{"headword": "tarqalmoq", "key": "tarqalmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bir oʻrindan, bir toʻpdan turli tomonga qarab yoʻnalmoq, ketmoq.", "examples": [{"text": "Mehmonlar tarqaldi. Qoʻylar har tomonga tarqaldi.", "source": ""}, {"text": "Otabek eshikdan chiqqanda, Sodiqni koʻmib kelgan kishilar qurʼon oʻqib, tarqalmoqda edilar.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 2, "text": "Tevarak-atrofga yoʻnalmoq; yoyilmoq, sochilmoq.", "examples": [{"text": "Muattar hid butun uyga tarqaldi.", "source": ""}, {"text": "Qamalgan tutun juda sekin tarqalmoqda edi. Yoʻlchi nafasini rostlash uchun eshikka chiqdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bular — bulutlar, Eʼzozxon! Shu bulutlar tunda yigʻilib, kunduz tarqalib turibdi.", "source": "H. Gʻulom, Mashʼal"}]}, {"order": 3, "text": "Joylarga, kishilar orasiga kirib bormoq.", "examples": [{"text": "Faqat oʻtgan asrning oʻzidagina gripp epidemiyasi toʻqqiz marta tarqaldi.", "source": "Fan va turmush"}, {"text": "Kana — planetamizda keng tarqalgan jonivor.", "source": "Fan va turmush"}, {"text": "Maʼlumki, Eron va Oʻrta Osiyoda islomgacha asosan otashparastlik keng tarqalgan edi.", "source": "OʻTA"}]}, {"order": 4, "text": "Kishilar qulogʻiga yetib bormoq, shu tarzda maʼlum-mashhur boʻlmoq; yoyilmoq, bilinmoq.", "examples": [{"text": "U sarpolarning ovozasi butun Toshkentga boʻlmasa ham, shaharning yarmiga tarqalgan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bu xalqda keng tarqalgan ashula edi.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}, {"text": "Olmos botirning dovrugʻi hamma yoqqa tarqalibdi.", "source": "Oltin beshik"}]}, {"order": 5, "text": "Urchimoq, urchib koʻpaymoq.", "examples": [{"text": "Bu jallod joʻji-boʻji tuxumidan tarqalganga oʻxshaydi", "source": "Oybek, Navoiy"}]}, {"order": 6, "text": "Arimoq, arib yoʻq boʻlmoq; yoʻqolmoq, ketmoq.", "examples": [{"text": "Karaxtligi tarqalmoq. Mastligi tarqalmoq.", "source": ""}, {"text": "Bosh ustida tutun tarqalar, goʻyo tutun emas, asta-sekin hasrat tarqalar edi.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}, {"text": "Uyqusi butunlay tarqalib ketgach, oʻzini juda tetik va bardam sezdi.", "source": "F. Musajonov, Himmat"}, {"text": "Laʼlining jununi tarqalgan boʻlsa ham, hali yaxshi sogʻayib ketmagan.", "source": "H. Gʻulom, Mashʼal"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/tarqal"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "157"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yoyilmoq, sochilmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТАРҚАЛМОҚ", "raw_meaning": "YAYILMAK, DAĞILMAK Ёйилмоқ, сочилмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "598"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "odamlar tarqaldi", "source": ""}, {"text": "mollar dalaga tarqalib ketdi", "source": ""}, {"text": "tuman tez tarqaldi", "source": ""}, {"text": "quvonchli xabar tez tarqaldi", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "toʻgarak", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tarqalmoq", "raw_meaning": "1. расходиться, разбредаться; рассеиваться; распространяться; odamlar tarqaldi люди разошлись; mollar dalaga tarqalib ketdi скот разбрелся по полю; tuman tez tarqaldi туман быстро рассеялся; quvonchli xabar tez tarqaldi радостное известие быстро распространилось; 2. распадаться; разваливаться; to‘garak"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "642"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tarqalmoq", "raw_meaning": "v spread, go away, separate"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "160"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TARQALMOQ", "raw_meaning": "– 1. tarqaw, tarqalıw, taratıw; 2. jayılıw, shashılıw; 3. kóbeyiw, órshiw; 4. awis. ketiw, tawsılıw; jadıraw, sheri tarqaw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "162"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "tuman tarqaldi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tarqalmoq", "raw_meaning": "sich verbreiten, auseinander gehen vi, sich verziehen; tuman tarqaldi der Nebel verzog sich"}}]}