tab
табtab
ot s. t. Taft, harorat.
- Tab bosdi qilmoq Taftidan, hovuridan tushirmoq, taskin, tasalli berib yoki biror narsa bilan ovutib, taftini, hovurini bosmoq. Oʻzimning gapimga oʻzim pushaymon yeb, oʻlganimning kunidan tab bosdi qilib, shartnomaga qoʻl qoʻydim. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
- Tab tortmaslik Biror narsa qilish yoki aytishdan qaytmaslik. Qizlar — balo Kechalari ham dalaga chiqishdan tab tortmaydi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarZuhra ham tab tortmay: — Turtmasdan gapirsangiz boʻlmaydimi, urgandan turtgan yomon, — dedi. — Oydin, Hikoyalar
taʼb
ot 1. Kishining xarakterida, uning kishilarga, narsalarga munosabatida namoyon boʻladigan ichki tabiat; yoqtirish-yoqtirmaslik jihatdan koʻngli.
Podshohning muborak taʼblari hashamatga moyil koʻrinadi. — Oybek, Navoiy
Lutfdan maroqlanish, lazzat olishda individning xarakteri, taʼbi, fahm-farosati katta ahamiyatga ega. — OʻTA
Bu jahonda, deydilar, Har kimda bor bir oʻzga taʼb, Menga may, bulbulga tong, Gul bargida shabnam shirin. — E. Vohidov, Muhabbat
2. Xohish, ixtiyor; ragʻbat.
Birovlarning taʼbiga qarab ish qilmoq.
Nurining hech qanday soʻzga, ishga taʼbi yoʻq edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Alay-balay desam, tutib olib urish ham taʼbida bor. — H. Shams, Xarakteristika
— Mana bu kreslo ham sizga havola. Oling, menga bir oddiyroq stul bersangiz boʻladi, — dedi Mohidil. — Taʼbingiz, — dedi sekretar qiz. — J. Abdullaxonov, Toʻfon
- Taʼbi olinmoq Kayfiyati buzilmoq, xafa boʻlmoq. Haydar nimadandir Anorxonning taʼbi olinganini sezdi. — I. Rahim, Ixlos
- Taʼbi ochilmoq Kayfiyati yaxshilanmoq, dili ravshanlashmoq, yengil tortmoq. Sidiqjon Oʻrmonjonning oldidan taʼbi ochilib chiqib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Taʼbi tortmoq yoki taʼbiga yoqmoq Tabiatiga, didiga toʻgʻri kelmoq. [Yormat] Baʼzi bir taʼbi tortgan odamlarga: Toʻyga birga boʻling! deb qoʻyadi oʻzicha. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Taʼbi xira (yoki tirriq, kir, xufton, namozshom) Kayfiyati buzuq, buzilgan; diqqat. Boʻta uzoq, uxlab qolganidan taʼbi xira boʻlib, hovliga tushdi. — S. Ahmad, HukmAvazning taʼbi tirriq edi, indamadi. — S. Siyoyev, YorugʻlikErtalabdan direktorning taʼbini xufton qilishning nima keragi bor. — MushtumSherbekning qulogʻiga gap kirmas, taʼbi namozshom edi. — S. Anorboyev, Oqsoy