Типизация

tipiklashtirish. Badiiy adabiyotning eng muhim problemalaridan biri boʻlib, tipiklik kabi, tipiklashtirish ham tarixiy kategoriyadir. Sinkretik ijod davrida qadimiy kishilar, oʻz totemlarining rasmini chizib, oʻz dunyoqarashlarini tipiklashtirganlar. Ular hayvonlarni ham, oʻsimliklarni ham ongli va jonli deb bilganlar. Bunday qarash ular yaratgan ertaklar, ijro etgan oʻyinlarda, marosimlarda oʻz ifodasini topgan. Zamonaviy adabiyotda tipiklashtirish yozuvchining dunyoqarashi, gʻoyaviy yoʻnalishi, saviyasi va talanti bilan bogʻliq. Adabiyotda tipiklashtirishning bir necha usuli mavjud. Bu usullardan eng keng qoʻllaniladigani umumlashtirish va prototip orqali tipiklashtirishdir. Yozuvchi hayotdagi qator hodisa va kishilarni kuzatib, ularga xos umumiy xususiyatlarni bir obraz orqali tasvirlasa, bunday tipiklashtirish umumlashtirish yoʻli bilan tipiklashtirish deyiladi. Agar yozuvchi hayotdagi bir yoki bir necha shaxsni kuzatib, shu asosda obraz yaratsa, bunday tipiklashtirish prototip orqali tipiklashtirish sanaladi. Badiiy asarlarda ijobiy va salbiy obrazlarni tipiklashtirish oʻziga xos yoʻsinda amalga oshiriladi. Tipiklashtirishda mubolagʻa va boʻrttirish katta ahamiyatga ega. M. Gorkiy: «Men adabiy asarda yomonni yana ham yomonroq, razil odamni yana ham razilroq, munofiqni yana ham munofiqroq koʻrsatishni loyiq koʻraman», degan edi.

oʻzbekchaTipiklashtirish, nusxalashqoraqalpoqchaТиплестириў, типлерге бөлиўinglizchaType designs