{"headword": "tekis", "key": "tekis", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yuzida gʻadir-budir, baland-past, oʻnqir-choʻnqir joylari boʻlmagan; silliq.", "examples": [{"text": "Tekis taxta. Tekis maydon. Tekis devor.", "source": ""}, {"text": "Kecha qorongʻi va tumanli edi. Keng, tekis koʻchaga uzoqdan chiroqlar tuman ichida xira, sovuq nur sepadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Yoʻl tekis, mashina siljimasdi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 2, "text": "Joylashish, oʻlcham (hajm yoki boʻy) va shu kabilar jihatdan bir xil.", "examples": [{"text": "U jilmayganida, qizlarnikiga oʻxshash, tekis tishlari yarq etib ketdi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Boʻyi baland, qomati kelishgan, qora soqoli iyagida tekis qilib qirqilgan.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Koʻk bluzka kiygan ikki qiz Bashoratlarning oldiga keldi. Ular bir-birlariga juda oʻxshar, boʻylari ham tekis, juda chiroyli qizlar edi.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}]}, {"order": 3, "text": "Bir maromda, bir xil tezlikda.", "examples": [{"text": "Tekis harakat. Tekis odim.", "source": ""}, {"text": "Xuddi sirk otlariday bezatilgan semizgina, silliqqina boʻz ot tekis olib ketdi.", "source": "Oybek, Nur qidirib"}, {"text": "Undan nariroqda qora kalxat, sanʼatini namoyish qilayotganday, bir tekis suzib yuribdi.", "source": "N. Fozilov, Diydor"}]}, {"order": 4, "text": "Baravariga, yoppasiga bir vaqtda; shigʻa, qiygʻos.", "examples": [{"text": "Urugʻlarni tekis undirib olmoq. Giloslar bir tekis gulladi. Gʻoʻzalar bir tekis unib chiqdi.", "source": ""}, {"text": "Har safar tekis chiqib, yashnab oʻsayotgan yam-yashil gʻoʻzalarni koʻrganimda paxtazordan chiqqim kelmas edi.", "source": "O. Yoqubov, Ikki muhabbat"}]}, {"order": 5, "text": "Har jihatdan teng, baravar, bir huquqdagi.", "examples": [{"text": "Suv xudoyimning mulkimi? Xaloyiq tekis ichadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Meni saylang, negakim, Endi qadrdon boʻla-man. Bir tekis hammangizga Xizmati bajon qilaman.", "source": "Hamza"}]}, {"order": 6, "text": "Beishkal, silliq; bir xil qilib.", "examples": [{"text": "Ishi juda tekis. Hamma ish tekis boʻlib ketdi.", "source": ""}, {"text": "Musa koʻsa bir yerda turmas, chigitlarni bir tekisda ekish kerakligini, chigit toʻrt enlikdan chuqur boʻlmasligini hadeb tayinlardi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}]}, {"order": 7, "text": "Kelishgan, chiroyli.", "examples": [{"text": "Oʻrtada oʻn olti-oʻn yetti yashar bachcha oʻynaydi. U rang-siz, xipcha, tekisgina, yana toʻgʻrirogʻi, popukday bola.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Anov togʻ bilan manov togʻ egiz ekan, Jami qizdan oxun qizi tekis ekan.", "source": "Oq olma, qizil olma"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/tekis"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "161"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yuzida gʻadir-budur, oʻnqir-choʻnqir joylari boʻlmagan, silliq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЕКИС", "raw_meaning": "DÜZ, DÜZGÜN Юзида ғадир-будур, ўнқир-чўнқир жойлари бўлмаган, силлиқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "604"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ровный", "examples": []}, {"order": 2, "text": "мерный", "examples": []}, {"order": 3, "text": "красивый (о человеке).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tekis", "raw_meaning": "1. ровный, гладкий; 2. мерный, плавный, ритмичный; 3. разг. красивый (о человеке)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "644"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tekis", "raw_meaning": "a plain, smooth, flat, even; ~ yo'l smooth road"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "164"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tegis", "examples": []}, {"order": 2, "text": "tutas", "examples": []}, {"order": 3, "text": "jalpı", "examples": []}, {"order": 4, "text": "barabar", "examples": []}, {"order": 5, "text": "jánjelsiz", "examples": []}, {"order": 6, "text": "kelisikli", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TEKIS", "raw_meaning": "1. tegis, jalpaq, sıypaq, oy-qırı joq; 2. tutas, alaģatsız, birdey; 3. jalpı, sıpıra, sıpıra tegis, 4. barabar, teń; 5. awıs. jánjelsiz, qıymshılıqsız, ańsat, jay; 6. kelisikli, shıraylı."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "165"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "glatt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tekis", "raw_meaning": "glatt, eben; ~ yo‘l glatter Weg, glatte Straße"}}]}