{"headword": "sozlamoq", "key": "sozlamoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Soz qilmoq, toʻgʻrilamoq, yaxshilamoq; tartib bermoq.", "examples": [{"text": "[Rixsiyev] Qish boʻlsayam, hashar qilib, hovlini sozladi.", "source": "T. Murod, Ot kishnagan oqshom"}]}, {"order": 2, "text": "Yaxshilamoq, yaxshi qilmoq.", "examples": [{"text": "Sahar turdim-u, kayfiyatni sozlab, maktabga joʻnadim.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 3, "text": "Musiqa asboblari tovushini oʻzaro moslashtirmoq, uygʻunlashtirmoq, sozini toʻgʻrilamoq.", "examples": [{"text": "Gulandom dutorni olib sozlarkan, dedi: — Dutor boʻlmasa, bu zindonda yuragim yorilib oʻlar edim.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 4, "text": "Biror texnologik jarayon yoki rejimga moslamoq, rostlamoq, toʻgʻrilamoq.", "examples": [{"text": "Stanokni sozlamoq.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/sozla"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ogʻzaki ravishda fikr bayon etmoq; gapirmoq.", "examples": [{"text": "Oz soʻzla, koʻp tingla.", "source": "Maqol"}, {"text": "Koʻp bilgan oz soʻzlar, oz soʻzlasa ham, soz soʻzlar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Boshingga qilich kelsa ham, toʻgʻri soʻzla.", "source": "Maqol"}, {"text": "Soʻzlasang, har kimning oʻz aqligʻa chogʻlab soʻzlagin, Kutmagay ot xizmatin hech kimsa yosh bir toydan.", "source": "Habibiy, Devon"}, {"text": "Yigit ular oldida pildirab borarkan, tinmay Azizxon qilayotgan ishlardan soʻzlab borardi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 2, "text": "Nutq, maʼruza qilmoq, gapirmoq.", "examples": [{"text": "Goʻyo ikki navqiron yigit shu bugun boriboq Oʻrtaqoʻrgʻonni zabt etadiganday, baland ruh bilan nutq soʻzladi. M. M.", "source": "Doʻst, Lolazor"}, {"text": "Birinchi kotib yigʻilganlar oldiga chiqib, ozgina soʻzlagandan keyin, oʻtirgan xalqqa qarata ogohlantirishsiz oʻq uzishdi.", "source": "Fan va turmush"}]}, {"order": 3, "text": "Ifodalamoq, namoyon etmoq.", "examples": [{"text": "Bahor tabiat goʻzalligidan soʻzlaydi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Titroq simlar Tamara opamizning bedor tunlari, halovatsiz kunlari, rohat-baxsh lahzalari haqida soʻzlardi bizga.", "source": "Saodat"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/so‘zla"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "151"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ogʻzaki ravishda fikr bayon etmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Nutq qilmoq, gapirmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СЎЗЛАМОҚ", "raw_meaning": "SÖYLEMEK 1.Оғзаки равишда фикр баён этмоқ. 2.Нутқ қилмоқ, гапирмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "586"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "налаживать", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sozlamoq", "raw_meaning": "1. муз. настраивать; 2. налаживать; приводить в порядок; исправлять."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "591"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "biri soʻzlar, biri eshitar, biri uni ipday pishitar", "source": ""}, {"text": "oz soʻzla, koʻp tingla", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "so'zlamoq", "raw_meaning": "говорить, сказать, рассказать; biri so'zlar, biri eshitar, biri uni ipday pishitar загадка один говорит, другой слушает, третий нитью всё скручивает (Уста, уши, ум); oz so'zla, ko'p tingla посл. больше слушай, меньше говори; соотв. лучше скажи мало, но хорошо."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "632"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sozlamoq", "raw_meaning": "v tune up (musiqa asbobini), tune (in) (radioni), adjust (texnikani)"}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "637"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "см.", "target": "gapirmoq"}], "extra": {"raw_word": "so'zlamoq", "raw_meaning": "qarang gapirmoq"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "148"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SOZLAMOQ", "raw_meaning": "1. sazlaw, tayarlaw, 2. jaqsılaw; 3. saz ásbapların tayarlaw."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "153"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SOʻZLAMOQ", "raw_meaning": "1. sóylew, aytıw, bildiriw, xabarlaw; 2. shıgʻıp sóylew."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "132"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Сўзламоқ", "raw_meaning": "говорить to speak; to tell, to say parler, dire, raconter كَلَّمَ، تَكَلَّمَ، تَحَدَّثَ، حَادَثَ"}}]}