{"headword": "Tezliklarni qoʻshishning relyativistik qonuni", "key": "tezliklarni qoshishning relyativistik qonuni", "entries": [{"dictionary": {"name": "Физика: узбекско-русский толковый словарь", "title": "Физика: Ўзбекча-русча изоҳли луғат / Русско-узбекский толковый словарь", "kind": "Терминологический", "imprint": "Нурматова, П. Н.; Диева, К. И.; Ҳабибуллаев, Б. Қ. (1993). Физика: Ўзбекча-русча изоҳли луғат / Русско-узбекский толковый словарь. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/fizika-ozbekcha-ruscha-izohli-lugat-russko-uzbekskiy-tolkov-y-slovar/", "page": "105"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "birinchidan, yorugʻlikning boʻshliqdagi tezligidan bir necha marta kichik tezliklarda tezliklarni qoʻshishning klassik nazariyasi bajariladi. Ikkinchidan, $V$ va $V_1$ tezliklar har qanday boʻlganda ham (albatta, $c$ dan katta boʻlmaganda) natijaviy $V_2$ tezlik $c$ tezlikdan katta boʻlmaydi. $V$ — harakatlanuvchi sistemaning qoʻzgʻalmas sistemaga nisbatan tezligi, $V_1$ — harakatlanuvchi sistemaga nisbatan jismning tezligi, $V_2$ — qoʻzgʻalmas sistemaga nisbatan jismning tezligi, $c$ — yorugʻlikning boʻshliqdagi tezligi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "579. Тезликларни қўшишнинг релятивистик қонуни", "raw_meaning": "биринчидан, ёруғликнинг бўшлиқдаги тезлигидан бир неча марта кичик тезликларда тезликларни қўшишнинг классик назарияси бажарилади. Иккинчидан, $V$ ва $V_1$ тезликлар ҳар қандай бўлганда ҳам (албатта, $c$ дан катта бўлмаганда) натижавий $V_2$ тезлик $c$ тезликдан катта бўлмайди. $V$ — ҳаракатланувчи системанинг қўзғалмас системага нисбатан тезлиги, $V_1$ — ҳаракатланувчи системага нисбатан жисмнинг тезлиги, $V_2$ — қўзғалмас системага нисбатан жисмнинг тезлиги, $c$ — ёруғликнинг бўшлиқдаги тезлиги. Релятивистский закон сложения скоростей доказывает, что, во-первых, при скоростях на много меньше скорости света в вакууме выполняется классический закон сложения скоростей, а во-вторых, при любых скоростях $V_1$ и $V_2$ (конечно, не больших $c$) результирующая скорость $V_2$ не превышает $c$. $V$ — скорость движущейся системы относительно неподвижной, $V_1$ — скорость тела относительно движущейся системы, $V_2$ — скорость тела относительно неподвижной системы отсчёта, $c$ — скорость света в вакууме."}}]}