", "source": "Gazetadan"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/tizim"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "163"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ip, sim va sh.k.ga terilgan narsa: shoda.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Narsa, holat, gʻoyalar majmui.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТИЗИМ", "raw_meaning": "SİSTEM 1.Ип, сим ва ш.к.га терилган нарса: шода. 2.Нарса, ҳолат, ғоялар мажмуи."}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь информационно-коммуникационных технологий", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "238"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Maʼlum natijaga erishish uchun birlashtiriluvchi bir butun yoki jami turli xil obyektlar sifatida oʻrganiluvchi ixtiyoriy obyekt.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "тизим", "raw_meaning": "ингл: system рус: система Маълум натижага эришиш учун бирлаштирилувчи бир бутун ёки жами турли хил объектлар сифатида ўрганилувчи ихтиёрий объект."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "648"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "синоним", "target": "sistema"}], "extra": {"raw_word": "tizim I", "raw_meaning": "(sistema) n tib. system"}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "648"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "синоним", "target": "organizm sistemasi"}], "extra": {"raw_word": "tizim II", "raw_meaning": "(organizm sistemasi) n tib. body system"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "170"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TIZIM", "raw_meaning": "1. dizbek, dizim; 2. sistema, dúzilis, tártip."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "260"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "тизим", "raw_meaning": "system; алоқа тизими system of communications; бошқарув ва режалаштириш тизими (системаси) system of management and planning; бошқарув тизими (command and) control system; давлатлараро муносабатлар тизими system of interstate relations; Европа хавфсизлиги тизими system of European security; жамоа хавфсизлиги тизими collective security system; ижтимоий-сиёсий тизим (система) socio-political system; иқтисодий тизим economic system; йўлдош алоқа тизими satellite communications system; йўлдошлар тизими (системаси) satellite network; моддий-техник таъминот тизими logistic system (logistic support system); назорат тизими verification (control) system; сиёсий тизимни такомиллаштирмоқ improve (perfect) the political system; таъминот тизими supply system; тизимни сақламоқ preserve the system; фуқаролар мудофаа тизими civil defence system; халқаро хавфсизлик тизимини барпо қилмоқ create a system of international security; халқаро ҳуқуқ тизими system of international law; хавфсизлик тизими security system."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "144"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Тизим", "raw_meaning": "связка; система system; bunch; interlinked circle collier; faisceau; ligature; système رِزْمَةٌ (رُزَمٌ)، حُزْمَةٌ (حُزَمٌ)، رَبْطَةٌ (رُبَطٌ)"}}]}