{"headword": "ТЕКТОНИЧЕСКАЯ РАССЛОЁННОСТЬ ЛИТОСФЕРЫ", "key": "tektonicheskaya rassloyonnost litosferi", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "476"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ю.М.Пущаровский (1987) fikricha, geotektonik konsepsiya boʻlib, unga muvofiq turli reologik xossa va darajaga ega boʻlgan strukturali qatlamlanishlar boʻyicha litosfera ichida bir-biridan farqlanuvchi yuzalar ajratiladi. Qatlanish tarkibini vertikal yoʻnalishda turli-tumanligi litosfera massasini qatlanish boʻyicha harakatlanishiga olib keladi. Tezligi boʻyicha bir-biridan keskin farq qiladigan ayrim litoplastinalar mustaqil morfostruktura elementlarini hosil qiladi. Litosferaning qatlanishi plitalarning konvergent chegaralarida, ayniqsa kolliziya (qarama-qarshi toʻqnashuv) sharoitlarida yaqqol ifodalanadi, shuningdek, plitaichi maydonlarida ham uchraydi. Qatlanish yuzasi sifatida: choʻkindi va vulkan-choʻkindi qoplamalar ichidagi turli komponentli qatlar chegaralari, qoplama — poydevor chegarasi, Konrad yuzasi, Mox chegarasi, yuqori mantiyadagi qatlanish yuzasi ajratiladi (A.V.Peyve va b.,1987, S.D.Sokolov, 1990). L.t.q.ning ayrim qoidalaridan foydalanib kontinentlar toʻqnashuvidan hosil boʻladigan tektonik gʻijimlanish mexanizmi va plitalarning ikki yarusli tektonikasi konsepsiyasi ishlab chiqildi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЕКТОНИЧЕСКАЯ РАССЛОЁННОСТЬ ЛИТОСФЕРЫ — Литосферанинг тектоник қатланиши", "raw_meaning": "Ю.М.Пущаровский (1987) фикрича, геотектоник концепция бўлиб, унга мувофиқ турли реологик хосса ва даражага эга бўлган структурали қатламланишлар бўйича литосфера ичида бир-биридан фарқланувчи юзалар ажратилади. Қатланиш таркибини вертикал йўналишда турли-туманлиги литосфера массасини қатланиш бўйича ҳаракатланишига олиб келади. Тезлиги бўйича бир-биридан кескин фарқ қиладиган айрим литопластиналар мустақил морфоструктура элементларини ҳосил қилади. Литосферанинг қатланиши плиталарнинг конвергент чегараларида, айниқса коллизия (қарама-қарши тўқнашув) шароитларида яққол ифодаланади, шунингдек, плитаичи майдонларида ҳам учрайди. Қатланиш юзаси сифатида: чўкинди ва вулкан-чўкинди қопламалар ичидаги турли компонентли қатлар чегаралари, қоплама — пойдевор чегараси, Конрад юзаси, Мох чегараси, юқори мантиядаги қатланиш юзаси ажратилади (А.В.Пейве ва б.,1987, С.Д.Соколов, 1990). Л.т.қ.нинг айрим қоидаларидан фойдаланиб континентлар тўқнашувидан ҳосил бўладиган тектоник ғижимланиш механизми ва плиталарнинг икки ярусли тектоникаси концепцияси ишлаб чиқилди."}}]}