{"headword": "Suvni xlorlash", "key": "suvni xlorlash", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ekologik izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "87"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "zararsizlantirish (dezinfeksiya) maqsadida ichimlik va oqova suvlarga xlor bilan ishlov berish. Ichimlik suvlarini ozonlashtirish (ozon bilan ishlov berish) maʼqulroqdir, chunki S.x. ayrim hollarda mutagenlar va kanserogenlar hosil boʻlishiga olib keladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Сувни хлорлаш", "raw_meaning": "зарарсизлантириш (дезинфекция) мақсадида ичимлик ва оқова сувларга хлор билан ишлов бериш. Ичимлик сувларини озонлаштириш (озон билан ишлов бериш) маъқулроқдир, чунки С.х. айрим ҳолларда мутагенлар ва канцерогенлар ҳосил бўлишига олиб келади."}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "195"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "suvni xlor va uning birikmalari bilan ishlash. Suvni zararsizlantirishning eng keng tarqalgan usuli; ozod xlor va uning birikmalarining mikroblarning ferment tizimini ezish, oksidlash-tiklash jarayonlarini katalizatsiya qilish qobiliyatiga asoslangan. Ichimlik suvini zararsizlantirish uchun xlor, xlor ikki oksidi, xloramin va xlorli ohak qoʻllaniladi. Suv xlorlanganidan soʻng unga tushgan mikroblarni yoʻq qilish uchun xlorni ortigʻi bilan (qoldiq xlor) qoʻshiladi. Ayrim hollarda suvni ikkilangan xlorlash oʻtkaziladi: tozalashga qadar (dastlabki S.x.) va undan keyin (yakuniy S.x.), suv xlorlanganidan soʻng unda yoqimsiz hid va taʼm berishi mumkin boʻlgan moddalar boʻlsa, S.x. dan avval ammiak yoki ammoniy tuzlari bilan ishlov beriladi. Ichimlik suvini dala sharoitida zararsizlantirish, oqova suvlarni, suzish basseynlari suvini zararsizlantirish, rangini yoʻqotish uchun ham xlorlash qoʻllaniladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Сувни хлорлаш", "raw_meaning": "сувни хлор ва унинг бирикмалари билан ишлаш. Сувни зарарсизлантиришнинг энг кенг тарқалган усули; озод хлор ва унинг бирикмаларининг микробларнинг фермент тизимини эзиш, оксидлаш-тиклаш жараёнларини катализация қилиш қобилиятига асосланган. Ичимлик сувини зарарсизлантириш учун хлор, хлор икки оксиди, хлорамин ва хлорли оҳак қўлланилади. Сув хлорланганидан сўнг унга тушган микробларни йўқ қилиш учун хлорни ортиғи билан (қолдиқ хлор) қўшилади. Айрим ҳолларда сувни иккиланган хлорлаш ўтказилади: тозалашга қадар (дастлабки С.х.) ва ундан кейин (якуний С.х.), сув хлорланганидан сўнг унда ёқимсиз ҳид ва таъм бериши мумкин бўлган моддалар бўлса, С.х. дан аввал аммиак ёки аммоний тузлари билан ишлов берилади. Ичимлик сувини дала шароитида зарарсизлантириш, оқова сувларни, сузиш бассейнлари сувини зарарсизлантириш, рангини йўқотиш учун ҳам хлорлаш қўлланилади."}}]}