{"headword": "sol", "key": "sol", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "SOL 'xodalarni birlashtirib yasalgan suvda su— zish moslamasi'. Sirdaryoda yuribdi s o l ham hayih, yor-yor, Qishlogʻingizda bormi bizga loyih, yor-yor (Qoʻshiqdan). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli sal tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 171); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga al— mashgan: sal > sâl. lot. sol — quyosh", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Musiqa gammasining beshinchi tovushi va uning nota belgisi", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/sol"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "aynan. chap 1", "examples": [{"text": "Soʻl qoʻl", "source": ""}, {"text": "Oʻng koʻzingga soʻl koʻzing soqchi boʻlsin", "source": "Maqol"}, {"text": "Elektr simga qoʻnib, boshini goh oʻng, goh soʻlga burib, atrofii kuzatayotgan dala qaldirgʻochiga koʻzi tushdi", "source": "S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi"}, {"text": "Qayiqning oʻngida va soʻlida tinch, qora imoratlar, kemalar paydo boʻladilar", "source": "Hamid Olimjon, Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/so%CA%BBl"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "148"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bir-biriga birlashtirib suvda oqiziladigan xodalar.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СОЛ", "raw_meaning": "SAL Бир-бирига бирлаштириб сувда оқизиладиган ходалар."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "562"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kalbin bulunduğu tarafta olan, sağ karşıtı.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Bu taraftaki yön.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SOL", "raw_meaning": "ЧАП, СЎЛ 1.Kalbin bulunduğu tarafta olan, sağ karşıtı. 2.Bu taraftaki yön."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "151"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Chap, chap taraf.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СЎЛ", "raw_meaning": "SOL Чап, чап тараф."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь телекоммуникационных сокращений", "title": "Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Таджибаев, Ш.; Ахмедова, Ё.; Туляганов, Ш.; Вахидова, Р. (2007). Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати. Tashkent: Фан-техника ва маркетинг тадқиқотлари маркази.", "url": "https://til.uz/lugatlar/telekommunikatsiyalarga-oid-atamalar-qisqartmalarining-inglizcha-ruscha-ozbekcha-lugati/", "page": "318"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Spatial Object Library", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SOL", "raw_meaning": "Spatial Object Library библиотека географических объектов географик объектлар кутубхонаси"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "583"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sol", "raw_meaning": "1. плот; 2. деревянный помост."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "308"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "добавить в суп соли", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "соль анекдота", "source": ""}, {"text": "соль рассказа", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "соль", "raw_meaning": "ж 1. tuz; добавить в суп соли sho‘rvaga yana ozroq tuz solmoq; 2. перен. tub ma’no, mag‘iz, mohiyat, kerakli (qiziq) joyi; ~ анекдота latifaning mohiyati yoki qiziq joyi; ~ рассказа hikoyaning tub ma’nosi; ◊ без соли стол кривой погов. tuzsiz xamir tandirda turmas; пуд соли съесть с кем ko‘p yil (birga) hamxona bo‘lmoq; osh-qatiq bo‘lmoq; sinashta (qardron) bo‘lib qolmoq; ~ земли jamiyatning guli."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский словарь", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Переводной", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "253"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "доба́вить в суп со́ли", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СОЛЬ", "raw_meaning": "со́ли ж tuz; доба́вить в суп со́ли sho‘rvaga yana ozroq tuz solmoq."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "630"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sol", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sol I", "raw_meaning": "n mus. sol, G (a note having a frequency of 392 hertz); ~ diyez G sharp; ~ bemol G flat"}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "630"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "raft", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sol II", "raw_meaning": "n raft, barge"}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "636"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "left (side)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "so'l", "raw_meaning": "a left (side)"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "146"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sal", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SOL", "raw_meaning": "sal."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "152"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sol", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SO‘L", "raw_meaning": "sol, shep."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "157"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "soʻl tarafdan", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "so‘l", "raw_meaning": "links, linke; ~ tarafdan auf der linken Seite, linker Hand"}}, {"dictionary": {"name": "Французско-русско-узбекский словарь", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Переводной", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "218"}, "pos": "m", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "почва", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sol m", "raw_meaning": "почва, земля; тупроқ, ер;"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь химических терминов", "title": "ENGLISH-UZBEK-RUSSIAN DICTIONARY OF CHEMISTRY TERMS / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA- RUSCHA KIMYO TERMINLARI LUG'ATI / АНГЛО-УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ ХИМИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Shokirova, M.; Nurullayev, Sh. (2013). ENGLISH-UZBEK-RUSSIAN DICTIONARY OF CHEMISTRY TERMS / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA- RUSCHA KIMYO TERMINLARI LUG'ATI / АНГЛО-УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ ХИМИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ. Tashkent: Tafakkur-bo'stoni.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-russian-dictionary-of-chemistry-terms-inglizcha-ozbekcha-ruscha-kimyo-terminlari-lugati/", "page": "269"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sol", "raw_meaning": "tuz соль"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь «Кутадгу билиг»", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Терминологический", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "296"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Elig qawšura tut adaqïn tüzä, bu oŋ elgiŋ uryïl sol elgiŋ üzä", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SOL", "raw_meaning": "chap – левый – left. Elig qawšura tut adaqïn tüzä, bu oŋ elgiŋ uryïl sol elgiŋ üzä – Qo‘llaringni qovushtir, oyog‘ingni to‘g‘ri tut, o‘ng qo‘lingni chap qo‘lingning ustiga qo‘y – Руки сложи, а ноги держи вместе, правую свою руку положи на левую – Put your hands together, and keep your legs together, put your right hand on your left (QBH, 116₂₃)."}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь «Кутадгу билиг»", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Терминологический", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "296"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Čečäkliktä sinič ünün solmadï", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SOL=", "raw_meaning": "yo‘qolmoq, kamaymoq – исчезать – lost. Čečäkliktä sinič ünün solmadï – Gulzorda chittakning ovozi tinmadi – В цветнике не умолкал голос синича– In the flower garden did not stop the voice of the Sinić (QBN, 170₁₉)."}}]}