{"headword": "СМАЗЫВАЮЩИЕ СВОЙСТВА РАСТВОРОВ", "key": "smazivayushchie svoystva rastvorov", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "456"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СМАЗЫВАЮЩИЕ СВОЙСТВА РАСТВОРОВ", "raw_meaning": "Эритмаларнинг мойлаш хусусиятлари — жинсларни майдалаётган ускуналарнинг металл юзасида емирилишдан ҳимояловчи парда ҳосил қилиш ва қудуқ тубида юзага келадиган контактли кучланишларда ушбу пардани сақлаб қолиш қобилияти. Маълумки, эритмага қўшилган графит ишқаланишни камайтиради, лекин юқори босим таъсирида контакт юзасидан графит сиқиб чиқарилади. Шу сабабли юзага келадиган қуруқ ишқаланиш долотони тез емирилишига сабаб бўлади. Шарошкали долотолар иш муддатини узайтириш учун ювувчи суюқликка углеводород суюқликлари ва фаол катионли, фаол анионли моддаларнинг сувли эритмаларини қўшиш мақсадга мувофиқдир. Масалан, АҚШда эритмаларга айрим фаол радикаллар (олтингугурт, хлор ёки фосфор) билан бирга фаол органик моддалар қўшилади. Бу моддалар кимёвий реакция натижасида долото юзасида емирилишга чидамли нометалл парда ҳосил қилади. Демак, бурғилаш ва оғирлаштирилган қувурлар юзасида ҳосил бўлган самарали мойлаш пардаси нафақат ишқаланаётган юзалар оралиғида, шунингдек, металл ва тоғ жинси оралиғида ҳам пайдо бўлади."}}]}