Символизм

символизм. ХИХ аср охири ва ХХ аср бошларида Франсия ва Россияда пайдо бўлган, дворян-буржуа адабиётидаги реаксион оқим. ХИХ асрнинг 80-йилларида Франсия, Германия каби мамлакатлар адабий ҳаётида символизм биринчи ўринга чиқиб олди. Символизмнинг бундай мавқега эришишига Париж Коммунасининг ҳалокати ва буржуазиянинг халқ оммасига сотқинлик қилгани сабаб бўлди. «Символистик ё мистик фикрлаш керак», деган фикр символизмнинг моҳиятини ифодалайди. Символистлар, рамзлар, фақат рамзлар воситаси-

сезгилар обектив воқеликдаги нарса ва ҳодисаларнинг акси, нусхаси эмас, балки улар ҳақидаги шартли белгилардир, деб таъкидловчи субектив идеалистик фалсафий оқим. С. ни ўз вақтида В. И. Ленин қаттиқ танқид қилиб, унга қарши ўзининг инъикос назариясини илгари сурди, символизм