{"headword": "tevarak", "key": "tevarak", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kuzatuvchi, soʻzlovchiga yoki boshqa shaxs, narsaga nisbatan hamma yoq, tomon, joy, atrof.", "examples": [{"text": "Tevarakka koʻz yugurtirar ekan, Olimovning ham peshonasi tirishib ketdi.", "source": "H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar"}, {"text": "Yana tevarakdan odamlar toʻxtovsiz ravishda bu yerga kelmoqda edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Suvonjon tevarakni qoplab olgan qorongʻilikka qoʻrqinch toʻla koʻzlari bilan tikilar, butun vujudi bilan oʻz nidosiga biror javob kutardi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}]}, {"order": 2, "text": "Biror narsaning gir atrofi, aylanasi.", "examples": [{"text": "Hovuzning tevaragida teraklar oʻsgan.", "source": ""}, {"text": "Oʻzining tevaragi tekis qilib qirqilgan qora soqol va chiroyli moʻylovi bilan zamonasining qorni katta boylariga sira oʻxshamagan Teshaboy ham odamlar nazaridan chetda emas edi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Xilma-xil yovvoyi gullar tevaragida rang-barang kapalaklar bazm quradi, asalarilar gʻuvullaydi.", "source": "J. Abdullaxonov, Oriyat"}]}, {"order": 3, "text": "Biror shaxs, guruh, kuch va shu kabilarning birlashtiruvchi doirasi, atrofi.", "examples": [{"text": "U [Qudrat] oʻz tevaragiga Gʻulomjon, Zamon, Barot polvon singari yoru doʻstlarini yigʻib, ularning yordam va madadlari bilan qishloq mazlumlarining haq va huquqlarini qoʻlidan kelganicha himoya qilib, ularga balogardon boʻlib keladi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 4, "text": "Atrofida boʻlgan, atrofidagi.", "examples": [{"text": "Yolgʻiz Tiktepa qishlogʻidagina emas, tevarak qishloqlarda ham mulla Obidning ertagi ekindagi muvaffaqiyati ogʻizdan ogʻizga yurib ketdi.", "source": "A. Qodiriy, Obid ketmon"}, {"text": "Tevarak bogʻlarda toʻladi yaproq, Mehnatkash daraxtlar tiklaydi qaddin.", "source": "Shukrullo, Javohirlar sandigʻi"}]}, {"order": 5, "text": "Atrofida.", "examples": [{"text": "Vahima va tahlikali holga qirq yosh tevaragida tushganidan dalolat beradi.", "source": "Gazetadan"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/tevarak"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "160"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kuzatuvchiga nisbatan koʻz ilgagan hamma yoq, tomon, joy, atrof.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Biror narsaning yer atrofi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЕВАРАК", "raw_meaning": "ÇEVRE 1.Кузатувчига нисбатан кўз илгаган ҳамма ёқ, томон, жой, атроф. 2.Бирор нарсанинг ер атрофи."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "606"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tevarak", "raw_meaning": "окружность, окрестность; ~da вокруг; maktab tevaragida вокруг школы; ~dan со всех сторон."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "167"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "dógerek", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TEVARAK", "raw_meaning": "dógerek, átirap, ján-jaq, tórt tárep, aylana."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "166"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kreis m", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tevarak", "raw_meaning": "Kreis m, Kreislinie f; ~atrof Gegend f, Umgebung f"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "256"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "атроф"}, {"kind": "sinonim", "target": "теварак-атроф"}], "extra": {"raw_word": "теварак (син. атроф, теварак-атроф)", "raw_meaning": "environs."}}]}