{"headword": "tepa", "key": "tepa", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yer sathidan baland, doʻng joy; tepalik, balandlik.", "examples": [{"text": "Hademay oʻng tomondagi tepalar, undan naridagi tik qoyalar ustida oftob porlaydi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Suyun ogʻa garang, dardli, och holda tepa ustiga chiqqach, yana boyagidek, orqa-oldiga qaradi.", "source": "N. Fozilov, Diydor"}, {"text": "Shu tepalar nishabida kamarlar bor.", "source": "T. Murod, Ot kishnagan oqshom"}]}, {"order": 2, "text": "Umuman, biror joy, makonga nisbatan yuqoridagi joy, yer.", "examples": [{"text": "Tepadan qaragan kishiga bu ariqcha ilon izidek egilib, bukilib, oʻzining oʻqida aylanayotganga oʻxshab koʻrinar edi.", "source": "I. Rahim, Chin muhabbat"}, {"text": "Nigora u yoq-bu yoqqa qaradi: yuqorida Qashqatov, pastda qalin archazor, oʻng va soʻlda tepa", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}]}, {"order": 3, "text": "Biror narsaning yuqori qismi, usti.", "examples": [{"text": "Arizaning tepasiga imzo qoʻymoq. Daraxtning tepasida bir qush oʻtiribdi. Qabr tepasini maysa qoplagan.", "source": ""}, {"text": "Tashakkur, ustod! Agar eng baland minora tepasiga gʻisht qoʻysin, desangiz ham biz rozi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 4, "text": "Koʻp miqdorda uyilgan narsalardan hosil boʻlgan balandlik, doʻnglik.", "examples": [{"text": "Goʻng tepa. Kul tepa. Qum tepa.", "source": ""}, {"text": "Bu tuproq tepa uch kishining qabri boʻlib chiqdi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}, {"text": "Uch-toʻrt yuz inson boshidan turgʻizilgan bir tepa!", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 5, "text": "Kishi ustidagi boʻshliq, osmon, falak; yuqori.", "examples": [{"text": "Samolyot tik tepaga koʻtarildi. Ku-yosh qoq tepaga keldi.", "source": ""}, {"text": "Tepadan oftob urib turibdi.", "source": "S. Ahmad, Tomosha"}, {"text": "U oʻz ovozidan uygʻonib ketib, koʻzini ochganida, tepada oy suzar, hamma yoq jimjit", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 6, "text": "Nisbatan yuqori qismda boʻlgan, joylashgan; ustki.", "examples": [{"text": "Oʻroz tepadagi qoziqdan doʻmbirasini oldi", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "[Tolning] Tepa shoxiga quruvchilar projektor oʻrnatishgan ekan, hozir atrofni sutday yoritib, koʻzni qamashtiradi.", "source": "Oʻ. Usmonov, Sirli sohil"}, {"text": "Ustki qatordagi soʻyloq tishlaridan ikkitasi tepa labini yorib chiqqanini koʻrgan kishi oʻqchib yuborardi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 7, "text": "Paxsadan ishlangan qadimiy inshootlarning xarobalari va ularni toʻldirgan madaniy qatlamlardan hosil boʻlgan doʻnglik.", "examples": []}, {"order": 8, "text": "3-shaxs egalik va joʻnalish, oʻrin-payt, chiqish kelishiklari affikslari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi va makon munosabatini ifodalaydi.", "examples": [{"text": "Adolat uxlayotgan juvonning tepasiga bordi.", "source": "I. Rahim, Chin muhabbat"}, {"text": "Botirali Oyshabonuni bir qoʻli bilan chetga surdi-da, boyning tepasiga engashib, koʻrpani ochdi.", "source": "H. Gʻulom, Mashʼal"}, {"text": "Oʻtgan kuni shu ikki yigitni qozon tepasida et olayotganlarida koʻrgan edilar.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Keyin, piyolani butilkaga urib, tepasida parvona boʻlib turgan xotiniga oʻshqira ketdi", "source": "Mushtum"}, {"text": "Tepamdan vagʻillab samolyot uchib oʻtdi.", "source": "H. Nazir, Yonar daryo"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/tepa"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "162"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yer sathidan baland, tepalik.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЕПА", "raw_meaning": "TEPE Ер сатҳидан баланд, тепалик."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "605"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "yumaloq tepada qilich oʻynar", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tepa", "raw_meaning": "1. холм, бугор; yumaloq ~da qilich oʻynar загадка на пологом холме меч пляшет (Бритва); 2. верх, вершина, верхушка; daraxt ~sida на верхушке дерева; 3. на, над, к, ко; tom ~sida на крыше; ◊ ~ sochi tikka boʻldi у него волосы дыбом встали."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "645"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tepa", "raw_meaning": "n hill, hillock, top"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "165"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tóbe", "examples": []}, {"order": 2, "text": "ústi", "examples": []}, {"order": 3, "text": "aspan", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TEPA", "raw_meaning": "1. tóbe, dón; biyiklik, dónlik; 2. ústi, joqarısı; 3. aspan."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "165"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tepa", "raw_meaning": "1. Hügel m, Anhöhe f; 2. Obere n, Oberteil m"}}]}