{"headword": "СОСТАВ И СТРОЕНИИ ТЕКТОНОСФЕРЫ", "key": "sostav i stroenii tektonosferi", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "459"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tektonosfera geologik mazmuniga koʻra yer poʻsti va yuqori mantiyadan iborat boʻlib, 400 km chuqurlikkacha yetib boradi. Fizik, aniqrogʻi reologik mazmuniga koʻra tektonosfera litosfera va astenosferani oʻz ichiga oladi, bu ikki qobiq oraligʻidagi chegara odatda mos kelmaydi, yaʼni litosfera yer poʻstidan tashqari yuqori mantiyaning qandaydir yuqori qismini ham qamrab oladi. Yer poʻsti Yerning qattiq qismi yuqori qobigʻidan tarkib topadi. U sayyorani hamma tomonidan yaxlit qobiq hosil qilib oʻrab turadi, qalinligi 0 dan (okean oʻrtaliq togʻ tizmalarining ayrim uchastkalari va okean yoriqlarida) 70—75 km gacha (baland togʻ inshootlarida — And, Himolay, Tibet) oʻzgaradi. Yer poʻstining tarkibi va tuzilishi kontinentlar va okeanlar ostida turli-tuman boʻlib, oʻziga xos ravishda chuqurlik boʻylab oʻzgarib boradi", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "Океанская кора"}, {"kind": "qarang", "target": "континентальная кора"}], "extra": {"raw_word": "СОСТАВ И СТРОЕНИИ ТЕКТОНОСФЕРЫ — Тектоносферанинг таркиби ва тузилиши", "raw_meaning": "тектоносфера геологик мазмунига кўра ер пўсти ва юқори мантиядан иборат бўлиб, 400 км чуқурликкача етиб боради. Физик, аниқроғи реологик мазмунига кўра тектоносфера литосфера ва астеносферани ўз ичига олади, бу икки қобиқ оралиғидаги чегара одатда мос келмайди, яъни литосфера ер пўстидан ташқари юқори мантиянинг қандайдир юқори қисмини ҳам қамраб олади. Ер пўсти Ернинг қаттиқ қисми юқори қобиғидан таркиб топади. У сайёрани ҳамма томонидан яхлит қобиқ ҳосил қилиб ўраб туради, қалинлиги 0 дан (океан ўрталиқ тоғ тизмаларининг айрим участкалари ва океан ёриқларида) 70—75 км гача (баланд тоғ иншоотларида — Анд, Ҳимолай, Тибет) ўзгаради. Ер пўстининг таркиби ва тузилиши континентлар ва океанлар остида турли-туман бўлиб, ўзига хос равишда чуқурлик бўйлаб ўзгариб боради (қ. Океанская кора, континентальная кора)."}}]}