{"headword": "suzmoq", "key": "suz", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1 Suzgich yoki boshqa biror narsa orqali oʻtkazib, mexanik aralashmalardan tozalamoq.", "examples": [{"text": "Benzinni mashina bakiga suzib solmoq.", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "Suyuq narsalarning kerakli qismini ajratib olmoq.", "examples": [{"text": "Sirka suzmoq. Suzib sutning qaymogʻini olmoq.", "source": ""}, {"text": "U kishi [boy] shoʻrvani pishiradi, lekin moyini suzib ichadi, goʻshtini yeydi, menga taqir suyak, bir kosa jirsiz suv keltiradi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Tayyor ovqat yoki ichimlikni yeyiladigan yoki ichiladigan idishlarga taqsimlab solmoq.", "examples": [{"text": "Palov suzilib, Nusratbek ikki laganni keltirganda, yigitlar Sohib akaning yelkasiga turtishdi.", "source": "S. Nurov, Narvon"}, {"text": "Maxsumov hammaga shoʻrva suzdi.", "source": "M. M. Doʻst, Lolazor"}, {"text": "Bir siqimgina osh qilib, suzib olishga hayron boʻlib oʻtirgan edim.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 4, "text": "Kartalarni oʻynovchilarga boʻlib bermoq.", "examples": [{"text": "Karta suzmoq.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/suz"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qoʻl-oyoq yoki suzgichlarini qimirlatib, suvda turmoq yoki biror yoʻnalishda harakat qilmoq.", "examples": [{"text": "Quloch otib suzmoq. Qurbaqacha suzmoq. Chalqanchasiga suzmoq.", "source": ""}, {"text": "Terak tagidan sholipoya boʻylab yoʻl bor. Chirchiqqa tik chiqadi. Daryodan suzib oʻtamiz.", "source": "H. Gʻulom, Mashʼal"}, {"text": "Baliq suvda suzadi, suvda uxlaydi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Suv transporti vositalarida yurmoq, sayr yoki safar qilmoq.", "examples": [{"text": "Qayiqda suzmoq. Kemada suzib, dengizdan oʻtmoq.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Suyuqlik yoki gaz betida qalqib turmoq yoki oqmoq.", "examples": [{"text": "Itaruvchi kuch jism ogʻirligiga teng boʻlganda, jism suyuqlikning yuzida yoki ichida suzib yuradi.", "source": "Fizika"}, {"text": "Bu Volga ham tun ogʻushida, xuddi suvda suzib borayotgan kemadek, asta-sekin uzoqlashdi", "source": "Yoshlik"}, {"text": "Eskidan saqlanib qolgan yodgorlik — oqqushlar suzib yurgan koʻllar-u daraxt tagida nay chalib oʻtirgan yigit -qizlarning suratlari.", "source": "M. M. Doʻst, Lolazor"}]}, {"order": 4, "text": "Bir maromda bir tarafga qarab harakat qilmoq, kezmoq, oqmoq.", "examples": [{"text": "Domla koʻzlarini ishqab, atrofga qayta tikildi-yu, qandaydir bahaybat qushlarning qumda ohista suzib yurgan soyalarini koʻrib, beixtiyor tepaga qaradi.", "source": "M. Mansurov, Yombi"}, {"text": "Samoda esa hech kimga keraksiz gʻarib oy mungʻayib suzardi.", "source": "S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi"}, {"text": "pushtirang ulkan bulut samoning qoq oʻrtasida suzib borib, roʻparadagi qoʻshnining pastak, loyshuvoq tomiga yupqa va shaffof soya tashladi.", "source": "N. Aminov, Qahqaha"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/suz"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "149"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Suzgich yoki boshqa biror narsa orqali oʻtkazib, mexanik aralashmalardan tozalamoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Qoʻl-oyoq yoki suzgichlarini qimirlatib suvda turmoq yoki biror yoʻnalishda harakat qilmoq.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Shoxi bilan urmoq, shoxini sanchmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СУЗМОҚ", "raw_meaning": "1.YÜZMEK 2.SÜZMEK 3.KOYMAK ÜLEŞTİRMEK 1.Сузгич ёки бошқа бирор нарса орқали ўтказиб, механик аралашмалардан тозаламоқ. 2.Қўл-оёқ ёки сузгичларини қимирлатиб сувда турмоқ ёки бирор йўналишда ҳаракат қилмоқ. 3.Шохи билан урмоқ, шохини санчмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "157"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(ovqatni)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "suzmoq II", "raw_meaning": "(ovqatni) eingießen, einschenken"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "589"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "suzib kelmoq", "source": ""}, {"text": "suzib ketmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "suzmoq I", "raw_meaning": "плавать, плыть; suzib kelmoq приплыть; suzib ketmoq уплыть."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "589"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": [{"text": "oshni suzmoq", "source": ""}, {"text": "shoʻrvani suzmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "suzmoq II", "raw_meaning": "1. цедить, фильтровать; 2. кокетливо щурить (глаза); 3. выкладывать; разливать; накладывать; oshni ~ выложить плов (из котла на блюдо); sho‘rvani ~ разлить суп (по мискам)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "589"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "echkining ajali yetsa, qassobni suzadi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "suzmoq III", "raw_meaning": "бодать; echkining ajali yetsa, qassobni suzadi погов. когда приходит смертный час козы, она бодает мясника."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "636"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "suzmoq I", "raw_meaning": "v 1) filter, percolate, sieve, sift, strain; 2) screw up (one's eyes); 3) pour out; sho'rvani ~ ladle out soup"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "636"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "suzmoq II", "raw_meaning": "v 1) swim, sail; 2) float, drift, (paroxod yoki parovozda) steam"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "636"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "suzmoq III", "raw_meaning": "v butt; echkiga o'xshab ~ strike with the head as a goat does"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "151"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "súziw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "awqat quyıw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "kartalardı oynawshılarģa bólip beriw", "examples": []}, {"order": 4, "text": "júziw (suwda, suw transportında)", "examples": []}, {"order": 5, "text": "aģıw", "examples": []}, {"order": 6, "text": "súziw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SUZMOQ", "raw_meaning": "1. súziw, filtrlew; 2. awqat quyıw; 3. kartalardı oynawshılarģa bólip beriw, karta taslaw; 4. júziw (suwda, suw transportında); 5. awıs. aģıw, geziw, bir tempte bir tárepke qaray háreket etiw; 6. súziw, shaqı menen dúgiw (mal haqqında)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "157"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "filtrieren vt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "suzmoq I", "raw_meaning": "filtrieren vt, durchsieben vt, durchgelassen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "157"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "schwimmen vi", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "suzmoq III", "raw_meaning": "schwimmen vi; oqimga qarshi ~ gegen den Strom schwimmen"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "230"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "суз", "raw_meaning": "word, speech; суз бойлиги vocabulary (wordstock); сиёсий масалалар буйича сузга чиқиш (муҳокамаларда сузга чиқиш) political debate; сузга чиқиш debate (discussion); сузга чиқишни тугатмоқ close the debate; сузга чиқмоқ make a speech (speak); сузида турмоқ keep one's word; сузини утказадиган (қатъиятли) persistent; янглиш айтилган суз (гапида янглишиб кетиш) slip of the tongue."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "300"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Nečä bulyanuq iškä tegsä süzär – Agar nopok ishga aralashsa, ularni tozalaydi – За какое бы грязное дело он ни взялся, он его прояснит – For whatever filthy business he undertakes, he should clear it up", "source": "QBN, 142₁₀; QBN, 1823; 72a9"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SÜZ=", "raw_meaning": "tozalamoq – очищать – clean. Nečä bulyanuq iškä tegsä süzär – Agar nopok ishga aralashsa, ularni tozalaydi – За какое бы грязное дело он ни взялся, он его прояснит – For whatever filthy business he undertakes, he should clear it up (QBN, 142₁₀; QBN, 1823; 72a9)."}}]}