{"headword": "takt", "key": "takt", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Musiqa vazn birligi: musiqa asarining baravar vaqt davom etadigan har bir boʻlagi.", "examples": [{"text": "— Hovlidagi bir tup atirgul ham shu qoʻshiqning taktiga tushib, asta tebranmoqda — dedi qiz.", "source": "J. Abdullaxonov, Tong yorishgan sohilda"}]}, {"order": 2, "text": "Biror mexanizm ish siklining bir boʻlagi.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Nutqning boʻgʻindan katta (bir necha boʻgʻindan iborat), frazadan kichik boʻlgan fonetik birligi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/takt"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "221"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sinxronlovchi signallar ketma-ketligi oraligʻidagi davr. Takt davomiyligi shunday tanlanadiki, uning oʻtib borishi davomida koʻrilayotgan obyektda kirish signali yuzaga chiqargan barcha oʻtkinchi jarayonlar yakunlanib boʻladi. Taktning boshi va oxirini aniqlaydigan impulslar taktlash impulslari deb ataladi. Taktlash impulsining mavjudlik vaqti taktlash davrining qismi boʻladi. Bu impulslarni paydo boʻlish chastotasi taktlash chastotasi deb ataladi. Taktlash impulslarining mavjudligi evaziga tizim yoki tarmoq ishini sinxronlash amalga oshiriladi. Har bir buyruq, uning murakkabligiga qarab, bitta yoki bir nechta takt davomida bajariladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "такт", "raw_meaning": "ингл: clock tick рус: такт Синхронловчи сигналлар кетма-кетлиги оралиғидаги давр. Такт давомийлиги шундай танланадики, унинг ўтиб бориши давомида кўрилаётган объектда кириш сигнали юзага чиқарган барча ўткинчи жараёнлар якунланиб бўлади. Тактнинг боши ва охирини аниқлайдиган импульслар тактлаш импульслари деб аталади. Тактлаш импульсининг мавжудлик вақти тактлаш даврининг қисми бўлади. Бу импульсларни пайдо бўлиш частотаси тактлаш частотаси деб аталади. Тактлаш импульсларининг мавжудлиги эвазига тизим ёки тармоқ ишини синхронлаш амалга оширилади. Ҳар бир буйруқ, унинг мураккаблигига қараб, битта ёки бир нечта такт давомида бажарилади."}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "297"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лат. tactus — тегиш сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Muzikada ritm birligi, yaʼni biror kuchli ohangning birligi. Bu termin adabiyotda ritmning bosh urgʻu bilan keyingi urgʻu oraligʻida qisqa boʻlinishini anglatadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Такт", "raw_meaning": "(лат. tactus — тегиш сўзидан) — такт. Музикада ритм бирлиги, яъни бирор кучли оҳангнинг бирлиги. Бу термин адабиётда ритмнинг бош урғу билан кейинги урғу оралиғида қисқа бўлинишини англатади."}}, {"dictionary": {"name": "Psixologiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "169"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лат. tactus — тегиш, сезиш", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "atrofdagi kishilar bilan muomala va munosabatda boʻlishda meʼyor hissiga rioya qilishdan iborat axloq normasi. T. shaxsning aqliy hamda axloqiy kamolot darajasini koʻrsatuvchi mezon hisoblanadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТАКТ", "raw_meaning": "(лат. tactus — тегиш, сезиш) — такт (одоб); атрофдаги кишилар билан муомала ва муносабатда бўлишда меъёр ҳиссига риоя қилишдан иборат ахлоқ нормаси. Т. шахснинг ақлий ҳамда ахлоқий камолот даражасини кўрсатувчи мезон ҳисобланади."}}, {"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "261"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "такт", "raw_meaning": "такт"}}]}