{"headword": "sovuq", "key": "sovuq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Past harorat, past temperatura.", "examples": [{"text": "Sovuq oyoqdan urar, Issiq — boshdan.", "source": "Maqol"}, {"text": "Toshkentdan kelgan lektor Oyda hayot bormi? degan mavzuda leksiya oʻqib: — Oyda kechasi yuz gradus sovuq, kunduzi yuz gradus issiq boʻladi, — degandi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}, {"text": "Albatta, yoʻl yaxshi boʻlib, jadalroq yurishsa, sovuq uncha bilinmas, lekin iz tushmagan yoʻldan yurish mushkul.", "source": "O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa"}]}, {"order": 2, "text": "Sovuqlik ovqatlarni koʻp isteʼmol qilish natijasida organizm faoliyatining susayishi.", "examples": [{"text": "Sovuqni oshiradigan ovqat.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Temperaturasi belgili chegaradan past yoki juda ham salqin, ayoz.", "examples": [{"text": "Sovuq havo. Sovuq kun.", "source": ""}, {"text": "Men esa darchadan toʻnib boqaman, Sovuq kuz tunidan maʼni chaqaman.", "source": "A. Sher, Qadimgi kuy"}]}, {"order": 4, "text": "Harorati, temperaturasi past.", "examples": [{"text": "Muzdek sovuq suv.", "source": ""}, {"text": "Ichkilik deganni sovuq suvdek simirgan bilan uncha kayf qila olmaysiz.", "source": "A. Qodiriy, Kichik asarlar"}, {"text": "Sovuq shamol oqimi ham yuz terisiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin.", "source": "Saodat"}]}, {"order": 5, "text": "Isitilmagan, qizitilmagan.", "examples": [{"text": "Sovuq uy.", "source": ""}, {"text": "Teatr binosi sovuq, tomoshabinlar palto va qalpoqlarda oʻtirishardi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Sovuq, rutubatli xonamga shu kech Olib qaytdim iztirobingni.", "source": "A. Oripov, Yillar armoni"}]}, {"order": 6, "text": "Sovigan yoki sovitilgan, yaxna.", "examples": [{"text": "Sovuq ovqat.", "source": ""}, {"text": "Qodir uygʻondi, u haddan tashqari", "source": ""}, {"text": "chanqagan edi, choynakda qolgan sovuq choyni shimirib, atrofiga qaradi.", "source": "A. Qahhor, Qanotsiz chittak"}]}, {"order": 7, "text": "Oʻziga jalb qilmaydigan; yoqimsiz.", "examples": [{"text": "Sovuq odam. Sovuq bashara. Oʻzi sovuqning qiligʻi ham sovuq.", "source": "Maqol"}, {"text": "Quloqdan kirgan sovuq soʻz Koʻngilga borib muz boʻlar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Bir vaqtlar dehqonlarga, deb havas bilan qurdirgan bu uy-joy, gʻisht yotqizilgan keng supa., koʻziga sovuq, gʻarib, mungli koʻrindi.", "source": "S. Nurov, Narvon"}, {"text": "Qora qishda toʻy qilmay, Battar boʻlgur nokas gov, Bachchagʻarning aslida Feʼli sovuq ediyov.", "source": "A. Oripov, Yillar armoni"}, {"text": "Qoʻying, Numonjon aka, qiz bolani qoʻltiqlab yurishni ham bilmaysiz-a! Biram sovuq, besoʻnaqaysiz.", "source": "M. Boboyev, Goʻzallik istab"}]}, {"order": 8, "text": "Koʻngilga yoqmaydigan, xush kelmaydigan; qoʻpol, dagʻal.", "examples": [{"text": "Sovuq hazil. Sovuq javob. Sovuq muomala.", "source": ""}, {"text": "[Yigit] Davron tomon yaqinlasharkan, sovuqqina iljaygancha: — Odamni qoʻrqitib yubordingiz, oka, — dedi.", "source": "N. Qilichev, Chigʻiriq"}, {"text": "Poʻlat u [Husniddin] bilan juda sovuq salomlashdi — ensasi qotib, qoʻlining uchini berdi.", "source": "Mirmuhsin, Qahramonnoma"}]}, {"order": 9, "text": "Yoqimsiz, koʻngilsiz, noxush.", "examples": [{"text": "Sovuq xabar.", "source": ""}, {"text": "Yodimga uning oʻsha qisqa, lekin mening eng aziz his-tuygʻularimni yanchib tash-lagan sovuq maktubi tushdi.", "source": "O. Yoqubov, Ikki muhabbat"}, {"text": "Mashriqiy bu sovuq xabarni eshitgach, bagʻri oʻtda yonib, nima qilishini bilmay, Suriya bilan birga tushgan rasmidan Suriyani qirqib olib, yoqib yubordi.", "source": "Mirmuhsin, Qahramonnoma"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/sovuq"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "147"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Past harorat.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Yoqimsiz, koʻngilsiz, noxush.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СОВУҚ", "raw_meaning": "SOĞUK 1.Паст ҳарорат. 2.Ёқимсиз, кўнгилсиз, нохуш."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "585"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "oq tovuq, katagi sovuq", "source": ""}, {"text": "sovuq tushdi", "source": ""}, {"text": "shaftolini sovuq urdi", "source": ""}, {"text": "bugun juda sovuq", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sovuq", "raw_meaning": "1. холод; холода; мороз; холодный; холодно; oq tovuq, katagi ~ загадка у белой несушки холодная клетушка (Снег); ~dan qaltiramoq дрожать от холода; ~ tushdi наступили холода; shaftolini ~ urdi персики побило морозом; ~ qish kunlari холодные зимние дни; bugun juda ~ сегодня очень холодно; ~ yemoq, ~qa qotmoq мёрзнуть; замерзать; зябнуть; 2. перен. неприятный; отталкивающий; антипатичный; сухой; холодно, сухо, неприветливо; ~ odam неприятный человек; ~ xabar неприятная весть; ~ qarshi olmoq встретить неприветливо; ◊ ishga ~ qaramoq халатно относиться к работе; ~ gap неодобр. грубый, неприятный разговор; грубые, неприятные слова; ~ ichimni yalab ketyapti разг. от сильного мороза я окоченел и проголодался; ~ badanni kesib ketdi разг. проморозило (кого-л.) до костей."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "631"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "bugun juda sovuq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sovuq", "raw_meaning": "a cold, frosty; bugun juda ~ it is very cold today"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "147"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "suwıq", "examples": []}, {"order": 2, "text": "ısıtılmaǵan", "examples": []}, {"order": 3, "text": "suwıtılǵan", "examples": []}, {"order": 4, "text": "qopal", "examples": []}, {"order": 5, "text": "kewilsiz", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SOVUQ", "raw_meaning": "1. suwıq, salqın, ayaz; 2. ısıtılmaǵan; 3. suwıtılǵan, muzday; 4. qopal, jaǵımsız; 5. kewilsiz."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "154"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sovuq", "raw_meaning": "kalt; ~ suv kaltes Wasser; ~ urush tar. kalter Krieg"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "224"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "совуқ", "raw_meaning": "cold, frost; совуққа чидамли frost-resistant (frost-hardy)."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "128"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Совуқ", "raw_meaning": "холодный // холодно; неприятный, антипатичный cold; unpleasant, disgusting; horrible froid; gelée // froid; frais; désagréable, répunant, odieux بَارِدٌ"}}]}