{"headword": "ТЕОРИЯ ТРЕХЦВЕТНОГО ЗРЕНИЯ", "key": "teoriya trextsvetnogo zreniya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Psixologiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "173"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "koʻruv sezgilarining fizik protsessini tushuntiruvchi nazariya boʻlib, uning asosiy qoidalarini 1756 yili rus olimi M. V. Lomonosov aytib oʻtgan. Keyinchalik bu nazariyani nemis olimi Gelmgols yanada aniq va toʻliq bayon qildi. U. r. k. n. ga koʻra, koʻz toʻr pardasining koʻzacha hujayralarida uch xil element boʻlib, ulardan birining alohida qoʻzgʻalishi qizil rang, ikkinchisiniki, koʻk rang, uchinchisiniki esa binafsha rang sezgilarini hosil qiladi; uchala element birdaniga qoʻzgʻalsa, oq rang sezgisi hosil boʻladi; agar yorugʻlik toʻlqinlari ikki yoki uch elementni notekis qoʻzgʻatsa, elementlar qoʻzgʻaluvchanligiga qarab, har xil rang sezgilari hosil boʻladi. Biroq bu nazariya hali yetarlicha isbotlanmagan: koʻz toʻr pardasida uch xil rang sezuvchi elementlarning borligi faraz qilinadi, xolos.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЕОРИЯ ТРЕХЦВЕТНОГО ЗРЕНИЯ", "raw_meaning": "уч рангни кўриш назарияси; кўрув сезгиларининг физик процессини тушунтирувчи назария бўлиб, унинг асосий қоидаларини 1756 йили рус олими М. В. Ломоносов айтиб ўтган. Кейинчалик бу назарияни немис олими Гельмгольц янада аниқ ва тўлиқ баён қилди. У. р. к. н. га кўра, кўз тўр пардасининг кўзача ҳужайраларида уч хил элемент бўлиб, улардан бирининг алоҳида қўзғалиши қизил ранг, иккинчисиники, кўк ранг, учинчисиники эса бинафша ранг сезгиларини ҳосил қилади; учала элемент бирданига қўзғалса, оқ ранг сезгиси ҳосил бўлади; агар ёруғлик тўлқинлари икки ёки уч элементни нотекис қўзғатса, элементлар қўзғалувчанлигига қараб, ҳар хил ранг сезгилари ҳосил бўлади. Бироқ бу назария ҳали етарлича исботланмаган: кўз тўр пардасида уч хил ранг сезувчи элементларнинг борлиги фараз қилинади, холос."}}]}