{"headword": "sud", "key": "sud", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Muayyan fuqaroviy (ayrim shaxslar yoki muassasa va tashkilotlar oʻrtasidagi, shaxslar bilan muassasa va tashkilotlar oʻrtasidagi) nizolarni hal qiluvchi hamda jinoiy ishlarni koʻrib chiquvchi — odil sudlovni amalga oshiruvchi davlat organi.", "examples": [{"text": "Xalq sudi. Sud qarori. Sud hukmi. Sud organlari. Sudga bermoq. Sud tizimi.", "source": ""}, {"text": "[Qosimjon:] Oʻrtoqlar, olib boringlar bularni, adolat sudiga topshiringlar! Tegishli jazosini koʻrsin. Hamza,", "source": "Tuhmatchilar jazosi"}]}, {"order": 2, "text": "Shunday organ joylashgan bino, xona, joy.", "examples": [{"text": "Sud eshigining oldida oʻtirganlarning koʻpchiligi yoshlar.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 3, "text": "Shunday organ xodimlari yoki sudyalar hayʼati.", "examples": [{"text": "Sud majlisi.", "source": ""}, {"text": "Sudning savoliga javoban Sidiqjon oʻn bir guvohning nomini aytganda, Sharofat roʻmolining uchini tish-lab, dong qotib qoldi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 4, "text": "Fuqaroviy yoki jinoiy ishning shunday organda koʻrilishi.", "examples": [{"text": "Sudda yutib chiqmoq.", "source": ""}, {"text": "Sud muhokamasi vaqtida sudning chiqargan kar bir ajrimi darhol eʼlon qilinishi kerak.", "source": "OʻzME"}, {"text": "Sud oʻn beshinchi mayda boʻlishi kerak edi. Shu kuni Sidiqjon sudda nima deyishdan koʻra Sharofatga roʻpara boʻlishni koʻproq oʻylab, xoʻp yasandi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/sud"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Foyda, naf.", "examples": [{"text": "Endi sud qilmasdir gʻam-u hasrating, Bilgin, yoʻldosh boʻldi dogʻ-u kulfating.", "source": "Erali va Sherali"}]}, {"order": 2, "text": "Sudxoʻrlar tomonidan qarzga berilgan pul evaziga olinadigan foiz.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/sud"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "149"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Fuqarolarning daʼvolariga oid yoki jinoiy ishlarni koʻrib tegishli hukm chiqaruvchi tegishli tashkilot.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СУД", "raw_meaning": "MAHKEME Фуқароларнинг даъволарига оид ёки жиноий ишларни кўриб тегишли ҳукм чиқарувчи тегишли ташкилот."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "322"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sud", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "суд", "raw_meaning": "м sud; народный ~ xalq sudi; приговор ~а sud hukmi; ◊ на нет и ~а нет погов. [yo'qqa jazo ham"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "263"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "народный суд", "source": ""}, {"text": "приговор суда", "source": ""}, {"text": "подать заявление в суд", "source": ""}, {"text": "рассмотреть заявление на суде", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СУД, суда м", "raw_meaning": "sud; народный суд xalq sudi; приговор суда sud hukmi; подать заявление в суд sudga ariza bermoq; рассмотреть заявление на суде arizani sudda koʻrib chiqmoq."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "633"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sud", "raw_meaning": "n yur. court; ~ chaqiruv qog'ozi legal notification, summons; ~ hay'ati judicial board; ~ hokimiyati juridical authority"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha mavzuli lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "219"}, "pos": "м.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "суд, -а́, м.", "raw_meaning": "суд"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "148"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SUD", "raw_meaning": "1. sud; 2. sút (sútxorlıq), payda, máp."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "155"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Gericht n", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sud", "raw_meaning": "Gericht n; Oliy ~ Oberstes Gericht; xalq ~i Volksgericht n; ~ qilmoq richten vt"}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "224"}, "pos": "m", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "est I"}], "extra": {"raw_word": "sud I m", "raw_meaning": "юг; см. est I; жануб; est I га қаранг;"}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "224"}, "pos": "adj", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sud II adj", "raw_meaning": "южный; жанубий;"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "228"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "bu sud ishi (bu qonunga xilofdir)", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "суд", "raw_meaning": "court, justice, trial; judicial, legal. апелляция суди court of appeal; АҚШ Олий суди US Supreme Court; бировни судга бермоқ take legal steps against a person; ишни судда кўриш hearing; бу суд иши (бу қонунга хилофдир) it is a punishable offence (it is against the law); Олий суд Supreme Court; суд билан боғлиқ judicial (legal); суд бўйича талаб қилиш ҳуқуқи right to enforce; суд жараёни costs (legal procedure); суд олдида жавоб бермоқ appear before the court; суд қарори adjudication; суд қарорини даъвогар фойдасига ҳал қилиш judgement for the plaintiff; судга бермоқ prosecute; судга оширмоқ hand over to justice (bring to trial, court-martial); судда ҳимоя қилиш учун ваколат берилган шахс (ҳимоячи) attorney at law; суддаги judicial (legal); суддан олдинги қамоқ imprisonment before trial; ҳакамлар суди arbitration tribunal (court of arbitration); Ўзбекистон Республикаси Олий суди Supreme Court of the Republic of Uzbekistan;"}}, {"dictionary": {"name": "Yuridik atamalar lugʻati", "title": "ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Курганов, А. М.; Джузбаева, Д. С. (2020). ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-yuridik-atamalar-lugati/", "page": "114"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "суд", "raw_meaning": "суд court"}}]}