{"headword": "shum", "key": "shum", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yomon fikrdagi; niyati buzuq; yomon, yaramas.", "examples": [{"text": "Kecha shom vaqtida biznikiga ikkita shum yigit keldi. Taniyman. Xoʻjayin haligilarni mehmonxonaga kirgizib, eshiklarni taqa-taq yopdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Hushyor turib, adashmay, Har sharpani sezaman. Dushman qarshilik qilsa, Shum boshini ezaman.", "source": "Uygʻun"}, {"text": "[Gulandom:] Negaki, shumlarning kuliga tushib, ne balolarga giriftor boʻldim.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Baxtsizlik yoki halokat keltiruvchi, baxtsizlikka duchor qiluvchi.", "examples": [{"text": "Shum boʻrondan chayqaldi dengiz, Koʻk ham asta tomchi tashladi.", "source": "E. Qambarov"}, {"text": "[Xosiyat:] Erlarni qaʼriga tortdi shum urush, Erlarsiz uy fayzi tamom yoʻqoldi.", "source": "G. Joʻrayeva"}]}, {"order": 3, "text": "Koʻlidan har qanday yomonlik keladigan; ayyor, makkor, quv, qilvir.", "examples": [{"text": "Shum kam-pir.", "source": ""}, {"text": "— Ha, bu juda pixi qayrilgan shum xalfa, — dedi Davlatyor va Turdivoy xalfaning kirdikorini gapirib berdi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Sultonov juda hushyor va shum ediki, shamol qay tomondan kelayotganini darhol bilib, vaziyatga qarab tovlanardi.", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}]}, {"order": 4, "text": "Yaramas qiliqlar qiladigan, oʻta shoʻx, toʻpolonchi.", "examples": [{"text": "Haligi shum yigit: juda gap topolmasang, barmogʻingni mana bunday bigiz qil-da, koʻzingizga koʻlimni tiqib olaymi? degin, keyin qiz kulib yuboradi [dedi].", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/shum"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "207"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yomon fikrdagi; niyati buzuq; yomon, yaramas.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Yaramas qiliqlar qiladigan, oʻta shoʻx, toʻpolonchi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ШУМ", "raw_meaning": "1.UĞURSUZ 2.YARAMAZ 1.Ёмон фикрдаги; нияти бузуқ; ёмон, ярамас. 2.Ярамас қилиқлар қиладиган, ўта шўх, тўполончи."}}, {"dictionary": {"name": "Transport terminlarining izohli lugʻati", "title": "TRANSPORT TERMINLARINING O'ZBEKCHA-RUSCHA-INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Uzoqova, Mohiyaxon Tuyg'un qizi; Qudratova, Muxlisa To'lqin qizi (2021). TRANSPORT TERMINLARINING O'ZBEKCHA-RUSCHA-INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: Ilm - Ziyo Zakovat.", "url": "https://til.uz/lugatlar/transport-terminlarining-ozbekcha-ruscha-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "168"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Беспорядочные акустические колебания различной физической природы, являющиеся помехой приему сигналов", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Шум", "raw_meaning": "Беспорядочные акустические колебания различной физической природы, являющиеся помехой приему сигналов"}}, {"dictionary": {"name": "Metrologik izohli lugʻat", "title": "Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдувалиев, Абдуқаҳҳор Абдулхаевич; Валиев, Умаржон Назирович; Жебровский, Станислав Константинович (2010). Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Tafakkur» нашриёти; «Ўзстандарт» агентлиги нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-izohli-metrologik-lugat-russko-uzbekskiy-tolkov-y-metrologicheskiy-slovar/", "page": "621"}, "pos": "м.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Беспорядочные случайные изменения какой-либо величины (см. тож ПОМЕХИ).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "ПОМЕХИ"}], "extra": {"raw_word": "ШУМ", "raw_meaning": "м. Беспорядочные случайные изменения какой-либо величины (см. тож ПОМЕХИ)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "689"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "озорник, проказник, шалун", "examples": []}, {"order": 2, "text": "коварный, лукавый", "examples": [{"text": "shum xabar", "source": ""}, {"text": "shum taqdir", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shum", "raw_meaning": "1. озорник, проказник, шалун; 2. коварный, лукавый; злой; злополучный; приносящий зло, несчастье; shum xabar дурное известие; shum taqdir злосчастная судьба; ◊ shum kampir злая старуха, ведьма; shum kampir, shumaloq kampir, ikki beti yumaloq kampir загадка злая старушка, зловещая старушка, обе щеки надула старушка (Тандыр); ~ taka проказник, шалун; ~qadam (или oyoq) неодобр. человек, приносящий своим приходом (куда-л.) несчастье; неудачник."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "374"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "раздался сильный шум", "source": ""}, {"text": "в зале стоял шум", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "книга вызвала шум", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "шум", "raw_meaning": "м 1. shovqin; gʻovur-gʻuvur, shov-shuv; gʻuvullagan tovush; ~ моря dengizning gʻuvullagan (shovullagan) ovozi; раздался сильный ~ kuchli shovqin (toʻpolon) eshitildi; в зале стоял ~ zal shovshuv edi; zalda gʻovur-gʻuvur hukm surardi; 2. перен. разг. shov-shuv, dovruq; duv-duv gap; книга вызвала ~ kitob shov-shuv koʻtardi (shov-shuvga sabab boʻldi); ◊ ~ в голове boshning sirqirashi; ~ в ушах quloqning shangʻillashi; что за ~ а драки нет? шутл. [bu qanaqa shovqin-suron – urish-janjali boʻlmasa?]; oʻzi tinchlikmi?; nima gap?"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "298"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shovqin, gʻovur-gʻuvur, shov-shuv", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ШУМ, шума и шуму", "raw_meaning": "м shovqin, gʻovur-gʻuvur, shov-shuv; gʻuvullagan tovush; шум моря/ветра dengizning/shamolning gʻuvullagan (shovullagan) ovozi; раздался сильный шум kuchli shovqin (toʻpolon) eshitildi; в зале стоял шум zal shov-shuv edi; zalda gʻovur-gʻuvur hukm surardi."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "249"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sum", "examples": []}, {"order": 2, "text": "baxıtsızlıq ákeliwshi", "examples": []}, {"order": 3, "text": "sırǵıya", "examples": []}, {"order": 4, "text": "shoq", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SHUM", "raw_meaning": "1. sum, sumıray, niyeti buzıq, jaman; 2. baxıtsızlıq ákeliwshi, sátsizlik ákeletuǵın; 3. sırǵıya, quwqıl, juwqıldaq, quwjın; 4. shoq, shataqshıl."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "216"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shum", "raw_meaning": "1. böse, boshaft, erbost; 2. tückisch, heimtückisch, hinterlistig"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "571"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "шум", "raw_meaning": "шовқин"}}, {"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "307"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shovqin", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "шум", "raw_meaning": "шовқин"}}, {"dictionary": {"name": "Qurilish atamalari lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қосимов, Э. У.; Тўлаганов, А. А.; Асқаров, Б. А.; Ахмедов, С. И.; Ешниязов, Р. Н.; Жумамуратов, Д. Қ.; Хабилов, Б. А.; Ашрабов, А. А.; Қосимов, И. И.; Юсупов, Р. А.; Касимова, Г. А.; Пурханатдинов, А. П. (2017). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-qoraqalpoqcha-inglizcha-qurilish-atamalar-lugati/", "page": "225"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Шум", "raw_meaning": "Шовқин Шаўқым Noise"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "181"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "злой, злополучный; коварный; озорник, проказник", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Шум", "raw_meaning": "злой, злополучный; коварный; озорник, проказник cunning, mischievous person; wicked, malicious, ill-starred, illfated malicieux, perfide; méchant, fatal; polisson, espiègle شِرِّيرٌ، مَشْؤُومٌ"}}]}