{"headword": "СКЛАДЧАТОСТЬ ЭКЗОГЕННАЯ", "key": "skladchatost ekzogennaya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "452"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "turli ekzogen jarayonlar taʼsirida yer yuziga yaqin joylarda hosil boʻlgan burmalar. Tabiatda ular keng tarqalgan, koʻpincha endogen burmalardan ajratib boʻlmaydi. Ayrim ekzogen burmalarda neft va gaz uyumlari uchraydi. E.b. tarkibiga suv osti — koʻchki burmalari, choʻkindi qamrama burmalari, zichlanish burmalari, boʻkish burmalari, choʻkish burmalari, boʻrtish burmalari, glyatsiodislokatsiya burmalari kiradi. Suv osti — koʻchki burmalari suv havzasi tubidagi choʻkindilarning koʻchishidan yuzaga keladi, turli-tuman gijimlanish doʻngliklari, spiralsimon buralgan linza, agʻdarilgan mayda va yotiq burmachalar, tilsimon va tartibsiz joylashgan oqmalar koʻrinishiga ega. Bunday hodisalar suv havzalari tubining qiya joylarida toʻplangan choʻkindilarning koʻchishidan hosil boʻladi. Qiyalik 30° dan oshganda, ayniqsa, uning tik uchastkalarida, masalan, dengiz va okeanlarning kontinental yonbagʻridan choʻkindilarning asosi bilan uzilib, bir necha oʻn km masofaga siljishi kuzatiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СКЛАДЧАТОСТЬ ЭКЗОГЕННАЯ — Экзоген бурмаланиш", "raw_meaning": "турли экзоген жараёнлар таъсирида ер юзига яқин жойларда ҳосил бўлган бурмалар. Табиатда улар кенг тарқалган, кўпинча эндоген бурмалардан ажратиб бўлмайди. Айрим экзоген бурмаларда нефть ва газ уюмлари учрайди. Э.б. таркибига сув ости — кўчки бурмалари, чўкинди қамрама бурмалари, зичланиш бурмалари, бўкиш бурмалари, чўкиш бурмалари, бўртиш бурмалари, гляциодислокация бурмалари киради. Сув ости — кўчки бурмалари сув ҳавзаси тубидаги чўкиндиларнинг кўчишидан юзага келади, турли-туман гижимланиш дўнгликлари, спиралсимон буралган линза, ағдарилган майда ва ётиқ бурмачалар, тилсимон ва тартибсиз жойлашган оқмалар кўринишига эга. Бундай ҳодисалар сув ҳавзалари тубининг қия жойларида тўпланган чўкиндиларнинг кўчишидан ҳосил бўлади. Қиялик 30° дан ошганда, айниқса, унинг тик участкаларида, масалан, денгиз ва океанларнинг континентал ёнбағридан чўкиндиларнинг асоси билан узилиб, бир неча ўн км масофага силжиши кузатилади."}}]}