талпинмоқ

фл. 1. Қанот қоқиб, қўлларни қанот каби ёйиб, олдинга интилмоқ.

Учишга талпинаётган қушдек юраги ҳаприқаётган Зулфиқорнинг ҳаяжонини Меъмор яхши сезиб турарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Дадасига талпиниб турган Кимсанни Зебинисо эрига узатди-да тўрт томонга қарай бошлади. — Н. Сафаров, Саодатнинг қиссаси

2. Умуман, олд томон баракат қилмоқ, ташланмоқ.

Мен ўзимни вагондан отдим, мени кўриб, Саломат ҳам олдинга талпинди. — О. Ёқубов, Излайман

Йигитали ҳушидан кетаёзган қизчани маҳкам бағрига босиб, ташқарига талпинди. — Д. Нурий, Осмон устуни

Машина ўжарлик билан олдинга талпинади қумликдан, чангдан. — Ўзбекистон қўриқлари

3. кўчма Эришиш, етишиш ёʻлида, ҳаракатида, мақсадида бўлмоқ; интилмоқ.

Аваз Мутрибни бир меҳр билан суяди, унга ҳамиша қалбан талпинади. — С. Сиёев, Ёруғлик

Бундай пайтларда яшил кўкат қанчалик кўзни қувонтирса, шўрхок таъбни шунчалик хира қилар, бамисоли бири ҳаётга талпинса, иккинчиси уни бўғмоқчи бўларди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

шон-шуҳратга, амалга талпинаётган кимсаларнинг қилмиши кўнглини оздирди, ғазабини қайнатди. — С. Сиёев, Ёруғлик