{"headword": "система единиц Хартли", "key": "sistema yedinits xartli", "entries": [{"dictionary": {"name": "Metrologik izohli lugʻat", "title": "Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдувалиев, Абдуқаҳҳор Абдулхаевич; Валиев, Умаржон Назирович; Жебровский, Станислав Константинович (2010). Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Tafakkur» нашриёти; «Ўзстандарт» агентлиги нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-izohli-metrologik-lugat-russko-uzbekskiy-tolkov-y-metrologicheskiy-slovar/", "page": "464"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Естественная система единиц, основанная на принятии в качестве основных величин заряда электрона, массы покоящегося электрона, радиуса Бора и постоянной Планка; единица длины в системе Хартли, равная радиусу Бора, составляет $\\approx$ 5,29$\\cdot$10$^{-11}$ м; единица массы, равная массе электрона, составляет $\\approx$ 9,11$\\cdot$10$^{-31}$ кг; единица времени $\\approx$ 2,22$\\cdot$10$^{-17}$ с.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "система единиц Хартли", "raw_meaning": "Естественная система единиц, основанная на принятии в качестве основных величин заряда электрона, массы покоящегося электрона, радиуса Бора и постоянной Планка; единица длины в системе Хартли, равная радиусу Бора, составляет $\\approx$ 5,29$\\cdot$10$^{-11}$ м; единица массы, равная массе электрона, составляет $\\approx$ 9,11$\\cdot$10$^{-31}$ кг; единица времени $\\approx$ 2,22$\\cdot$10$^{-17}$ с. Хартли бирликлар тизими Асосий катталиклар сифатида электрон заряди, тинч ҳолатдаги электрон массаси, Бор радиуси ва Планк доимийси қабул қилинишига асосланган табиий бирликлар тизими; Хартли тизимида Бор радиусига тенг узунлик бирлиги $\\approx$ 5,29$\\cdot$10$^{-11}$ м ни ташкил қилади; электрон массасига тенг масса бирлиги $\\approx$ 9,11$\\cdot$10$^{-31}$ кг ни ташкил қилади; вақт бирлиги $\\approx$ 2,22$\\cdot$10$^{-17}$ с. Xartli birliklar tizimi Asosiy kattaliklar sifatida elektron zaryadi, tinch holatdagi elektron massasi, Bor radiusi va Plank doimiyasi qabul qilinishiga asoslangan tabiiy birliklar tizimi; Xartli tizimida Bor radiusiga teng uzunlik birligi $\\approx$ 5,29$\\cdot$10$^{-11}$ m ni tashkil qiladi; elektron massasiga teng massa birligi $\\approx$ 9,11$\\cdot$10$^{-31}$ kg ni tashkil qiladi; vaqt birligi $\\approx$ 2,22$\\cdot$10$^{-17}$s."}}]}