{"headword": "tegmoq", "key": "tegmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bir-biriga yoki bir narsaga bevosita yonma-yon, uchma-uch kelib taqalmoq, yopishmoq, urinmoq.", "examples": [{"text": "Shaftolilar mevasining koʻpligidan yerga tegib yotibdi. Parda yerga tegib turibdi. Kekkayganga kekkaygin, boshing koʻkka yetguncha, Enkayganga enkaygin, boshing yerga tegguncha.", "source": "Maqol"}, {"text": "Bir mahal kimningdir qoʻli yelkasiga teggandek boʻldi.", "source": "S. Ahmad, Yulduz"}, {"text": "Dilshod musicha iniga qoʻl choʻzganda, soʻri orasidan oʻtkazilgan elektr simiga tegib, yerga qulagan edi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "U ihrab-sihrab yonboshiga oʻgirilgan edi, oʻpkasiga shamol tegib, yoʻtal tutdi.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 2, "text": "Zarb bilan urilmoq.", "examples": [{"text": "Mevali daraxtga tosh tegar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Xotin chars bedanaday patillab, qochmoqchi boʻlganida, yuzini karnaygulning poyasiga urib oldi: yuzi butoqqa yomon tegdi, koʻngli ozdi.", "source": "A. Qahhor, Mayiz yemagan xotin"}, {"text": "Toʻp borib, Buviniso xolaning koʻchaga qaragan derazasiga tegib, bir koʻzini chil-chil qildi.", "source": "R. Fayziy, Sen yetim emassan"}, {"text": "Nemis mukkasi bilan yiqildi. Uning avtomati Bektemirning qoʻliga qattiq tegdi.", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}]}, {"order": 3, "text": "Tomib, sachrab, surkalib iz, dogʻ qoldirmoq, yuqmoq.", "examples": [{"text": "Paltongizga boʻyoq tegibdi.", "source": ""}, {"text": "Sening soqolingga teggan bir qatra shira mening fuqarolarimga bir kunlik ov-qat boʻladi. A.", "source": "Qahhor, Bashorat"}, {"text": "Yengingizga qon tegibdi, qarang!", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 4, "text": "Qoʻl, kuch bilan teginmoq, ushlamoq; daxl qilmoq.", "examples": [{"text": "Agar tegsa, men ham tushiraman, deb lunjini poylab turibman.", "source": "H. Nazir, Yonar daryo"}, {"text": "Bu gʻoʻzalarning shoxlab ketishi asosiy shoxning biron sabab orqasida singanligi yoki mol-hol tegganligi natijasi, bu har kimga maʼlum. A.", "source": "Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Nusratilla kirmadi. — Bir tiyiningizga tegganim yoʻq, — deb ichkari hovliga oʻtib ketdi. A.", "source": "Muxtor, Opa-singillar"}, {"text": "Suvsar kemiruvchilarga qiron keltirgan boʻlsa ham, uy parrandalariga tegmaydi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Daxl qilmoq, taʼsir etmoq.", "examples": [{"text": "E, senga tegib ketdimi, hali Birovlarni kamsitishga kim huquq berdi senga?", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Uning bu gapi boshqalarga ham tegib ketdi", "source": "K. Yashin, Hamza"}]}, {"order": 6, "text": "Borib yoki kelib yetmoq (masalan, yuborilgan narsa haqida), topshirilmoq.", "examples": [{"text": "Telegramma tegdi. Xat bilan sovgʻa haliyam teggani yoʻq.", "source": ""}, {"text": "Bir necha kundan soʻng ushbu mazmundagi xat qoʻlimga tegsa ajab emas.", "source": "O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv"}, {"text": "Did va ixlos bilan bezatilgan oʻn ikkita rango-rang kitobcha jurnalxonlarga borib tegdi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 7, "text": "Rasamadda maʼlum hissa, ulushga ega boʻlmoq, ulushiga tushmoq, nasib etmoq.", "examples": [{"text": "Suv chiqadi-yu, lekin boyga yarasha chiqadi. Bu suvdan bizga tuyaning dumi yerga yetganda tegadi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Yagona stul Ahmadga tegdi.", "source": "F. Musajonov, Nozik masala"}, {"text": "Baʼzan jon boshiga bazoʻr yarim stakandan tegadigan ichimlik suvini gul tagiga quyi-shar edi.", "source": "T. Rustamov, Mangu jasorat"}]}, {"order": 8, "text": "Xotin boʻlmoq, turmushga chiqmoq.", "examples": [{"text": "Xoʻsh, Zargarov amaldor emas, yelkasiga arqon tashlab, bozorda yurgan hammol boʻlsa, tegarmidingiz?", "source": "A. Qahhor, Ogʻriq tishlar"}, {"text": "Koshkiydi qoracha boʻlib tugʻilgan boʻlsam, koʻrgami, kalgami tegib, sizning soʻzlaringizni eshitmas edim!", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 9, "text": "Baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, shaxs yoki narsaga shu soʻz anglatgan narsa boʻlishini, yetishini bildiradi.", "examples": [{"text": "Foydasi tegmoq.", "source": ""}, {"text": "Yotoqxona binosini chor atrofdan koʻm-koʻk daraxtlar qoplagan boʻlsa ham, bizga buning nafi tegmaydi.", "source": "Guldasta"}, {"text": "Ularning gunohini yengillashtirish kerak, xudo yorlaqab, zora bizga ham bir oz savobi tegib qolsa!", "source": "U. Ismoilov, Saylanma"}, {"text": "Ishqilib, doʻstlariga zarari tegmasa boʻldi — boshqasidan qoʻrqmaydi.", "source": "O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/teg"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bir-biriga yoki bir narsaga bevosita yonma-yon, uchma-uch kelib taqalmoq, yopishmoq, urinmoq.", "examples": [{"text": "Shaftolilar mevasining koʻpligidan yerga tegib yotibdi. Parda yerga tegib turibdi. Kekkayganga kekkaygin, boshing koʻkka yetguncha, Enkayganga enkaygin, boshing yerga tegguncha.", "source": "Maqol"}, {"text": "Bir mahal kimningdir qoʻli yelkasiga teggandek boʻldi.", "source": "S. Ahmad, Yulduz"}, {"text": "Dilshod musicha iniga qoʻl choʻzganda, soʻri orasidan oʻtkazilgan elektr simiga tegib, yerga qulagan edi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "U ihrab-sihrab yonboshiga oʻgirilgan edi, oʻpkasiga shamol tegib, yoʻtal tutdi.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 2, "text": "Zarb bilan urilmoq.", "examples": [{"text": "Mevali daraxtga tosh tegar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Xotin chars bedanaday patillab, qochmoqchi boʻlganida, yuzini karnaygulning poyasiga urib oldi: yuzi butoqqa yomon tegdi, koʻngli ozdi.", "source": "A. Qahhor, Mayiz yemagan xotin"}, {"text": "Toʻp borib, Buviniso xolaning koʻchaga qaragan derazasiga tegib, bir koʻzini chil-chil qildi.", "source": "R. Fayziy, Sen yetim emassan"}, {"text": "Nemis mukkasi bilan yiqildi. Uning avtomati Bektemirning qoʻliga qattiq tegdi.", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}]}, {"order": 3, "text": "Tomib, sachrab, surkalib iz, dogʻ qoldirmoq, yuqmoq.", "examples": [{"text": "Paltongizga boʻyoq tegibdi.", "source": ""}, {"text": "Sening soqolingga teggan bir qatra shira mening fuqarolarimga bir kunlik ov-qat boʻladi. A.", "source": "Qahhor, Bashorat"}, {"text": "Yengingizga qon tegibdi, qarang!", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 4, "text": "Qoʻl, kuch bilan teginmoq, ushlamoq; daxl qilmoq.", "examples": [{"text": "Agar tegsa, men ham tushiraman, deb lunjini poylab turibman.", "source": "H. Nazir, Yonar daryo"}, {"text": "Bu gʻoʻzalarning shoxlab ketishi asosiy shoxning biron sabab orqasida singanligi yoki mol-hol tegganligi natijasi, bu har kimga maʼlum. A.", "source": "Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Nusratilla kirmadi. — Bir tiyiningizga tegganim yoʻq, — deb ichkari hovliga oʻtib ketdi. A.", "source": "Muxtor, Opa-singillar"}, {"text": "Suvsar kemiruvchilarga qiron keltirgan boʻlsa ham, uy parrandalariga tegmaydi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Daxl qilmoq, taʼsir etmoq.", "examples": [{"text": "E, senga tegib ketdimi, hali Birovlarni kamsitishga kim huquq berdi senga?", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Uning bu gapi boshqalarga ham tegib ketdi", "source": "K. Yashin, Hamza"}]}, {"order": 6, "text": "Borib yoki kelib yetmoq (masalan, yuborilgan narsa haqida), topshirilmoq.", "examples": [{"text": "Telegramma tegdi. Xat bilan sovgʻa haliyam teggani yoʻq.", "source": ""}, {"text": "Bir necha kundan soʻng ushbu mazmundagi xat qoʻlimga tegsa ajab emas.", "source": "O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv"}, {"text": "Did va ixlos bilan bezatilgan oʻn ikkita rango-rang kitobcha jurnalxonlarga borib tegdi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 7, "text": "Rasamadda maʼlum hissa, ulushga ega boʻlmoq, ulushiga tushmoq, nasib etmoq.", "examples": [{"text": "Suv chiqadi-yu, lekin boyga yarasha chiqadi. Bu suvdan bizga tuyaning dumi yerga yetganda tegadi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Yagona stul Ahmadga tegdi.", "source": "F. Musajonov, Nozik masala"}, {"text": "Baʼzan jon boshiga bazoʻr yarim stakandan tegadigan ichimlik suvini gul tagiga quyi-shar edi.", "source": "T. Rustamov, Mangu jasorat"}]}, {"order": 8, "text": "Xotin boʻlmoq, turmushga chiqmoq.", "examples": [{"text": "Xoʻsh, Zargarov amaldor emas, yelkasiga arqon tashlab, bozorda yurgan hammol boʻlsa, tegarmidingiz?", "source": "A. Qahhor, Ogʻriq tishlar"}, {"text": "Koshkiydi qoracha boʻlib tugʻilgan boʻlsam, koʻrgami, kalgami tegib, sizning soʻzlaringizni eshitmas edim!", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 9, "text": "Baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, shaxs yoki narsaga shu soʻz anglatgan narsa boʻlishini, yetishini bildiradi.", "examples": [{"text": "Foydasi tegmoq.", "source": ""}, {"text": "Yotoqxona binosini chor atrofdan koʻm-koʻk daraxtlar qoplagan boʻlsa ham, bizga buning nafi tegmaydi.", "source": "Guldasta"}, {"text": "Ularning gunohini yengillashtirish kerak, xudo yorlaqab, zora bizga ham bir oz savobi tegib qolsa!", "source": "U. Ismoilov, Saylanma"}, {"text": "Ishqilib, doʻstlariga zarari tegmasa boʻldi — boshqasidan qoʻrqmaydi.", "source": "O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/teg"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "161"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ushlamoq, qoʻl tegizmoq, qoʻl urmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Xotinlikka, turmushga chiqmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЕГМОҚ", "raw_meaning": "1.DOKUNMAK, DEĞMEK 2.EVLENMEK (KADIN) 1.Ушламоқ, қўл тегизмоқ, қўл урмоқ. 2.Хотинликка, турмушга чиқмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "164"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(turmushga chiqmoq)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tegmoq", "raw_meaning": "1. berühren vt, streifen vt; 2. (turmushga chiqmoq) heiraten vt"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "604"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "касаться", "examples": [{"text": "shildir-shildir suv kechar, oyogʻi suvga tegmas", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "трогать", "examples": [{"text": "hech narsaga tegmang", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "задевать", "examples": []}, {"order": 4, "text": "попадать (в цель)", "examples": [{"text": "oʻq tegdi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tegmoq", "raw_meaning": "1. касаться, прикасаться; shildir-shildir suv kechar, oyogʻi suvga tegmas загадка шлёп-шлёп по воде переходит, ногами воды не касается (Неродившийся жеребёнок); 2. трогать; hech narsaga tegmang ничего не трогайте; 3. задевать; 4. попадать (в цель); oʻq tegdi пуля попала; ◊ koʻz tegmasin чтобы не сглазить; qoʻlim tegmaydi мне некогда; jonga ~ надоедать; erga ~ выходить замуж; tekkanga tegadi, tegmaganga kesak otadi неодобр. озорник, проказник; приставала (о каверзном, нахальном, назойливом человеке)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "644"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tegmoq", "raw_meaning": "v 1) touch, reach; marry(of a woman); 2) be married"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "164"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TEGMOQ", "raw_meaning": "1. tiyiw, tireliw, soqlıģısıw; 2. uslaw; 3. awıs. tásir etiw; 4. jetiw, tapsırılıw; 5. úles alıw, shegine túsiw; 6. turmısqa shıģıw."}}]}