{"headword": "tekstologiya", "key": "tekstologiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Shunisi aniqki, tekstologiya u vaqtlarda mustaqil fan sifatida rivojlanmagan edi.", "source": "UTA"}, {"text": "Respublikamizda tekstologiya fani ravnaqini uning asoschilaridan biri Porso Shamsiyevsiz tasavvur qilib boʻlmaydi.", "source": "S. Gʻaniyeva, Allomaning tabarruk yoshi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/tekstologiya"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "302"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лат. textus — тўқима, алоқа ва гр. logos — фан сўзларидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tekstologiya. Adabiyotshunoslikning tarkibiy qismlaridan biri. Tekstologiya badiiy asar yaratilishi tarixini oʻrganish, nashrga tayyorlash maqsadida uning turli nusxalarini solishtirib, asl nusxasini aniqlashga xizmat qiladi. Tekstologik ishlar maʼlum qoida va tajribalar asosida olib boriladi. Sovet tekstologiyasi voqelikni buzib koʻrsatadigan asarlarga tanqidiy munosabatda boʻlib maʼlum bir prinsiplarga asoslanadi. Bunday prinsiplar tekstologik prinsiplar deyiladi. Tekstologiya adabiyotshunoslikning adabiyot tarixi, adabiyot nazariyasi, adabiy tanqid kabi qismlari bilan uzviy bogʻliq. Adabiyotshunoslikda tekstologiyaning antik adabiyot va yangi adabiyot tekstologiyasi kabi turlari bor. Antik adabiyot tekstologiyasi faqat tekstning nashri bilangina shugʻullanadigan soha sifatida maʼlumdir. Yangi adabiyot tekstologiyasi ham dastlab amaliy ahamiyatgagina ega boʻlib, XX asr boshlaridan ilmiy soha sifatida rivojlana boshladi. Bu davrga kelib tekstologik kuzatishlar ilmiy xulosalar chiqarish uchun yetarli materiallar yetkazib berdi. Asarning asl va badiiy yuksak nusxasini tiklash tekstologiyaning asosiy maqsadi va vazifasidir. Tekstologiya mutaxassisi tekstolog yoki tekstshunos terminlari bilan ifodalanadi. Shu bilan birga matnshunoslik va matnshunos terminlari ham qoʻllaniladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Текстология", "raw_meaning": "(лат. textus — тўқима, алоқа ва гр. logos — фан сўзларидан) — текстология. Адабиётшуносликнинг таркибий қисмларидан бири. Текстология бадиий асар яратилиши тарихини ўрганиш, нашрга тайёрлаш мақсадида унинг турли нусхаларини солиштириб, асл нусхасини аниқлашга хизмат қилади. Текстологик ишлар маълум қоида ва тажрибалар асосида олиб борилади. Совет текстологияси воқеликни бузиб кўрсатадиган асарларга танқидий муносабатда бўлиб маълум бир принципларга асосланади. Бундай принциплар текстологик принциплар дейилади. Текстология адабиётшуносликнинг адабиёт тарихи, адабиёт назарияси, адабий танқид каби қисмлари билан узвий боғлиқ. Адабиётшуносликда текстологиянинг антик адабиёт ва янги адабиёт текстологияси каби турлари бор. Антик адабиёт текстологияси фақат текстнинг нашри билангина шуғулланадиган соҳа сифатида маълумдир. Янги адабиёт текстологияси ҳам дастлаб амалий аҳамиятгагина эга бўлиб, ХХ аср бошларидан илмий соҳа сифатида ривожлана бошлади. Бу даврга келиб текстологик кузатишлар илмий хулосалар чиқариш учун етарли материаллар етказиб берди. Асарнинг асл ва бадиий юксак нусхасини тиклаш текстологиянинг асосий мақсади ва вазифасидир. Текстология мутахассиси текстолог ёки текстшунос терминлари билан ифодаланади. Шу билан бирга матншунослик ва матншунос терминлари ҳам қўлланилади."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь лингвистических терминов", "title": "QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI", "kind": "Терминологический", "imprint": "Allambergenova, Nigora Gúlmurzaevna (2022). QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI. Nukus: NUR TURAN PRINT.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qaraqalpaqsha-zbekshe-qazaqsha-t-rkmenshe-russha-lingvistikal-q-terminler-s-zligi/", "page": "62"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tekstologiya", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Tekstologiya", "raw_meaning": "Tekstologiya\tМәтінтану\tTekstologiýa\tТекстология"}}]}