{"headword": "Свободный перевод", "key": "svobodniy perevod", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "269"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tarjima koʻrinishlaridan biri (q. Avtorizovanniy perevod, Slovesniy perevod). Tarjimaning bu turida tarjimon asarni xiyla erkin tarjima qilishi, hatto sheʼriy asarni nasr bilan, nasriy asarni sheʼr bilan ifodalashi mumkin. Erkin tarjimada tarjimon asarning asl mohiyatini saqlagan holda, uning syujeti va kompozitsiyasiga, obrazlar sistemasiga ayrim oʻzgarishlar kiritishi mumkin. Tarjimaning bu turi badiiy adabiyotda har doim ham yaxshi samara bera olmaydi. Chunki erkin tarjima tufayli asar mazmuniga xalal yetmasa-da, baʼzan uning taʼsir kuchi, badiiy ahamiyati susayadi. Erkin tarjimaning muvaffaqiyati tarjimon isteʼdodiga bogʻliq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "см.", "target": "Авторизованный перевод"}, {"kind": "см.", "target": "Словесный перевод"}], "extra": {"raw_word": "Свободный перевод", "raw_meaning": "эркин таржима. Таржима кўринишларидан бири (қ. Авторизованный перевод, Словесный перевод). Таржиманинг бу турида таржимон асарни хийла эркин таржима қилиши, ҳатто шеърий асарни наср билан, насрий асарни шеър билан ифодалаши мумкин. Эркин таржимада таржимон асарнинг асл моҳиятини сақлаган ҳолда, унинг сюжети ва композициясига, образлар системасига айрим ўзгаришлар киритиши мумкин. Таржиманинг бу тури бадиий адабиётда ҳар доим ҳам яхши самара бера олмайди. Чунки эркин таржима туфайли асар мазмунига халал етмаса-да, баъзан унинг таъсир кучи, бадиий аҳамияти сусаяди. Эркин таржиманинг муваффақияти таржимон истеъдодига боғлиқ."}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь терминов синхронного перевода", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "125"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Erkin tarjima. Asl nusxaning gʻoyaviy mazmuni va badiiy xususiyatlarini oʻzgartiruvchi, uni butunlay boshqa izga solib yuboruvchi tarjima prinsipi. Bunday tarjimada muallif uslubi emas, balki tarjimon uslubi ustun turadi. U asliyatni xohlagancha oʻzgartiradi, qisqartiradi, unga oʻzidan qoʻshadi. Baʼzida asl nusxa mazmuni va syujetini saqlagan holda uni oʻz soʻzlari bilan yangidan yozib chiqadi. “Sheʼriy asarlar tarjimasida baʼzan haddan tashqari erkin interpretatsiya va bir-biridan jiddiy farqlanadigan talqinga yoʻl qoʻyiladi: bir asarning ikki shoir tomonidan yaratilgan tarjimasi qariyb bir-biriga oʻxshamay, boshqa-boshqa sheʼrday boʻlib qoladi” (Gʻ.Salomov). Sinxron tarjimada ham ayrim tarjimonlar erkin tarjimaga yoʻl qoʻyadilar (Qarang: Volniy perevod).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "см.", "target": "Вольный перевод"}], "extra": {"raw_word": "Свободный перевод.", "raw_meaning": "Эркин таржима. Асл нусханинг ғоявий мазмуни ва бадиий хусусиятларини ўзгартирувчи, уны бутунлай бошқа изга солиб юборувчи таржима принципи. Бундай таржимада муаллиф услуби эмас, балки таржимон услуби устун туради. У аслиятни хоҳлаганча ўзгартиради, қисқартиради, унга ўзидан қўшади. Баъзида асл нусха мазмуни ва сюжетини сақлаган ҳолда уни ўз сўзлари билан янгидан ёзиб чиқади. “Шеърий асарлар таржимасида баъзан ҳаддан ташқари эркин интерпретация ва бир-биридан жиддий фарқланадиган талқинга йўл қўйилади: бир асарнинг икки шоир томонидан яратилган таржимаси қарийб бир-бирига ўхшамай, бошқа-бошқа шеърдай бўлиб қолади” (Ғ.Саломов). Синхрон таржимада ҳам айрим таржимонлар эркин таржимага йўл қўядилар (Қаранг: Вольный перевод)."}}]}