son
сонson I
ot 1. mat. Narsalarning qanchaligini, sanogʻini, adadini hisoblash uchun xizmat qiladigan vosita; matematik tushuncha.
Butun sonlar. Kasr sonlar. Sonlar nisbati. Sonlar nazariyasi.
Son tushunchasining rivojlanishiga oʻrta asr matematiklari ham katta hissa qoʻshdilar. — OʻzME
2. s. t. Raqam.
Bir soni. Yigirma besh soni.
3. Miqdor, sanoq; adad.
Kelayotgan ayollarning soni yoʻq. — Oybek, Tanlangan asarlar
Soʻnggi sirk, yil mobaynida respublikamizda ilmiy xodimlarning umumiy soni 103 marta., koʻpaydi. — Fan va turmush
4. Nomer; tartib nomeri.
Ikkinchi son oʻrta maktab.
Mulla Nasriddinning u sonini ochiq eslay olmasam ham, koʻrganligim xotiramda ravshan bor. — A. Qodiriy, Kichik asarlar
5. tlsh. Predmetlarning miqdorini, son-sanogʻini va sanoq jihatidan tartibini bildiruvchi soʻz turkumi.
Sanoq sonlar. Tartib sonlar. Chama sonlar.
- Son mingta Juda ham koʻp, necha-necha mingta. Yoshullini, marhuma Qurbonoy qizimizni maqtaganlar son mingta. Ularni soʻyaylik, mening oʻzimni maqtaganlar-chi? — M. M. Doʻst, Lolazor
- Soni bor, salmogʻi yoʻq
- Son kirdi (yoki tegdi) Durust boʻlib qoldi, tuzaldi. Unga hech son tegmaydi.[Qoʻchqorning] Qoʻpolliklari ham yoʻqolib boryapti. Kiyim-boshiga son kirib soldi. — A. Yoqubov, Sh. Shodiyev, Topilgan qiz
- Songa qoʻshilmoq (yoki kirmoq) 1. Hisobga, qatorga kirmoq. Kimgaki boʻlmasa aql-u bilim yor, Qoʻshma uni odam soniga zinhor. — Fan va turmushSonsiz xotinning uyi songa kirmas. — Maqol[Oshno:] Bu yerlar ham songa kiradi, yashildan libos kiyadi, bogʻ-u boʻstonga aylanadi — M. M. Doʻst, Lolazor
- Sondan chiqmoq 1. Hisobdan, qatordan, odamgarchilikdan chiqmoq. — Hadeb uyda oʻtiraverish ham odamni sondan chiqaradi, — dedi kampir Sanamga. — Sh. Xolmirzayev, ToʻlqinlarUrush hammani sondan chiqardi. — Yoshlik
son II
ot 1. Odam va hayvon oyogʻining tizza bilan tos oʻrtasidagi qismi.
Soni yoʻgʻon odam. Son suyagi. Suv uning sonigacha chiqdi.
Said suv toʻla choʻmichni uzatayotganda, bir qultum suv otasining soniga toʻkilib ketdi. — Yoshlik
Xumor kelin Boʻrijonning soʻlidan gavron tayoqni olib, hoʻkizlarning sagʻrisiga, soniga zarb bilan urdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
Kuygan banda urib yigʻlar soniga, Shahid boʻlgan boʻyaladi soniga. — Erali va Sherali
2. Hayvonlar oyogʻining shu qismidagi goʻshti.
Sultonov kiyikning sonini songa, toʻshini toʻshga ajratib saranjomlarkan oʻziga yarashib turgan Ortiqqa koʻzi tushgan sari, koʻngil gʻashligi ortib borardi. — M. Mansurov, Yombi