{"headword": "taran", "key": "taran", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "r. taran — devorteshar qurol < nem. Tarant — qamal quroli", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "map. Qalʼa va uning darvozalarini buzishda qoʻllanadigan, uzun yoʻgʻon xodadan iborat, zanjirga osib bogʻlangan qadimiy harbiy qurol. Iskandar usti yopiq, gʻildirakli taranlar yasattirdi. M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi", "examples": []}, {"order": 2, "text": "harb. Dushman samolyota, kemasi yoki tankiga oʻz samolyota, kemasi yoki tanki bilan zarba berish", "examples": [{"text": "Oʻkrshrim tugadi, samolyotimni taranga olib bormoqdaman", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 3, "text": "Toʻlishib silliq tortgan, tekis", "examples": [{"text": "Tarang siynalar qora koftaga sigʻmay, qoʻsh choʻqqiga aylangan", "source": "S. Siyoyev, Otliq ayol"}, {"text": "Bir necha kun ichida Nodirjonning eti ustuxoniga yopishdi, eti, tarang peshonasida ajitar paydo boʻldi", "source": "A. Muhidsin, Chap choʻntak"}]}, {"order": 4, "text": "Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, narsa, holat kabilarning yuqori darajasini, soʻnggi chegarasini bildiradi", "examples": [{"text": "Uning butun vujudi hayajon bilan tarang tor-ttgan edi", "source": "P. Qodirov, Uch ildiz"}, {"text": "uning uyatchan koʻzlariga koʻzi tushib, tarang asablari birdan boʻshashib ketdi. S", "source": "Nurov, Narvon"}, {"text": "Salomxonadagi tarang vaziyat bir oz yumshagandek boʻldi", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Ni-zomjon ana shu oilada, hamisha tarang roʻzgʻor ichida oʻsdi", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/taran"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "311"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "taranmoq, yuvinib-taranmoq", "examples": [{"text": "Yana turdï yundï tarandï arïy", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TARAN=", "raw_meaning": "taranmoq, yuvinib-taranmoq – ресчёсываться – smarten oneself up. Yana turdï yundï tarandï arïy– Yana turdi, yuvinib-taranib poklandi – Он снова встал, умылся и причесался – He stood up again, washed and combed his hair (QBK, 373₁₁)."}}]}