{"headword": "сознание", "key": "soznanie", "entries": [{"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "307"}, "pos": "с", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ong (insonning fikrlash, atrof-muhitni anglash qobiliyati)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "ong (biror kimsa yo kishilar guruhi tomonidan ijtimoiy hayotni tushunish)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "anglash", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "сознани/е", "raw_meaning": "с 1. ong (insonning fikrlash, atrof-muhitni anglash qobiliyati); человеческое ~е inson ongi; 2. ong (biror kimsa yo kishilar guruhi tomonidan ijtimoiy hayotni tushunish); рост политического ~я siyosiy ongning oʻsishi; 3. anglash, tushunish, bilish; iqror boʻlish, boʻyniga olish; ~е долга burchini tushunish (bilish); ◊ (быть) без ~я behush, hushsiz (boʻlmoq); больной без ~я bemor hushsiz (yotipti); приходить (прийти) в ~е см. приходить; терять (потерять) ~е см. терять; до потери ~я (делать что) sulayib qolguncha, holdan toyguncha, yiqilguncha (biror ish qilmoq); жить в чьём-л. ~и esida (yodida, xotirasida) saqlanmoq; esdan (yoddan, xotiradan) chiqmaslik."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский словарь", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Переводной", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "252"}, "pos": "с", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СОЗНА́НИ/Е", "raw_meaning": "-я (мн. нет) с 1. ong (insonning fikrlash, atrof-muhitni anglash qobiliyati); челове́ческое созна́ние inson ongi; 2. ong (biror kimsa yo kishilar guruhi tomonidan ijtimoiy hayotni tushunish); рост полити́ческого созна́ния siyosiy ongning oʻsishi; 3. anglash, tushunish, bilish; iqror boʻlish, boʻyniga olish; созна́ние до́лга/ответственности burchni/masʼuliyatni bilish; созна́ние свое́й вины́ oʻz aybiga iqror boʻlish ♦ [быть] без созна́ния behush, hushsiz [boʻlmoq]; больно́й без созна́ния bemor hushsiz [yotipti]; приходи́ть (прийти́) в созна́ние см. приходить; теря́ть (поте́рять) созна́ние см. терять."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский тематический словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Переводной", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "129"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "сознание", "raw_meaning": "внимание"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский тематический словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Переводной", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "132"}, "pos": "ср.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "созна́ние", "raw_meaning": "-я, ср. — онг, эс-ҳуш, фикр"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь психологических терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "160"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "obyektiv voqelikni aks ettirishning yuksak, faqat insonga xos boʻlgan formasi; yuksak darajada tashkil topgan materiya — inson miyasining voqelikni sezgi, idrok, xotira, xayol, tafakkur kabi formalarda aks ettirish qobiliyatiga ega boʻlgan xususiyati. O. psixologik jihatdan uchta asosiy komponentdan — aql, hissiyot, irodadan iboratdir. Aql shaxsning bilish protsessini, hissiyot voqelikka va oʻz-oʻziga boʻlgan munosabatni, iroda esa aktivlik darajasini belgilaydi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СОЗНАНИЕ", "raw_meaning": "онг; объектив воқеликни акс эттиришнинг юксак, фақат инсонга хос бўлган формаси; юксак даражада ташкил топган материя — инсон миясининг воқеликни сезги, идрок, хотира, хаёл, тафаккур каби формаларда акс эттириш қобилиятига эга бўлган хусусияти. О. психологик жиҳатдан учта асосий компонентдан — ақл, ҳиссиёт, иродадан иборатдир. Ақл шахснинг билиш процессини, ҳиссиёт воқеликка ва ўз-ўзига бўлган муносабатни, ирода эса активлик даражасини белгилайди."}}]}