{"headword": "ТЕКТОНИКА ЛИТОСФЕРНЫХ ПЛИТ", "key": "tektonika litosfernix plit", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "472"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "I.T.Uilson, K.Le. Pishon (1968) fikricha, zamonaviy mobilistik geotektonik nazariya boʻlib, mantiya konveksiyasi (moddalarning zichlik va temperatura farqiga koʻra oʻrin almashinish harakati) taʼsirida litosfera plitalarining astenosfera boʻyicha gorizontal yoʻnalishda siljishi va ularning oʻzaro taʼsiridan Yer yuzasidagi moddalar va strukturalarning rivojlanishini oʻrganadi. L.P.Zonenshayn va b. (1990) fikricha L.p.t. yangi geotektonik nazariya boʻlib, uning rivojlanishi quyidagi mezonlarga asoslandi: 1) Yer yuzasi va okean tublarining geologik tuzilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan birinchi marotaba foydalanildi, shunga koʻra L.p.t. global konsepsiya hisoblanadi; 2) geotektonik tuzilishni oʻrganishda aktualizm prinsipi asosiy metodologik prinsip sifatida ilk bor qoʻllanildi. Bu prinsip yer", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЕКТОНИКА ЛИТОСФЕРНЫХ ПЛИТ", "raw_meaning": "Литосфера плиталари тектоникаси — И.Т.Уилсон, К.Ле. Пишон (1968) фикрича, замонавий мобилистик геотектоник назария бўлиб, мантия конвекцияси (моддаларнинг зичлик ва температура фарқига кўра ўрин алмашиниш ҳаракати) таъсирида литосфера плиталарининг астеносфера бўйича горизонтал йўналишда силжиши ва уларнинг ўзаро таъсиридан Ер юзасидаги моддалар ва структураларнинг ривожланишини ўрганади. Л.П.Зоненшайн ва б. (1990) фикрича Л.п.т. янги геотектоник назария бўлиб, унинг ривожланиши қуйидаги мезонларга асосланди: 1) Ер юзаси ва океан тубларининг геологик тузилиши тўғрисидаги маълумотлардан биринчи маротаба фойдаланилди, шунга кўра Л.п.т. глобал концепция ҳисобланади; 2) геотектоник тузилишни ўрганишда актуализм принципи асосий методологик принцип сифатида илк бор қўлланилди. Бу принцип ер"}}]}